tvnpix
śledź nas na:
  • Google Plus
  • Instagram
  • RSS

Prezydent zmienia sądownictwo

Nowe sądy według PiS. Kluczowe dla obywateli zmiany

zobacz więcej wideo »
Nowe sądy według PiS. Kluczowe dla obywateli zmiany
  • Przygotowane przez prezydenta i PiS zmiany w sądownictwie mają zostać w piątek ostatecznie przegłosowane w SejmiePrzygotowane przez prezydenta i PiS zmiany w sądownictwie mają zostać w piątek...
  • Scheuring-Wielgus: jesteście tchórzami!Scheuring-Wielgus: jesteście tchórzami!
  • Widzimy jak na dłoni, że pan prezydent nie wywiązał się z obietnicy, którą Polakom dał w lipcu Widzimy jak na dłoni, że pan prezydent nie wywiązał się z obietnicy, którą Polakom...
  • Waldemar Żurek opuszcza posiedzenie komisjiWaldemar Żurek opuszcza posiedzenie komisji
  • "Chcę widzieć was, którzy rujnujecie Rzeczpospolitą w nocy""Chcę widzieć was, którzy rujnujecie Rzeczpospolitą w nocy"
  • Kropiwnicki: niszczycie RP w nocy, jak złodzieje się zachowujecie Kropiwnicki: niszczycie RP w nocy, jak złodzieje się zachowujecie
  • Piotrowicz nie widzi zgłoszeń do poprawek. Myrcha: To się nazywa wada wzrokuPiotrowicz nie widzi zgłoszeń do poprawek. Myrcha: To się nazywa wada wzroku
  • Komisja przyjęła poprawkę posłów POKomisja przyjęła poprawkę posłów PO
  • Przygotowane przez prezydenta i PiS zmiany w sądownictwie mają zostać w piątek ostatecznie przegłosowane w Sejmie (2)Przygotowane przez prezydenta i PiS zmiany w sądownictwie mają zostać w piątek...
  • Gersdorf: będę pierwszym prezesem na uchodźstwieGersdorf: będę pierwszym prezesem na uchodźstwie
  • Protesty po przyjęciu ustawy o SN. Cztery osoby zatrzymane, grożą im zarzutyProtesty po przyjęciu ustawy o SN. Cztery osoby zatrzymane, grożą im zarzuty
  • Ścigaj: czujemy się odpowiedzialni za to, żeby było spokojnieŚcigaj: czujemy się odpowiedzialni za to, żeby było spokojnie
  • "Mamy w Polsce demokraturę""Mamy w Polsce demokraturę"
  • "Opozycja nie znalazła języka, który mógłby poruszyć w masowy sposób społeczeństwo i sprawić, żeby Prawo i Sprawiedliwość realnie się cofnęło""Opozycja nie znalazła języka, który mógłby poruszyć w masowy sposób społeczeństwo...
  • "Sędziowie mają kochać ten rząd""Sędziowie mają kochać ten rząd"
  • Piotrowicz: różnie zwracam się do swojej żony, czasami pieszczotliwie powiem takPiotrowicz: różnie zwracam się do swojej żony, czasami pieszczotliwie powiem tak
  • Piotrowicz w czasie komisji rozmawia z tajemniczą panią prezesPiotrowicz w czasie komisji rozmawia z tajemniczą panią prezes
  • Wykład Gersdorf w KarlsruheWykład Gersdorf w Karlsruhe
  • Kancelaria Sejmu nie uznaje Małgorzaty GersdorfKancelaria Sejmu nie uznaje Małgorzaty Gersdorf
  • Bodnar o tym, co politycy PiS chcą osiągnąć w sądachBodnar o tym, co politycy PiS chcą osiągnąć w sądach
  • Gersdorf o sytuacji prezydenta DudyGersdorf o sytuacji prezydenta Dudy
  • Nocna awantura w Sejmie. Ustawa o Sądzie Najwyższym ekspresowo przegłosowanaNocna awantura w Sejmie. Ustawa o Sądzie Najwyższym ekspresowo przegłosowana
  • Niemiecka odpowiedniczka Gersdorf potępia przerwanie jej kadencjiNiemiecka odpowiedniczka Gersdorf potępia przerwanie jej kadencji
