tvnpix
śledź nas na:
  • Google Plus
  • Instagram
  • RSS

Irańsko - saudyjska wojna nerwów

Na krawędzi nowej wojny. Porównanie sił Iranu i Arabii Saudyjskiej

Na krawędzi nowej wojny. Porównanie sił Iranu i Arabii Saudyjskiej
Foto: Reza Dehshiri / Wikipedia (CC BY SA 3.0) Po ścięciu szyitów w Arabii Saudyjskiej Iran zapowiada odpowiedź

Ostry spór Arabii Saudyjskiej i Iranu w ostatnich dniach zwiększa ryzyko wybuchu wojny pomiędzy tymi bliskowschodnimi mocarstwami. Również zdaniem szefa polskiego MSZ Witolda Waszczykowskiego otwarty konflikt jest możliwy. W przypadku wojny stanęłyby naprzeciwko siebie dwie diametralnie odmienne siły, których potencjał trudno porównać.

WIĘCEJ W "FAKTACH Z ZAGRANICY" W TVN24 BIZNES I ŚWIAT O GODZ. 20.00

Arabia Saudyjska i Iran rywalizują od ponad trzech dekad, gdy w tym drugim kraju dokonała się rewolucja islamska i nastała teokracja. Oba państwa uznają się za patronów wrogich sobie odłamów islamu, sunnizmu i szyizmu. Zwykła geopolityczna rywalizacja dwóch najsilniejszych państw regionu o wpływy jest więc w tym wypadku podsycana religią.

Ze względu na wzajemną wrogość oba państwa od lat czynią znaczne wysiłki na rzecz wzmocnienia swoich sił zbrojnych. Nie publikują jednak na ten temat wielu informacji. Są znacznie bardziej zamknięte niż np. państwa Zachodu, przez co większość opisujących je liczb jest jedynie przybliżona.

Źródło: Wikipedia (CC BY SA 3.0) / Shahram Sharif Symbolem irańskiego lotnictwa są paradoksalnie samoloty wrogich USA, myśliwce F-14 Tomcat, zakupione jeszcze przez reżim szacha. Iran jest ostatnim miejscem gdzie latają te maszyny

Duże dysproporcje w ludziach i pieniądzach

Najprostsze porównanie potencjału w oparciu o liczbę ludzi pod bronią sugeruje znaczącą przewagę Iranu. Jest to kraj niemal trzy razy ludniejszy (77,5 mln wobec 28,8 mln) i jego siły zbrojne liczą około pół miliona osób. Saudyjskie są natomiast o połowę mniejsze. Królestwo ma pod bronią około 230 tys. ludzi. Ponadto w wypadku wojny Iran mógłby zmobilizować znacznie większe siły niż Arabia Saudyjska. Podczas wojny z Irakiem w latach 80. Irańczycy mieli pod bronią niemal 3 mln ludzi, choć w większości jedynie symbolicznie uzbrojonych.

Odwrotnie wypada natomiast porównanie pod względem środków wydawanych na obronność. Tutaj opływająca w petrodolary Arabia Saudyjska ma ogromną przewagę. Roczne saudyjskie wydatki na obronę są szacowane na około 80 mld dolarów, co według części wyliczeń stawia ją nawet ponad Rosją w światowych rankingach. Tak wielkie sumy przeznaczane na obronność są dużym obciążeniem dla państwa, bowiem stanowią około 25 proc. budżetu i 10 proc. całego PKB.

Iran jest natomiast znacznie bliższy światowej "normalności". Na swoje wojsko wydaje około 10 mld dolarów (wynik porównywalny z Polską), co stanowi nieco ponad 2,5 proc. PKB. Nie jest to już tak dużym obciążeniem dla budżetu jak w wypadku Arabii Saudyjskiej.

