tvnpix
śledź nas na:
  • Google Plus
  • Instagram
  • RSS

PiS zmienia sądownictwo

Nowe sądy według PiS. Kluczowe dla obywateli zmiany

zobacz więcej wideo »
Nowe sądy według PiS. Kluczowe dla obywateli zmiany
  • Przygotowane przez prezydenta i PiS zmiany w sądownictwie mają zostać w piątek ostatecznie przegłosowane w SejmiePrzygotowane przez prezydenta i PiS zmiany w sądownictwie mają zostać w piątek...
  • Scheuring-Wielgus: jesteście tchórzami!Scheuring-Wielgus: jesteście tchórzami!
  • Widzimy jak na dłoni, że pan prezydent nie wywiązał się z obietnicy, którą Polakom dał w lipcu Widzimy jak na dłoni, że pan prezydent nie wywiązał się z obietnicy, którą Polakom...
  • Waldemar Żurek opuszcza posiedzenie komisjiWaldemar Żurek opuszcza posiedzenie komisji
  • "Chcę widzieć was, którzy rujnujecie Rzeczpospolitą w nocy""Chcę widzieć was, którzy rujnujecie Rzeczpospolitą w nocy"
  • Kropiwnicki: niszczycie RP w nocy, jak złodzieje się zachowujecie Kropiwnicki: niszczycie RP w nocy, jak złodzieje się zachowujecie
  • Piotrowicz nie widzi zgłoszeń do poprawek. Myrcha: To się nazywa wada wzrokuPiotrowicz nie widzi zgłoszeń do poprawek. Myrcha: To się nazywa wada wzroku
  • Komisja przyjęła poprawkę posłów POKomisja przyjęła poprawkę posłów PO
  • Przygotowane przez prezydenta i PiS zmiany w sądownictwie mają zostać w piątek ostatecznie przegłosowane w Sejmie (2)Przygotowane przez prezydenta i PiS zmiany w sądownictwie mają zostać w piątek...
  • Co zmieni się w wymiarze sprawiedliwości po wejściu w życie nowych ustaw?Co zmieni się w wymiarze sprawiedliwości po wejściu w życie nowych ustaw?
  • Waldemar Żurek apeluje do sędziów, by nie kandydowali do KRSWaldemar Żurek apeluje do sędziów, by nie kandydowali do KRS
  • Waldemar Żurek obawia się, że prezydent podpisze ustawy sądoweWaldemar Żurek obawia się, że prezydent podpisze ustawy sądowe
  • "Nie będziemy zgłaszać swoich kandydatów""Nie będziemy zgłaszać swoich kandydatów"
  • Goście "Kawy na ławę" komentowali ustawy o KRS i SNGoście "Kawy na ławę" komentowali ustawy o KRS i SN
  • Tym razem weta nie będzie?Tym razem weta nie będzie?
  • "Panie prezydencie, decyzja należy do pana""Panie prezydencie, decyzja należy do pana"
  • Rzecznik: prezydent "na dziś" nie widzi przesłanek do wetowania swoich ustawRzecznik: prezydent "na dziś" nie widzi przesłanek do wetowania swoich ustaw
  • Co zmiany w Sądzie Najwyższym oznaczają dla obywatela? Wyjaśnia Adam BodnarCo zmiany w Sądzie Najwyższym oznaczają dla obywatela? Wyjaśnia Adam Bodnar
  • Profesor Strzembosz: ustawy niestety są niezgodne z konstytucją. I pan prezydent ma tego świadomośćProfesor Strzembosz: ustawy niestety są niezgodne z konstytucją. I pan prezydent...
  • Senator PO: PiS próbuje zakneblować nam ustaSenator PO: PiS próbuje zakneblować nam usta
  • Gorąca wymiana zdań. Senat przegłosował wniosek PiSGorąca wymiana zdań. Senat przegłosował wniosek PiS
  • Mucha: chcę mieć założenie dobrej wiary, że pytania senatorów nie będą narzędziem przedłużania debatyMucha: chcę mieć założenie dobrej wiary, że pytania senatorów nie będą narzędziem...
  • Klich: prezydent przełożył do Senatu ustawy niekonstytucyjne. Tak samo, jak tamte, które zawetowałKlich: prezydent przełożył do Senatu ustawy niekonstytucyjne. Tak samo, jak tamte,...
  • "To może najważniejsze decyzja w pana życiu". Apele o weto do prezydenta Dudy"To może najważniejsze decyzja w pana życiu". Apele o weto do prezydenta Dudy