  • Gersdorf o sytuacji po przegłosowaniu zmian w ustawie o SNGersdorf o sytuacji po przegłosowaniu zmian w ustawie o SN
  • Sejm głosami PiS uchwalił zmiany  w Sądzie Najwyższym. Przed Sejmem protestSejm głosami PiS uchwalił zmiany w Sądzie Najwyższym. Przed Sejmem protest
  • Sejm głosami PiS uchwalił zmiany w Sądzie NajwyższymSejm głosami PiS uchwalił zmiany w Sądzie Najwyższym
  • "Jesteście targowicą""Jesteście targowicą"
  • Scheuring-Wielgus: niechlujny sposób procedowaniaScheuring-Wielgus: niechlujny sposób procedowania
  • Gasiuk-Pihowicz: to legislacyjne dożynkiGasiuk-Pihowicz: to legislacyjne dożynki
  • Poseł Nowoczesnej składa poprawkę: "Jarosław Kaczyński namaszcza... "Poseł Nowoczesnej składa poprawkę: "Jarosław Kaczyński namaszcza... "
  • "Kropiwnicki! Chcesz po łbie? Łysym...""Kropiwnicki! Chcesz po łbie? Łysym..."
  • Pawłowicz na komisji: lewackie chamstwo robi tu chlewPawłowicz na komisji: lewackie chamstwo robi tu chlew
  • "To farsa. To wszystko odbije się czkawką". Komentarze po posiedzeniu komisji sprawiedliwości"To farsa. To wszystko odbije się czkawką". Komentarze po posiedzeniu komisji...
  • "Nie rób tu chlewu". Burzliwe obrady komisji "Nie rób tu chlewu". Burzliwe obrady komisji
  • Nocna debata, piątkowe głosowanie. PiS zmienia po raz piąty ustawę o Sądzie NajwyższymNocna debata, piątkowe głosowanie. PiS zmienia po raz piąty ustawę o Sądzie...
  • Burza na sejmowej komisji sprawiedliwościBurza na sejmowej komisji sprawiedliwości
  • Burzliwa dyskusja komisji sprawiedliwości w sprawie Sądu Najwyższego Burzliwa dyskusja komisji sprawiedliwości w sprawie Sądu Najwyższego
  • Łapiński: mało kto z nas wiedział o przeszłości sędziego IwulskiegoŁapiński: mało kto z nas wiedział o przeszłości sędziego Iwulskiego
  • Premier: projekt zmian w Sądzie Najwyższym ma pozwolić wyjść z impasuPremier: projekt zmian w Sądzie Najwyższym ma pozwolić wyjść z impasu
  • Buda (PiS): tę ustawę należy ocenić jako ustawę technicznąBuda (PiS): tę ustawę należy ocenić jako ustawę techniczną
  • "To nie jest ani ustawa, ani reforma, to są wszystko atrapy""To nie jest ani ustawa, ani reforma, to są wszystko atrapy"
  • "To zdemoluje polskie sądy, a zwłaszcza Sąd Najwyższy""To zdemoluje polskie sądy, a zwłaszcza Sąd Najwyższy"
  • Sejm: pierwsze czytanie poprawek PiS do ustaw o sądownictwieSejm: pierwsze czytanie poprawek PiS do ustaw o sądownictwie
  • Profesor Gersdorf przerwała urlop i wróciła do pracyProfesor Gersdorf przerwała urlop i wróciła do pracy
  • Protesty przed Sejmem przeciw nowelizacji ustawy o Sądzie NajwyższymProtesty przed Sejmem przeciw nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym
  • Małgorzata Gersdorf dla "Faktów": Walczymy o pryncypia. Obrona konstytucji nie jest deliktemMałgorzata Gersdorf dla "Faktów": Walczymy o pryncypia. Obrona konstytucji nie...
  • Gersdorf nie żałuje decyzji o urlopie. "Bardzo wypoczęłam"Gersdorf nie żałuje decyzji o urlopie. "Bardzo wypoczęłam"
  • Laskowski: prezes Gersdorf uznała, że "musi być na miejscu", bo Sąd Najwyższy jest wciąż zaskakiwany "nowymi okolicznościami"Laskowski: prezes Gersdorf uznała, że "musi być na miejscu", bo Sąd Najwyższy jest...