Konflikt saudyjsko-irański »

Oglądaj
Konflikt saudyjsko-irański
Wideo: TVN24 BiS USA apelują do Rijadu i Teheranu: unikajcie działań zwiększających napięcia

Irańskie słabości

Między innymi dlatego irańskie i saudyjskie siły zbrojne są diametralnie różne. Te pierwsze, choć liczne, są raczej słabo uzbrojone. Na ich stanie odciska się przede wszystkim embargo na dostawy broni ustanowione przez Zachód po rewolucji w 1979 r. i kolejne ustanowione przez ONZ w 2006 r., oraz rozszerzone w 2010 r. wobec rozwijania przez Iran programu jądrowego i rakietowego.

Odcięte od światowego przemysłu zbrojeniowego irańskie wojsko musi więc polegać na tym, co dostarczą im lokalne firmy, oraz tym, co uda się po kryjomu kupić z Chin, Korei Północnej czy Rosji. Z wielkim pietyzmem jest też remontowany i utrzymywany w służbie sprzęt zakupiony jeszcze przed rewolucją w 1979 r. W efekcie irańskie wojsko dysponuje bardzo oryginalną mieszanką starego sprzętu produkcji amerykańskiej, nowszych konstrukcji chińskich, północnokoreańskich oraz rosyjskich, wzbogaconych o liczne nielegalne kopie i modyfikacje.

Czysto irańskiego sprzętu jest niewiele i ma on dyskusyjną wartość bojową. Irańskie władze regularnie ogłaszają wielkie osiągnięcia na polu zbrojeń, ale najczęściej są to propagandowe hucpy. Krajowy przemysł zbrojeniowy jest słaby i wobec braku dostępu do światowego rynku irańskie wojsko jest słabo uzbrojone.

Braki w uzbrojeniu nadrabia jednak motywacją. Podczas wojny z Irakiem w latach 80. Irańczycy wykazali się wręcz fanatyzmem religijnym, ginąc tysiącami w samobójczych atakach. Wówczas walczyli pod hasłami obrony "świętej rewolucji", teraz walcząc z Saudami ruszyli by do boju pod równie nośnymi hasłami obrony szyizmu i obalenia "skorumpowanych" władców w Rijadzie, bezprawnie "okupujących" święte miasta islamu, Mekkę i Medynę.

Źródło: Wikipedia (CC BY SA 3.0) / Sonia Sevilla Irańskie wojsko nadal posługuje się jedynie symbolicznie zmodernizowanymi poradzieckimi T-72, które w bezpośrednim starciu jeden na jeden z nowoczesnymi saudyjskimi M1A2S zostałyby zdeklasowane

Pieniądze nie rozwiązują wszystkich problemów

Na drugim biegunie są mniej licznie, ale nieporównywalnie lepiej uzbrojone siły Saudów. Arabia Saudyjska jest od lat najważniejszym klientem zachodniego przemysłu zbrojeniowego. Rijad wydaje na zakupy nowoczesnego uzbrojenia bajońskie sumy, od lat znajdując się na pierwszej pozycji największych importerów broni. Amerykańskich myśliwców F-15E, których nie kupił prawie nikt ze względu na cenę, Saudowie kupili od razu 84 z uzbrojeniem za łącznie 30 mld dolarów. Zawarciu gigantycznego kontraktu w 2010 r. nie przeszkadzało to, że już trwały dostawy równie nowoczesnych i drogich Eurofighterów w liczbie 72 sztuk.

W efekcie wielkich zakupów zagranicznych saudyjskie wojsko jest najnowocześniejszym i najsilniej uzbrojonym w regionie, nie licząc Izraela. Problem w tym, że Saudowie niemal całkowicie ignorują rozwój własnego przemysłu zbrojeniowego, który jest szczątkowy. W wypadku wojny nie będzie on w stanie w istotny sposób wesprzeć swojego wojska i konieczne byłoby wtedy poleganie na awaryjnych zakupach za granicą.