  • "Sąd Najwyższy będzie całkowicie upolityczniony""Sąd Najwyższy będzie całkowicie upolityczniony"
  • Marszałek Senatu: obrady nawet do niedzieliMarszałek Senatu: obrady nawet do niedzieli
  • Wymiana zdań między Bodnarem i Karczewskim w SenacieWymiana zdań między Bodnarem i Karczewskim w Senacie
  • Departament Stanu USA: z uwagą przyglądamy się pracom nad reformą sądownictwaDepartament Stanu USA: z uwagą przyglądamy się pracom nad reformą sądownictwa
  • "Obywatelom odbiera się prawo do niezależnego sądu""Obywatelom odbiera się prawo do niezależnego sądu"
  • "Polacy zostali oszukani przez prezydenta""Polacy zostali oszukani przez prezydenta"
  • Sejm przyjął prezydenckie ustawy o SN i KRS. "Sądy w służbie PiS-u, a nie obywateli"Sejm przyjął prezydenckie ustawy o SN i KRS. "Sądy w służbie PiS-u, a nie obywateli"
  • Sejm uchwalił ustawę o Krajowej Radzie SądownictwaSejm uchwalił ustawę o Krajowej Radzie Sądownictwa
  • Za zmianami w ustawie o SN głosowało 239 posłówZa zmianami w ustawie o SN głosowało 239 posłów
  • Ustawy o sądownictwie coraz bliżej. Kolejny element władzy zdobyty?Ustawy o sądownictwie coraz bliżej. Kolejny element władzy zdobyty?
  • Piotrowicz: wycofujemy poprawkę dotyczącą zgłaszania kandydatów do KRS przez prawnikówPiotrowicz: wycofujemy poprawkę dotyczącą zgłaszania kandydatów do KRS przez...
  • Gersdorf: jeszcze jest czas na opamiętanie sięGersdorf: jeszcze jest czas na opamiętanie się
  • Mucha: projekty prezydenta w spawie SN i KRS - konstytucyjneMucha: projekty prezydenta w spawie SN i KRS - konstytucyjne
  • Piotrowicz: składam wniosek o skierowanie wystąpienia Kropiwnickiego do komisji etykiPiotrowicz: składam wniosek o skierowanie wystąpienia Kropiwnickiego do komisji etyki
  • Kropiwnicki: to kpina, gdy prokurator, który oskarżał w stanie wojennym mówi nam o sprawiedliwościKropiwnicki: to kpina, gdy prokurator, który oskarżał w stanie wojennym mówi nam o...
  • Milewski: komisja sprawiedliwości broniła integralności projektu prezydenta w sprawie Sądu NajwyższegoMilewski: komisja sprawiedliwości broniła integralności projektu prezydenta w...
  • Piotrowicz: przedkładam kilka poprawek do ustawyPiotrowicz: przedkładam kilka poprawek do ustawy
  • Łańcuch światła przed II czytaniem ustawy o SNŁańcuch światła przed II czytaniem ustawy o SN
  • Prof. Gersdorf: uważam, że mój projekt ustawy był potrzebnyProf. Gersdorf: uważam, że mój projekt ustawy był potrzebny
  • "Nieposłuszeństwo cywilne to nie jest rola I prezesa Sądu Najwyższego""Nieposłuszeństwo cywilne to nie jest rola I prezesa Sądu Najwyższego"
  • "Wierzę w sędziów, ale jestem realistą""Wierzę w sędziów, ale jestem realistą"
  • Rzymkowski o losach prezydenckich ustaw: droga dosyć długa i krętaRzymkowski o losach prezydenckich ustaw: droga dosyć długa i kręta
  • "Prezydent zamiast być recenzentem, to jest recenzowany""Prezydent zamiast być recenzentem, to jest recenzowany"
  • "Prezydent na spokojnie oceni, na ile te poprawki zostały uzgodnione""Prezydent na spokojnie oceni, na ile te poprawki zostały uzgodnione"
  • Komentarze na temat prac komisji sprawiedliwościKomentarze na temat prac komisji sprawiedliwości
  • Schetyna: Zapłacą za to. I politycznie, i prawnieSchetyna: Zapłacą za to. I politycznie, i prawnie
  • Schetyna: Kaczyński zostanie premierem. To kwestia czasuSchetyna: Kaczyński zostanie premierem. To kwestia czasu
  • "Zmierzamy w kierunku państwa policyjnego""Zmierzamy w kierunku państwa policyjnego"