  • "Prezydent dokonał pewnego rodzaju samowoli""Prezydent dokonał pewnego rodzaju samowoli"
  • Józef Iwulski był gościem w "Tak jest" w TVN24Józef Iwulski był gościem w "Tak jest" w TVN24
  • Iwulski: Nie poszedłem do sądu wojskowego dobrowolnie. Zostałem wcielony przymusowoIwulski: Nie poszedłem do sądu wojskowego dobrowolnie. Zostałem wcielony przymusowo
  • Sędziowie protestują przeciwko "czarnej liście" PawłowiczSędziowie protestują przeciwko "czarnej liście" Pawłowicz
  • "Pokazano, że jest lista sędziów, którzy są niewygodni dla polityków""Pokazano, że jest lista sędziów, którzy są niewygodni dla polityków"
  • Konkursy na wakaty w Sądzie Najwyższym "nieważne"Konkursy na wakaty w Sądzie Najwyższym "nieważne"
  • Całe postanowienie sędziów stowarzyszenia "Iustitia"Całe postanowienie sędziów stowarzyszenia "Iustitia"
  • Rehabilitował rotmistrza Pileckiego. KRS rekomenduje emeryturę sędziego ZabłockiegoRehabilitował rotmistrza Pileckiego. KRS rekomenduje emeryturę sędziego Zabłockiego
  • Szef nowej KRS pytany o "czarną listę" Pawłowicz. "Jadę na mszę" Szef nowej KRS pytany o "czarną listę" Pawłowicz. "Jadę na mszę"
  • Sędzia Zabłocki apeluje do prezydentaSędzia Zabłocki apeluje do prezydenta
  • Zabłocki: otrzymuję gratulację za wynik od KRSZabłocki: otrzymuję gratulację za wynik od KRS
  • Wiceminister sprawiedliwości: Gersdorf jest byłym pierwszym prezesemWiceminister sprawiedliwości: Gersdorf jest byłym pierwszym prezesem
  • Zabłocki: zostałem zaopiniowany w sytuacji, kiedy nikogo o tę opinię nie prosiłemZabłocki: zostałem zaopiniowany w sytuacji, kiedy nikogo o tę opinię nie prosiłem
  • Zmiany w Sądzie Najwyższym mają być szybsze. PiS składa projekt nowelizacjiZmiany w Sądzie Najwyższym mają być szybsze. PiS składa projekt nowelizacji
  • Prezydent Andrzej Duda o pierwszym prezesie Sądu Najwyższego Prezydent Andrzej Duda o pierwszym prezesie Sądu Najwyższego
  • Prof. Strzembosz: szanowali prawo, negatywnie zaopiniowaniProf. Strzembosz: szanowali prawo, negatywnie zaopiniowani
  • Głosowanie na posiedzeniu nowej KRS w sprawie sędziego IwulskiegoGłosowanie na posiedzeniu nowej KRS w sprawie sędziego Iwulskiego
  • Sędzia Iwulski wśród negatywnie zaopiniowanych przez nową KRSSędzia Iwulski wśród negatywnie zaopiniowanych przez nową KRS
  • "Proszę skierować pytanie do właściwej komórki w ministerstwie sprawiedliwości""Proszę skierować pytanie do właściwej komórki w ministerstwie sprawiedliwości"
  • "Chodzi tu o usprawnienie, nie tylko funkcjonowania Sądu Najwyższego, ale też prezesów sądów" "Chodzi tu o usprawnienie, nie tylko funkcjonowania Sądu Najwyższego, ale też...
  • PiS chce zmienić zasadę wyboru pierwszego prezesa SN. Relacja reporterki TVN24PiS chce zmienić zasadę wyboru pierwszego prezesa SN. Relacja reporterki TVN24
  • PiS złożyło projektu ustawy, który zmienia zasady wyboru pierwszego prezesa SNPiS złożyło projektu ustawy, który zmienia zasady wyboru pierwszego prezesa SN
  • Posiedzenie nowej Krajowej Rady Sądownictwa potrwa do piątku. Mitera o udziale I prezesa SNPosiedzenie nowej Krajowej Rady Sądownictwa potrwa do piątku. Mitera o udziale I...