Istnieją jednak poważne wątpliwości, czy w realnych warunkach bojowych saudyjskie wojsko byłoby w stanie odpowiednio wykorzystać cały ten nowoczesny sprzęt. Zachodnie uzbrojenie wymaga do poprawnej obsługi dobrze wyszkolonych specjalistów, bez których cała skomplikowana maszyneria dająca przewagę nad przeciwnikiem staje się bezużyteczna. Panuje przy tym dość powszechne przekonanie, że z wielu powodów, głównie uwarunkowań kulturowych i politycznych, poziom wyszkolenia saudyjskich żołnierzy jest niewystarczający. Dyskusyjna jest też kwestia morale.

Źródło: US Gov Saudowie są najlepszymi klientami zachodniego przemysłu zbrojeniowego. Kupują często sprzęt, który nigdzie indziej nie odniósł sukcesu eksportowego ze względu na wysoką cenę. W tym francuskie armatohaubice samobieżne GCT


Problemy saudyjskiego wojska widać najlepiej na przykładzie trwającej obecnie interwencji w Jemenie, jak i wcześniejszych prób ingerowania zbrojnego w sytuacje w tym kraju. Za każdym razem Saudowie znacząco górują nad przeciwnikami jakością sprzętu, jednak ich oddziały nie są w stanie pokonać prymitywnie uzbrojonych, lecz bardzo doświadczonych i silnie zmotywowanych partyzantów. Saudyjskie wojsko ponosi przy tym często upokarzające porażki podczas regularnych walk obnażających słabe wyszkolenie i morale.

Karty atutowe

Źródło: US Gov Saudyjskie wojsko wzięło udział w operacji Pustynna Burza, ale świadomi jego słabego wyszkolenia i morale Amerykanie trzymali je głównie na tyłach
Wynik ewentualnego starcia Irańczyków i Saudyjczyków byłby więc trudny do przewidzenia. Żadna ze stron nie ma wyraźnej przewagi nad przeciwnikiem. Na pewno wojna między nimi charakteryzowałaby się masowym użyciem broni rakietowej i lotnictwa. Irańczycy inwestują w rozwój tej pierwszej znaczne pieniądze i mają duży arsenał rakiet balistycznych krótkiego oraz średniego zasięgu. Na Zachodzie patrzy się na nie głównie jako na zagrożenie dla Izraela oraz Europy, ale faktycznie nadają się one najlepiej do bombardowania Saudów. Ci odpowiadali by natomiast masowym użyciem swojego znacznie lepszego lotnictwa, które najpewniej łatwo pokonałoby irańskie.

Dużą niewiadomą w ewentualnym starciu byłaby broń masowego rażenia. Arabia Saudyjska posiada chińskie rakiety średniego zasięgu, teoretycznie zdolne przenosić głowice jądrowe. Według nieoficjalnych informacji i przecieków Saudowie mogą je uzyskać z Pakistanu, a latem 2015 r. padały wręcz sugestie, że wobec porozumienia mocarstw z Iranem w sprawie jego programu atomowego już o nie poprosili. Arabia Saudyjska miała uzyskać dostęp do pakistańskich głowic w zamian za obfitą pomoc finansową przy ich opracowywaniu w latach 80. oraz 90.

Wydaje się natomiast bardzo wątpliwe, aby Iran zdołał w zupełnej tajemnicy zbudować swoją własną broń jądrową. W wypadku ewentualnego starcia Saudowie w teorii mogliby mieć więc ostateczną kartę przetargową na wypadek porażki swoich sił konwencjonalnych.

 

Arabia Saudyjska
330 nowoczesnych samolotów
840 samolotów i śmigłowców ogólnie
55 okrętów
ok. 8 tysięcy wozów opancerzonych

Iran
70 względnie nowoczesnych samolotów
600 samolotów i śmigłowców ogólnie, większość przestarzała
ok. 400 okrętów, przy czym większość bardzo małych i z symbolicznym uzbrojeniem
ok. 4 tysięcy wozów opancerzonych

Potencjał obu państw w podstawowych kategoriach uzbrojenia

 

Podziel się:

Bądź na bieżąco:

Irańsko - saudyjska wojna nerwów

Komentarze (42)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
RumpelStiltzkin
RumpelStiltzkin

Arabowie nigdy nie byli dobrymi żołnierzami, jakby co to Persowie ich pogonią, bez względu na przewagę w uzbrojeniu.