  • Zofia Romaszewska o pracach komisji nad prezydenckim projektem ustawy o Sądzie NajwyższymZofia Romaszewska o pracach komisji nad prezydenckim projektem ustawy o Sądzie...
  • Sąd Najwyższy przekazał posłom opinię do składanych przez nich poprawekSąd Najwyższy przekazał posłom opinię do składanych przez nich poprawek
  • Piotrowicz ma nadzieję, że prace nad ustawą zakończą się jeszcze dziśPiotrowicz ma nadzieję, że prace nad ustawą zakończą się jeszcze dziś
  • Piotrowicz o poprawkach: to nie jest tak, że ja nie znałem treści. Mniej więcej znałemPiotrowicz o poprawkach: to nie jest tak, że ja nie znałem treści. Mniej więcej...
  • Prezydent: nie zgodzę się na powrót do rozwiązań, które zakwestionowałem w lipcuPrezydent: nie zgodzę się na powrót do rozwiązań, które zakwestionowałem w lipcu
  • Warchoł przed posiedzeniem komisji sprawiedliwościWarchoł przed posiedzeniem komisji sprawiedliwości
  • Pawłowicz o udziale ministra sprawiedliwości w zgłaszaniu poprawekPawłowicz o udziale ministra sprawiedliwości w zgłaszaniu poprawek
  • "Ustawy są procedowane na wyścigi, rano, nocą, bez opinii""Ustawy są procedowane na wyścigi, rano, nocą, bez opinii"
  • "Klasyczny przykład procedowania bez kultury prawnej""Klasyczny przykład procedowania bez kultury prawnej"
  • Pietrzak: nad takimi ustawami należy pracować bardzo powoliPietrzak: nad takimi ustawami należy pracować bardzo powoli
  • Prof. Modzelewski: jeżeli prezydent chce zachować chociaż minimum konsekwencji, to musi zawetować ustawy Prof. Modzelewski: jeżeli prezydent chce zachować chociaż minimum konsekwencji, to...
  • Goście "Tak jest" o pracach sejmowej komisji sprawiedliwościGoście "Tak jest" o pracach sejmowej komisji sprawiedliwości
  • Poseł PO zgłosił wniosek o zmianę przewodniczącego komisjiPoseł PO zgłosił wniosek o zmianę przewodniczącego komisji
  • Rzecznik KRS o Izbie Dyscyplinarnej w SN: nie twórzmy takich zadziwiających tworówRzecznik KRS o Izbie Dyscyplinarnej w SN: nie twórzmy takich zadziwiających tworów
  • Dera: ze spokojem obserwujemy prace w Sejmie nad projektami prezydentaDera: ze spokojem obserwujemy prace w Sejmie nad projektami prezydenta
  • Piotrowicz o poprawkach PiS: za takimi rozwiązaniami opowiada się prezydentPiotrowicz o poprawkach PiS: za takimi rozwiązaniami opowiada się prezydent
  • Surówka-Pasek: w trakcie prac komisji dostaliśmy poprawkiSurówka-Pasek: w trakcie prac komisji dostaliśmy poprawki
  • Piotrowicz do przedstawiciela Biura Legislacyjnego: rozumiem, że pan mecenas chce wprowadzić nowe regułyPiotrowicz do przedstawiciela Biura Legislacyjnego: rozumiem, że pan mecenas chce...
  • Budka: Prezydent ma tylko jedną możliwość. Zawetować wszystkoBudka: Prezydent ma tylko jedną możliwość. Zawetować wszystko
  • Romaszewska: nie wszystkie poprawki były nam znaneRomaszewska: nie wszystkie poprawki były nam znane
  • Schetyna: ostatni zamach na sądySchetyna: ostatni zamach na sądy
  • Zofia Romaszewska: niektóre poprawki do ustawy o SN są nie do zaakceptowaniaZofia Romaszewska: niektóre poprawki do ustawy o SN są nie do zaakceptowania
  • Myrcha: będziemy mieli do czynienia z I prezes SN, który będzie nim tylko formalnieMyrcha: będziemy mieli do czynienia z I prezes SN, który będzie nim tylko formalnie
  • Małgorzata Gersdorf: To jest obraza przepisu, który mówi o nieusuwalności sędziówMałgorzata Gersdorf: To jest obraza przepisu, który mówi o nieusuwalności sędziów
  • Waldemar Żurek: To jest rażące złamanie naszej konstytucjiWaldemar Żurek: To jest rażące złamanie naszej konstytucji
