tvnpix
śledź nas na:
  • Google Plus
  • Instagram
  • RSS

Niezwykły Dolny Śląsk

Zachowała się ostatnia świątynia Hitlera. "Miała rozpowszechniać nazizm"

Zachowała się ostatnia świątynia Hitlera. 
"Miała rozpowszechniać nazizm"
Foto: fotopolska.eu Wałbrzyskie mauzoleum powstało w latach 30. XX wieku

Hitlerowski pomnik "dumy, chwały i siły" oficjalnie upamiętniał ofiary I wojny światowej, w rzeczywistości był miejscem kultywowania nazistowskich idei. Przetrwał do dziś mimo że podobne obiekty, kojarzone z faszystami, były masowo przez Rosjan wysadzane. Teraz zapomniane mauzoleum niszczeje, a władze Wałbrzycha mierzą się z jego trudną historią.

Po I wojnie światowej w Niemczech budowano setki pomników ku czci poległych żołnierzy. Największe z nich miały formę potężnych mauzoleów. W latach 30. XX wieku stały się one częścią hitlerowskiej propagandy, dzięki której przekonywano naród niemiecki do rozpoczęcia kolejnej wojny.

Wałbrzyskie mauzoleum, czyli Totenburg, powstało w latach 1936-1938. Oficjalnie miało upamiętniać 170 tysięcy Ślązaków, którzy zginęli podczas I wojny światowej, ofiary wypadków w kopalniach oraz 25 lokalnych bojowników ruchu narodowo-socjalistycznego.

- Budowla miała wymiar propagandowy. Tak naprawdę Wałbrzych był wówczas skrajnie antynazistowski. Społeczeństwo miało typowo socjalistyczne poglądy, a zwolenników Hitlera było niewielu. Dlatego włodarze wałbrzyskiego SS postanowili wznieść monumentalne mauzoleum, które miało rozpowszechniać nazizm i zdobywać sojuszników tej ideologii - mówi Łukasz Kazek, znawca historii ziemi wałbrzyskiej.

I zaznacza, że Hitler nie cieszył się w Wałbrzychu popularnością. - Podczas wizyty nazistowskiego przywódcy w 1932 roku, przedstawiciele SS, musieli specjalnie ściągać do Wałbrzycha kilka tysięcy bojówek z Górnego Śląska i Opolszczyzny - kontynuuje Kazek.

Źródło: Archiwum Historii Mówionej Ziemi Wałbrzyskiej Okazały dziedziniec mauzoleum

Inspiracja starożytnością

Wałbrzyskie mauzoleum wzniesiono na wschód od centrum miasta na zboczu góry Niedźwiadki. Jest to olbrzymia bryła pozbawioną okien i drzwi. Już sam widok przypomina starożytne świątynie Rzymu.

- Naziści kochali starożytność, dlatego obiekt był tak monumentalny. Zaprojektował go Robert Tischler, który zdawał sobie sprawę z upodobań nazistów, zafascynowanych budowlami antycznych mocarstw. Tischler stworzył bryłę o wymiarach: 24 metry szerokości, 27 metrów długości i prawie 6,5 metra wysokości. Całość ważyła 50 ton. Pod budowlą wydrążono również kilkadziesiąt metrów korytarzy - dodaje Kazek.

Mauzoleum zbudowano na planie prostokąta. W centrum jest duży dziedziniec, gdzie pierwotnie znajdowała się kolumna z płonącym wiecznym ogniem. Przed wejściem był okazały plac z dwoma rzędami nazistowskich flag. A wąskiego wejścia pilnowały posągi orłów z rozłożonymi skrzydłami.

Miniatura mauzoleum w formie naklejki na pudełko od zapałek

Legenda wtajemniczeń

Wokół mauzoleum krąży wiele mrocznych legend o tajemniczych misteriach, na których młodzieńcy mieli sprawdzać swoją odwagę. Opowieści te nigdy nie zostały zweryfikowane przez wiarygodne źródła historyczne. Jednak wciąż mówi się o Totenburgu, jako miejscu misteriów i wtajemniczenia przyszłych członków Czarnego Zakonu SS.

- W podziemiach obiektu miały odbywać się próby strachu dla przyszłych żołnierzy. Mówi się, że śmiałków mieli kopać żywcem w skrypcie grobowej i wypuszczać dopiero po kilku dniach, ale ja do tych opowieści podchodzę sceptycznie - mówi Kazek.

Źródło: fotopolska.eu Wewnętrzny dziedziniec mauzoleum ze spiżową kolumną z misą "wiecznego ognia"

Kilkaset samobójstw

Kolejna przerażająca historia, związana z mauzoleum, miała miejsce w 1945 roku, gdy rosyjskie wojska wkroczyły na ziemie Wałbrzycha.

- Tego dnia ktoś postanowił odciąć gaz do znicza w mauzoleum i tym samym zgasił wieczny ogień. A wszystko po to, by nie denerwować radzieckich żołnierzy. Proszę sobie wyobrazić, że tego dnia w mieście popełniono 300 samobójstw przez paniczny strach przed Rosjanami. Często na samobójstwa decydowały się całe rodziny, a ludzie nawzajem podawali sobie truciznę - opowiada Kazek.

Dziedzictwo III Rzeszy

Większość nazistowskich mauzoleów nie zachowała się do dziś. Rosjanie po II wojnie światowej masowo pozbywali się symboli, świadczących o potędze III Rzeszy.