  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
      1
    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
        0
      • zgłoś naruszenie
      zamknij
      Piotru70
      Piotru70

      Persów to nawet Grecy pogonili.

      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
          0
        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
            0
          • zgłoś naruszenie
          zamknij
          takbir27
          takbir27

          Ktoś tu jeszcze zapomniał dodać, że jest jeden gracz w regionie, który na pewno będzie chciał skorzystać na konflikcie - Izrael. A to oznacza, że Iran już nie ma szans. Do tego Pakistan też oświadczył, że zaatakuje Iran jeśli jedna irańska rakieta spadnie na terytorium Arabii Saudyjskiej.

          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
              2
            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                2
              • zgłoś naruszenie
              zamknij
              Mapanari
              Mapanari

              Dlaczego nie pojedziesz pomóc swoim bliskim ?

              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                  0
                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                    0
                  • zgłoś naruszenie
                  zamknij
                  Piotru70
                  Piotru70

                  Dlaczego Bliskim? Bo Iran dąży do wojny?

                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                      0
                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                        0
                      • zgłoś naruszenie
                      zamknij
                      Azerate

                      Unia Europejska i niemiecka prasa rozdzierają szaty nad "zagrożeniem demokracji" w Polsce, za to zupełnie nie przeszkadza im zupełnie wymordowanie kilkudziesięciu osób w Arabii Saudyjskiej tylko dlatego, że ośmielili się pokojowo protestować przeciwko władzy. W ten oto sposób w oczach niemieckich publicystów Polska jest zaściankiem, krajem rozwiń

                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                          0
                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                            0
                          • zgłoś naruszenie
                          zamknij
                          Mapanari
                          Mapanari

                          Gdyby Polska miała ropę i mądre, nie zdradzieckie rządy to Niemcy by w strojach łowickich tanczyli krzesańce zamiast Octoberfest celebrować

                          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                              0
                            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                0
                              • zgłoś naruszenie
                              zamknij
                              subuk
                              subuk

                              Mam nadzieję, że wojny nie będzie - jeśli będzie, AS (nie osamotniona) przejedzie się po Iranie, tak jak USA przejechałoby się po Rosji w przypadku konfliktu konwencjonalnego. To nie te czasy, że kluczową rolę ma ilość ludzi w szeregach, czy ich zdolność do walki na broń białą. Ważne jest co lata w powietrzu, po orbicie, wyszkolenie rozwiń

                              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                  0
                                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                    0
                                  • zgłoś naruszenie
                                  zamknij
                                  subuk
                                  subuk

                                  @RumpelStilzkin o jakich arabskich armiach mówisz ? A jeśli ktoś szkoli się w Polsce na śmigłowcach i samolotach, to chyba brał udział w przetargu, gdzie głównym kryterium była najniższa cena :-) (nie ujmując naszym lotnikom)

                                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                      0
                                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                        0
                                      • zgłoś naruszenie
                                      zamknij
                                      robert_r3dgf
                                      robert_r3dgf

                                      lepiej niech się dogadają bo cena paliwa znowu podskoczy, skorzysta na tym Rosja i znowu kupi szabelki !

                                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                          0
                                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                            0
                                          • zgłoś naruszenie
                                          zamknij
                                          ajw

                                          dwa lata temu pisalem kiedy USA wezmie sie za bogate Emiraty i ksiazat z Arabii Saudyjskiej. Widac , ze nadszedl czas, stracono szejka szyitow i wiekszosc suni w Irane tego im nie podaruje i juz mamy konflikt pomiedzy dwoma "arabskimi mocarstwami"

                                          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                              1
                                            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                1
                                              • zgłoś naruszenie
                                              zamknij
                                              takbir27
                                              takbir27

                                              Iran nie jest arabski.