  • Gasiuk-Pihowicz: to skrócenie konstytucyjnie wyznaczonej kadencji I prezesa SNGasiuk-Pihowicz: to skrócenie konstytucyjnie wyznaczonej kadencji I prezesa SN
  • Barbara Dolniak z Nowoczesnej złożyła poprawkę do art. 11Barbara Dolniak z Nowoczesnej złożyła poprawkę do art. 11
  • Komisja sprawiedliwości wznowiła prace nad projektem ws. SNKomisja sprawiedliwości wznowiła prace nad projektem ws. SN
  • Borys Budka krytykuje pomysł większych wynagrodzeń dla sędziów Izby DyscyplinarnejBorys Budka krytykuje pomysł większych wynagrodzeń dla sędziów Izby Dyscyplinarnej
  • Poprawka PiS o wyborze członków KRS przyjęta przez komisję sprawiedliwościPoprawka PiS o wyborze członków KRS przyjęta przez komisję sprawiedliwości
  • Gasiuk-Pihowicz: to arogancja władzyGasiuk-Pihowicz: to arogancja władzy
  • Biuro Legislacyjne: mamy nieaktualny projekt poprawekBiuro Legislacyjne: mamy nieaktualny projekt poprawek
  • Poprawki PiS do ustaw o KRS i SN na komisji. Brejza: są druzgocącePoprawki PiS do ustaw o KRS i SN na komisji. Brejza: są druzgocące
  • Problem z systemem do głosowania na komisjiProblem z systemem do głosowania na komisji
  • Protesty odbyły się w Polsce i za granicą Protesty odbyły się w Polsce i za granicą
  • Głosowanie za odrzuceniem projektu ustawy o KRS w pierwszym czytaniu Głosowanie za odrzuceniem projektu ustawy o KRS w pierwszym czytaniu
  • Głosowanie nad odrzuceniem projektu ustawy o Sądzie Najwyższym w pierwszym czytaniuGłosowanie nad odrzuceniem projektu ustawy o Sądzie Najwyższym w pierwszym czytaniu
  • "Ustawę można zmienić niewielkim przepisem""Ustawę można zmienić niewielkim przepisem"
  • Strzembosz: komunizm wychodzi uszamiStrzembosz: komunizm wychodzi uszami
  • Znani aktorzy w akcji "Wolne sądy"Znani aktorzy w akcji "Wolne sądy"
  • "Sędziowie mają pełnić rolę służebną wobec narodu""Sędziowie mają pełnić rolę służebną wobec narodu"
  • Debata sejmowa nad prezydenckim projektem ustawy o KRSDebata sejmowa nad prezydenckim projektem ustawy o KRS
  • "Zachowuje się pan jak szczeniak""Zachowuje się pan jak szczeniak"
  • "Te projekty to bujda na resorach""Te projekty to bujda na resorach"
  • Waldemar Żurek o zaufaniu do polskich sądówWaldemar Żurek o zaufaniu do polskich sądów
  • Waldemar Żurek o wizycie pełnomocnika ONZWaldemar Żurek o wizycie pełnomocnika ONZ
  • Waldemar Żurek o wybieraniu członków KRS przez SejmWaldemar Żurek o wybieraniu członków KRS przez Sejm
  • Jerzy Jachnik z Kukiz '15 o ustawie o SNJerzy Jachnik z Kukiz '15 o ustawie o SN
  • "Radykalizm reformy nie jest celem samym w sobie""Radykalizm reformy nie jest celem samym w sobie"
  • Robert Kropiwnicki z PO o Stanisławie PiotrowiczuRobert Kropiwnicki z PO o Stanisławie Piotrowiczu
  • Stanisław Piotrowicz o prezydenckich projektach ustawStanisław Piotrowicz o prezydenckich projektach ustaw
  • Anna Surówka-Pasek o wprowadzeniu skargi nadzwyczajnejAnna Surówka-Pasek o wprowadzeniu skargi nadzwyczajnej
  • Anna Surówka-Pasek tłumaczy na czym oparty jest projekt ustawy o SNAnna Surówka-Pasek tłumaczy na czym oparty jest projekt ustawy o SN
  • Burzliwa debata i protesty ucięte wetem. Kalendarium sporu o KRS i Sąd NajwyższyBurzliwa debata i protesty ucięte wetem. Kalendarium sporu o KRS i Sąd Najwyższy
Foto: tvn24 | Video: Paweł Blajer / tvn24 Przygotowane przez prezydenta i PiS zmiany w sądownictwie mają zostać w piątek ostatecznie przegłosowane w Sejmie