"W 1945 roku zostało wysadzone w powietrze mauzoleum na Górze św. Anny oraz mauzoleum Hindenburga. Po wojnie monumenty nazistowskiej religii właściwie przestały istnieć. Przetrwał tylko jeden, Totenburg. To ostatnia świątynia Hitlera" - opisuje Hannibal Smoke, pisarz z Dolnego Śląska, ukrywający się pod pseudonimem.

Słowa te potwierdza Łukasz Kazek. - To naprawdę cud, że wałbrzyskie mauzoleum ocalało i nie podzieliło losu podobnych do siebie obiektów - zapewnia.

Źródło: fotopolska.eu Dziś mauzoleum przypomina ruinę

Zła sława

W latach 50. i 60. XX wieku, kiedy usunięto już wszystkie nazistowskie symbole, mauzoleum tętniło życiem. Odbywały się tam miejskie festyny i inne rodzinne imprezy.

- Miał powstać tam park rozrywki, ale te plany wkrótce upadły. Mauzoleum zaczęło niszczeć. Teraz jest to zapomniana ruina, okryta złą sławą. Kojarzona z przestępcami i narkomanami - dodaje Kazek.

Obecnie nie widać śladu po dawnej potędze tego miejsca. Gmina Wałbrzych, która zarządza mauzoleum, nie ma pomysłu, ani środków finansowych na ratowanie niszczejącego zabytku.
- Zastanawiamy się nad tym, co zrobić z obiektem z tak trudną historią. Utrzymujemy tam porządek i zabezpieczamy obiekt, ponieważ nie jest on udostępniany osobom postronnym - oświadcza Arkadiusz Grudzień, rzecznik wałbrzyskiego magistratu.

O stan wałbrzyskiego mauzoleum, zapytaliśmy również Marię Ptak, kierownika wałbrzyskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu. - Mimo że obiekt ma status zabytku, nie jest on wpisany w nasz rejestr. Organ konserwatorski nie ma żadnej możliwości, aby podjąć jakiekolwiek procedury - stwierdza.

Wałbrzyskie mauzoleum wzniesiono na wschód od centrum miasta na zboczu góry Niedźwiadki:

Źródło: tageo.pl Do zdarzenia doszło w Wałbrzychu (woj. dolnośląskie)

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Skopiowano do schowka

Niezwykły Dolny Śląsk

Komentarze (17)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
bartoszsud6
bartoszsud6

Mauzoleum robi duże wrażenie, niezależnie co tam było robione obiekt jest historią, a historii się nie niszczy. Warto aby zadbać o miejsca które jeszcze nie zostały zniszczone. Powinno się to miejsce zabezpieczyć aby nie podlegała dewastacji.

  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
      0
    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
        0
      • zgłoś naruszenie
      zamknij
      Rybka19883

      w srodku w miejscach pod zadaszeniem sa pozzarywane chodniki glebokie na 5-8 metrow dziury bo pod spodem ida ciagi korytarzy zadnej atrakcji turystycznej

      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
          0
        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
            0
          • zgłoś naruszenie
          zamknij
          Rybka19883

          lepiej niech nikt tu nie przyjezdza nic nie robi qpa gadasz glupoty to miejsce jest 300 m od mojego domu

          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
              0
            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                0
              • zgłoś naruszenie
              zamknij
              Jojo złodziej Waszych butów

              Nocne Wilki maja go na mapie swojego przejazdu. Oddadzą tam hołd przyjaciołom w broni. I mają ze sobą mobilny "wieczny ogień".

              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                  0
                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                    0
                  • zgłoś naruszenie
                  zamknij
                  Dandy

                  Stalin byl o wiele wiekszym bandyta swiata i ma swoje mauzoleum, pomniki i bogata przeszlosc, a pan Hitler - nie ma nawet masuzoleum!

                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                      1
                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                        1
                      • zgłoś naruszenie
                      zamknij
                      irekwj
                      irekwj

                      wynająć Ukraińcom. Nasze władze będą miały blisko

                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                          2
                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                            2
                          • zgłoś naruszenie
                          zamknij
                          edmun

                          Moim zdaniem, niezależnie jak okropną historię w sobie kryje, powinien zostać zachowany i chroniony aby móc z historii korzystać i wyciągać wnioski a nie wszystko burzyć i wysadzać, aby po wielu latach nikt o niczym nie pamietał.

                          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                              1
                            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                0
                              • zgłoś naruszenie
                              zamknij
                              tomwos
                              tomwos

                              Nie wiedzą co zrobić? Parę kilometrów na zachód znajdą się sponsorzy.Uczyńcie kawałek placu exterytorialnym i temat się rozwiąże. Będzie pięknie i ładnie bez wkładu własnego

                              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                  0
                                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                    2
                                  • zgłoś naruszenie
                                  zamknij
                                  orzeł39

                                  Czy pieniądze nie można przeznaczyć na bardziej szczytny cel w Wałbrzychu.Rewitalizacja hitlerowskiego pomnika,to kpina z ofiar,Gross- Rosen, Riese.itp.

                                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                      0
                                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                        4
                                      • zgłoś naruszenie
                                      zamknij
                                      Anarcho68

                                      Co z tym "zabytkiem" zrobić?

                                      Ano to, na co zasługuje:
                                      nawiercić w nim odpowiednią ilość otworów, nafaszerować je odpowiednią ilością "nadzienia" - a gruz wykorzystać choćby na podbudowę dróg...

                                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                          0
                                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                            5
                                          • zgłoś naruszenie
                                          zamknij
                                          Więcej komentarzy - rozwiń
                                          Zasady forum
                                          Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24 nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

                                          Pozostałe informacje