                                              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                  1
                                                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                    1
                                                  • zgłoś naruszenie
                                                  zamknij
                                                  Mapanari
                                                  Mapanari

                                                  takbir27 - Nie, europejski jest

                                                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                      0
                                                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                        2
                                                      • zgłoś naruszenie
                                                      zamknij
                                                      RumpelStiltzkin
                                                      RumpelStiltzkin
                                                      • ajw:
                                                      • dwa lata temu pisalem kiedy USA wezmie sie za bogate Emiraty i ksiazat z Arabii Saudyjskiej. Widac , ze nadszedl czas, stracono szejka szyitow i wiekszosc suni w Irane tego im nie podaruje i juz mamy konflikt pomiedzy dwoma "arabskimi mocarstwami"
                                                      • rozwiń

                                                      Mapanari wracaj do szkoły, takbir27 ma rację. Irańczycy to Persowie, nie Arabowie.

                                                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                          1
                                                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                            0
                                                          • zgłoś naruszenie
                                                          zamknij
                                                          co ja widzę 0_o

                                                          Mapanari ... Iran to Persowie, zanim coś napiszesz to poczytaj wpierw.

                                                          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                              0
                                                            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                                0
                                                              • zgłoś naruszenie
                                                              zamknij
                                                              Piotru70
                                                              Piotru70

                                                              Myślę ze miał na myśli muzułmanów czyli Islam a nie etniczność czyli arabów.

                                                              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                                  0
                                                                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                                    0
                                                                  • zgłoś naruszenie
                                                                  zamknij
                                                                  tokmada
                                                                  tokmada

                                                                  Ja proponowałbym aby tamten rejon odgrodzić od cywilizowanego swiata, wysłac tam wszystkich fanatyków (z jednej i drugiej strony) a potam czekać... Po paru miesiącach byłby juz chyba spokój a i populacja muzułmanów skutecznie sama by sie zdziesiątkowała...

                                                                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                                      2
                                                                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                                        1
                                                                      • zgłoś naruszenie
                                                                      zamknij
                                                                      jankesJ23

                                                                      i o co wlasciwie ta wojna mialaby byc??

                                                                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                                          0
                                                                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                                            0
                                                                          • zgłoś naruszenie
                                                                          zamknij
                                                                          tokmada
                                                                          tokmada
                                                                          • jankesJ23:
                                                                          • i o co wlasciwie ta wojna mialaby byc??

                                                                          Jak to o co ta wojna byc by miała? Jeśli to wojna "w imię Allaha" - to choćby i o złote kalesony.

                                                                          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                                              0
                                                                            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                                                0
                                                                              • zgłoś naruszenie
                                                                              zamknij
                                                                              Piotru70
                                                                              Piotru70

                                                                              Wojna o wszystko. O przetrwanie, o przekonanie, o władzę i w imię pokoju.

                                                                              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                                                  0
                                                                                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                                                    0
                                                                                  • zgłoś naruszenie
                                                                                  zamknij
                                                                                  piotr_ladan
                                                                                  piotr_ladan

                                                                                  wygralby ten ktory mialby przewage w powietrzu i jednoczesnie bylby wstanie bronic sie przez rakietami balistycznymi. a wiec saudowie

                                                                                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                                                      1
                                                                                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                                                        0
                                                                                      • zgłoś naruszenie
                                                                                      zamknij
                                                                                      leszekbeck

                                                                                      Cytowanie opinii Waszczykowskiego, biorąc pod uwagę jego dobitnie już wykazany brak kompetencji, jest cokolwiek ryzykowne...

                                                                                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                                                          8
                                                                                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                                                            0
                                                                                          • zgłoś naruszenie
                                                                                          zamknij
                                                                                          Więcej komentarzy - rozwiń
                                                                                          Zasady forum
                                                                                          Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24 nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

                                                                                          Pozostałe informacje