Średnio co dwie i pół minuty posłowie przyjmowali, albo odrzucali poszczególne poprawki. W ciągu trzech i pół godzin nocnych obrad (220 minut) sejmowa komisja sprawiedliwości i praw człowieka rozpatrzyła 85 wniosków o poprawki. W czasie kiedy obywatele spali, w pośpiechu, wśród oskarżeń opozycji o niedopuszczanie do głosu, komisja przygotowała ostateczną wersję dwóch ustaw, które mają radykalnie zmienić oblicze sądownictwa w Polsce.

Trzecie czytanie i ostateczne głosowanie Sejmu nad prezydenckimi projektami ustaw o Krajowej Radzie Sądownictwa ma odbyć się w piątek 8 grudnia. Na dzień przed tym rozstrzygnięciem przeanalizowaliśmy, co ostatecznie znalazło się w przygotowywanych projektach i w jaki sposób ustawy zmienią polskie sądy, do których każdego roku wpływa kilkanaście milionów spraw obywateli. W 2016 roku na przykład polskie sądy- według danych Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości - rozpatrzyły 15 milionów spraw, z czego milion "przeszedł" z roku poprzedniego.

Sprawa każdego obywatela może trafić do sądu

Sądy nie tylko osądzają czyny i karzą lub uniewinniają obywateli, którzy weszli w konflikt z prawem. W sądach rozstrzygają się spory o pieniądze, o majątek, o rozwód, o spadek, o ustanowienie opieki nad dzieckiem. To sądy rozstrzygają, czy rodzinie mającej kłopoty wychowawcze można odebrać dziecko. Sądy pilnują prawa własności prowadząc księgi wieczyste działek ziemi i budynków. To w sądach rozstrzyga się, czy zostaną zarejestrowane stowarzyszenia obywateli oraz to, na jakich warunkach mogą działać firmy mające osobowość prawną. Do sądu wreszcie może poskarżyć się każdy, kto uznał, że niesłusznie został zwolniony z pracy.

W rękach sędziów są też tak ważne decyzje jak choćby to, czy obywatel, którego prokurator podejrzewa o popełnienie przestępstwa, będzie czekał na proces na wolności, czy od razu za kratami aresztu.

Sądy wreszcie orzekają o tym, czy wybory (prezydenckie, parlamentarne, lokalne) oraz referenda są ważne, czy też należy je powtórzyć.

Ponieważ sądy decydują o ważnych, życiowych, często dramatycznych sprawach obywateli, ważna jest ich niezależność, podobnie jak niezawisłość sędziów w orzekaniu. Te wartości są fundamentalne w demokratycznych państwach prawnych. Chodzi o to, żeby sądy były wolne od zależności, układów i nacisków, a sędziowie orzekali tylko w oparciu o obowiązujące prawo, doświadczenie życiowe, zgromadzone dowody i nic więcej.

Wokół sądów od ponad roku toczy się ostry spór. Rządzące Prawo i Sprawiedliwość - zapewniając, że chodzi o większą kontrolę społeczną nad sądami i usprawnienie ich działania - forsuje projekty, które zwiększają nad sądami kontrolę ministra sprawiedliwości, prezydenta oraz sejmowej większości. Opozycja alarmuje, że dążenia ekipy rządzącej wprowadzą nie społeczny, a polityczny nadzór nad sądami, a to oznacza koniec niezależnego sądownictwa w Polsce.

Jedna zmieniona ustawa sądowa już obowiązuje

W lipcu weszła już w życie jedna ustawa zmieniających ustrój sądownictwa w Polsce. Daje ona ministrowi sprawiedliwości prawo do swobodnego powoływania i odwoływania prezesów sądów powszechnych (rejonowych, okręgowych i apelacyjnych) bez zasięgania opinii zgromadzeń sędziów w zainteresowanych sądach. Z prawa tego minister w ostatnich miesiącach intensywnie korzysta. Wymienił już kilkudziesięciu prezesów i wiceprezesów sądów w różnych miastach Polski.


Na uchwalenie czekają zaś ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa - konstytucyjnym organie państwa stojącym na straży niezależności sądów oraz o Sądzie Najwyższym - sądzie, który rozpatruje wnioski o kasacje prawomocnych orzeczeń, wydaje uchwały wskazujące sądom powszechnym jak należy interpretować wątpliwe przepisy oraz m.in. orzeka o ważności wyborów parlamentarnych i prezydenckich oraz referendów ogólnokrajowych. Obie ustawy są obecnie po dwóch czytaniach w Sejmie i rozpatrzeniu przez komisję posła Stanisława Piotrowicza z PiS, która w nocy ze środy na czwartek 6/7 grudnia wprowadziła jeszcze ostatnie poprawki.

Wielka zmiana kadrowa w sądach

Obecnie Krajowa Rada Sądownictwa jest mieszanym ciałem, w którym zasiadają sędziowie wybrani przez zgromadzenia sędziów poszczególnych szczebli sądów, parlamentarzyści wskazani przez parlament, minister sprawiedliwości, przedstawiciel prezydenta RP oraz prezesi Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego

Projekt ustawy zmienia ten stan rzeczy. Parlament ma decydować nie tylko o tym, którzy posłowie i senatorowie zasiądą w KRS, ale również wybierać 15 sędziów do składu rady. W projekcie jest poprawka, wedle której część kandydatów na sędziów do KRS mają wskazywać kluby opozycyjne. Nie zmienia to jednak faktu, że sędziów do Krajowej Rady będą delegować politycy. I - jak wiele na to wskazuje - będą to sędziowie wskazani głównie przez rządzące Prawo i Sprawiedliwość. Opozycja zapowiada bowiem, że nie przyłoży ręki do politycznej organizacji KRS.

Jednym z kluczowych zadań KRS jest opiniowanie i wskazywanie kandydatów na sędziów, których ostatecznie powołuje prezydent. Logika wydarzeń pokazuje, że jedną z pierwszych wielkich prac nowej Krajowej Rady Sądownictwa (w 92 procentach obsadzonej przez polityków) będzie wskazanie około tysiąca nowych sędziów.

Skąd ta liczba? Obecnie w sądach powszechnych jest - według różnych szacunków - 800-900 nieobsadzonych etatów sędziów. Od ponad roku minister sprawiedliwości nie ogłasza naboru na wolne stanowiska sędziowskie. Do tego przygotowana do ostatecznego głosowania w Sejmie ustawa o Sądzie Najwyższym zakłada, że wszyscy sędziowie tego sądu, którzy mają 65 lat i więcej (w tym obecna pierwsza prezes) przechodzą w stan spoczynku. Skład nowego Sądu Najwyższego również będzie musiała uzupełnić nowa Krajowa Rada Sądownictwa.

W tym miejscu warto odnotować, że zgodnie z założeniami projektodawców, najpierw zostanie wybrana nowa Krajowa Rada Sądownictwa po to, aby to ona mogła uzupełnić skład sędziowski Sądu Najwyższego. Ustawa o KRS ma bowiem wejść w życie dwa miesiące wcześniej niż ustawa o SN.

O tym, kto wkrótce otrzyma sędziowskie godności, zdecyduje KRS, w której na 25 członków 23 będzie pochodzić z politycznego wyboru (15 sędziów, czterech posłów, dwóch senatorów, minister sprawiedliwości i urzędnik prezydenta). Zanim dojdzie do ostatecznego wskazania przez radę kandydata na sędziego, poszczególne kandydatury opiniuje specjalny zespół KRS. Jedna z poprawek przyjętych w ostatniej chwili stanowi, że zespół ten za każdym razem ma mieć mieszany charakter. Ma składać się z sędziów i parlamentarzystów. Nie może składać się tylko z sędziów lub tylko z parlamentarzystów.

Według najnowszych ustaleń komisji Stanisława Piotrowicza z nocnych obrad 6/7 grudnia, sędziów kandydujących do Krajowej Rady Sądownictwa będą mogli zgłaszać do Sejmu obywatele i sami sędziowie. Nie będą zaś mogli - co proponowała część PiS wcześniej - zgłaszać kandydatów do KRS prokuratorzy, adwokaci, radcy prawni i notariusze. Zgłoszenie te - przypomnijmy - dotyczą jedynie kandydatów do KRS. Ostateczną decyzję zawsze ma podejmować większość posłów.

Rewizja wyroków z dwudziestu lat

Nowy Sąd Najwyższy stanie w obliczu konieczności rewizji części prawomocnych wyroków, jakie zapadły w ciągu minionych dwudziestu lat w Polsce. Przewiduje to instytucja skargi nadzwyczajnej - zaprojektowana przez prezydenta i wstępnie zaakceptowana przez sejmową Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka.

W trybie nadzwyczajnym będzie można zaskarżyć każdy wyrok (bez wykroczeń i wykroczeń skarbowych), który "narusza zasady lub wolności i prawa człowieka", "rażąco narusza prawo" bądź jest "oczywiście sprzeczny" z treścią materiału dowodowego.

Skargę nadzwyczajną mają móc wnosić: prokurator generalny, rzecznik praw obywatelskich oraz w sprawach, którymi się zajmują: prezes Prokuratorii Generalnej, rzecznik praw dziecka, rzecznik finansowy, przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dopisany między pierwszym a drugim czytaniem).

Nie będą mogły wnosić zaś skargi nadzwyczajnej grupy posłów i senatorów. Tę propozycję prezydenta posłowie skreślili między pierwszym a drugim czytaniem.

Skargi nadzwyczajne mają być możliwe również na wyroki sądów wojskowych. Tę poprawkę komisja dopisała w czasie nocnych obrad.

Sąd Najwyższy ma orzekać w sprawach skarg nadzwyczajnych w obecności ławników. Ławnik sądu najwyższego to nowość, bo do tej pory w Sądzie Najwyższym - rozstrzygającym najpoważniejsze i najbardziej skomplikowane kwestie - orzekali tylko zawodowi sędziowie. Ławnicy mają otrzymywać rekompensatę za utracone dochody z tytułu zasiadania w Sądzie Najwyższym. Gdyby zasiedli w nim dziś, dostawaliby 202 zł i 50 gr za każdy dzień zasiadania za stołem sędziowskim (5 procent przeciętnego wynagrodzenia w roku poprzednim).

Orzekając w sprawach skarg nadzwyczajnych, Sąd Najwyższy ma móc uchylić wyrok w całości lub w części (w części to najnowsza poprawka dodana podczas nocnej komisji).

Obecnie skargi nadzwyczajnej w polskim prawie nie ma. Sąd Najwyższy może wprawdzie zrewidować prawomocne wyroki, ale tylko te, wobec których przysługuje tzw. skarga kasacyjna i tylko pod warunkiem, że wniosek o kasację wpłynie w przewidzianym prawem terminie, a nie po kilkunastu latach.

Po ewentualnym wejściu w życie nowych praw prezydenta i PiS skarga nadzwyczajna i skarga kasacyjna będą funkcjonować równolegle.

W ciągu ostatnich 20 lat - jak szacuje część prawników - w polskich sądach zapadło około 60 milionów orzeczeń. Jeżeli w trybie skargi nadzwyczajnej zostanie zaskarżony tylko promil z nich, Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nowego Sądu Najwyższego będzie miała do rozpoznania 60 tysięcy spraw.

Bicz dyscypliny nad sędziami w rękach superizby

Przygotowany do uchwalenia projekt ustawy o Sądzie Najwyższym powołuje nową superinstytucję. Ma być ona formalnie jedną z izb Sądu Najwyższego o nazwie Izba Dyscyplinarna. W praktyce jednak jej umocowanie prawne przewiduje dużą autonomię, by nie powiedzieć - daleko idącą niezależność od pierwszego prezesa Sądu Najwyższego.

Izba Dyscyplinarna - jak sama nazwa wskazuje - ma prowadzić sprawy dyscyplinarne sędziów, którzy dopuścili się przewinień w służbie oraz uchylać immunitety sędziom podejrzanym o popełnienie pospolitych przestępstw.

Sędziowie Izby Dyscyplinarnej mają otrzymywać pensje o czterdzieści procent wyższe niż sędziowie pozostałych izb Sądu Najwyższego. Prezes Izby Dyscyplinarnej ma mieć osobną kancelarię, osobny wydzielony budżet. Prezydent ma powoływać prezesa Izby Dyscyplinarnej bez zasięgania opinii pierwszego prezesa Sądu Najwyższego. Poprawka dodana między pierwszym a drugim czytaniem wręcz tego prezydentowi zabrania.

Posłowie z komisji sprawiedliwości między pierwszym a drugim czytaniem dodali poprawki przyspieszające start działania Izby Dyscyplinarnej i powołanie sędziów do niej. W pierwszym rzucie mają być to wyłącznie sędziowie, którzy wcześniej nie orzekali w Sądzie Najwyższym.

W postępowanie dyscyplinarne sędziów przed Sądem Najwyższym w każdej chwili ma móc włączać się minister sprawiedliwości (obecnie Zbigniew Ziobro, członek klubu PiS), za pośrednictwem swojego rzecznika dyscyplinarnego. W składach orzekających Izby Dyscyplinarnej - osądzającej przewinienia sędziów - również mają zasiadać ławnicy.

Do tej superizby mają trafić też sprawy dyscyplinarne innych zawodów prawniczych. Adwokaci, radcowie prawni, notariusze mają wprawdzie swoje samorządy zawodowe i swoje procedury dyscyplinarne. Ostatecznie jednak osądzeni przez kolegów prawnicy mają prawo (również dziś) odwołać się do Sądu Najwyższego. Posłowie doprecyzowali w prezydenckim projekcie, że to właśnie Izba Dyscyplinarna ma zajmować się również sprawami innych prawników, a nie tylko sędziów.

Obecnie sądami dyscyplinarnymi dla sędziów są sądy apelacyjne (I instancja) i Sąd Najwyższy (II instancja). W Sądzie Najwyższym nie ma osobnej, wydzielonej, niezależnej od pierwszego prezesa izby dyscyplinarnej. Sprawy dyscyplinarne sędziów rozpatruje jeden z wydziałów Izby Karnej.

Wątpliwości konstytucyjne

W sprawach przygotowywanych przez PiS zmian w sądownictwie opozycja, organizacje sędziowskie, Krajowa Rada Sądownictwa, rzecznik praw obywatelskich, organizacje społeczne oraz międzynarodowe (Komisja Wenecka przy Radzie Europy, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Europejska Sieć Rad Sądownictwa) alarmują, że są to zmiany godzące w podstawowe standardy demokratycznego państwa prawnego.

Wśród głównych zarzutów wymieniane są;

- wybór sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa przez polityków, a nie przez samych sędziów, jako mechanizm godzący w niezależność wymiaru sprawiedliwości;

- wygaszenie kadencji obecnej Krajowej Rady Sądownictwa, której długość trwania określa Konstytucja, nie może być więc ona skrócona mocą zwykłej ustawy;

- przerwanie kadencji obecnej pierwszej prezes Sądu Najwyższego, z powodów jak wyżej, czas trwania tej kadencji również określona jest w Konstytucji;

- wprowadzenie skargi nadzwyczajnej jako instrumentu godzącego w stabilność prawa i orzeczeń sądów.

Co dalej z projektami PiS

Jeżeli w piątek 8 grudnia Sejm uchwali ustawy o Sądzie Najwyższym i Krajowej Radzie Sądownictwa, trafią one do Senatu. Jeżeli Senat nie zgłosi poprawek, trafią one do podpisu prezydenta. Jeżeli prezydent je podpisze, zostaną skierowane do druku w Dzienniku Ustaw. Mają wejść w życie:

- o Krajowej Radzie Sądownictwa - po 30 dniach od ogłoszenia;

- o Sądzie Najwyższym - po trzech miesiącach od dnia ogłoszenia.

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Skopiowano do schowka

PiS zmienia sądownictwo

Komentarze (3)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
sindanoriello
sindanoriello

Razem ze zmianami w ordynacji wyborczej to powolny upadek demokracji w Polsce, coraz bardziej pachnie Wschodem.

  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
      1
    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
        0
      • zgłoś naruszenie
      zamknij
      oldboy49
      oldboy49

      Chyba wzorem filmu "Sami swoi" przed wejściem do sądu "made in pis" zaopatrzę się w dwa hand granaty.

      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
          3
        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
            0
          • zgłoś naruszenie
          zamknij
          andre_valenducq

          Brawo PIS !!!!!!!!!!!!

          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
              1
            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                9
              • zgłoś naruszenie
              zamknij
              Zasady forum
              Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24 nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

              Pozostałe informacje

              Sprawdź, gdzie jest smog

              Partnerem serwisu jest PhilipsPhilips - partner serwisu

              Zabija dziesiątki tysięcy Polaków rocznie. Czym jest smog?

              Średnio w Polsce z powodu smogu umiera 45 tysięcy osób. Czym właściwie jest?

              INFORMACJE SPORTOWE »

              Barcelona znów oszukana. Piłka w bramce, gola nie ma

              Barcelona znów oszukana. Piłka w bramce, gola nie ma

              Piłkarze Barcelony nie mają ostatnio szczęścia do decyzji sędziów. Gdy grali z Valencią, sędzia nie zauważył, jak piłka wpadła do bramki po strzale Messiego. W niedzielę inny arbiter pomylił się w bardzo podobnej sytuacji. Piłka znów przekroczyła linię bramkową, ale gwizdek milczał. zobacz więcej »