  • Gersdorf planuje wystąpienie w niemieckim sądzie jako pierwsza prezes SN. Jaki: ma takie prawoGersdorf planuje wystąpienie w niemieckim sądzie jako pierwsza prezes SN. Jaki: ma...
  • Dworczyk: dzisiaj nie ma pierwszego prezesa Sądu NajwyższegoDworczyk: dzisiaj nie ma pierwszego prezesa Sądu Najwyższego
  • "Wszyscy się złożymy na ten błąd interpretacji""Wszyscy się złożymy na ten błąd interpretacji"
  • Bodnar: trzeba dbać o niezależność Sądu NajwyższegoBodnar: trzeba dbać o niezależność Sądu Najwyższego
  • "Sędziowie Sądu Najwyższego to są ludzie, którzy stwierdzili: nie ustąpimy ani o milimetr, ale nie szukamy czołowego starcia""Sędziowie Sądu Najwyższego to są ludzie, którzy stwierdzili: nie ustąpimy ani o...
  • Dorn: jeżeli nie nastąpi zwrot sytuacji, rząd PiS rozbije się o Sąd NajwyższyDorn: jeżeli nie nastąpi zwrot sytuacji, rząd PiS rozbije się o Sąd Najwyższy
  • Profesor Gersdorf przyjęła w Sądzie Najwyższym gości z zagranicyProfesor Gersdorf przyjęła w Sądzie Najwyższym gości z zagranicy
  • Laskowski: 14 sędziów SN przeszło w stan spoczynku, sytuacja Gersdorf - wyjątkowaLaskowski: 14 sędziów SN przeszło w stan spoczynku, sytuacja Gersdorf - wyjątkowa
  • Minister sprawiedliwości prokuratorem generalnym. Johann krytykujeMinister sprawiedliwości prokuratorem generalnym. Johann krytykuje
  • Wiceszef nowej KRS: jeśli sędzia Iwulski nie uzupełni wniosku, to zostanie przeniesiony w stan spoczynkuWiceszef nowej KRS: jeśli sędzia Iwulski nie uzupełni wniosku, to zostanie...
  • "Można sprowadzić całe prawo w Polsce do absurdu""Można sprowadzić całe prawo w Polsce do absurdu"
  • Rzecznik ministerstwa sprawiedliwości: nie widzę powodu, by interweniować w Sądzie NajwyższymRzecznik ministerstwa sprawiedliwości: nie widzę powodu, by interweniować w Sądzie...
  • Prezydent odsyła sędziów SN na emeryturę. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej za GersdorfPrezydent odsyła sędziów SN na emeryturę. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej za...
  • Zawistowski: mamy bardzo dramatyczną sytuację w Izbie Cywilnej Sądu NajwyższegoZawistowski: mamy bardzo dramatyczną sytuację w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego
  • Laskowski: pisma nie dotarły do Sądu Najwyższego, być może są w drodzeLaskowski: pisma nie dotarły do Sądu Najwyższego, być może są w drodze
  • Dera: Gersdorf może przychodzić tak jak każdy emeryt do swojego zakładu pracy"Dera: Gersdorf może przychodzić tak jak każdy emeryt do swojego zakładu pracy"
  • Dera: Prezydent wysłał pisma do 11 sędziów. Poinformował, że przeszli w stan spoczynkuDera: Prezydent wysłał pisma do 11 sędziów. Poinformował, że przeszli w stan...
  • W całej Polsce protesty w obronie Sądu NajwyższegoW całej Polsce protesty w obronie Sądu Najwyższego
  • "Prezydent znalazł się w niezwykle trudnej sytuacji" "Prezydent znalazł się w niezwykle trudnej sytuacji"
  • "Od strony prawnej i faktycznej nie zmieniło się nic""Od strony prawnej i faktycznej nie zmieniło się nic"
  • "Sędziom w stanie spoczynku urlopu się nie udziela""Sędziom w stanie spoczynku urlopu się nie udziela"
  • Europejska Sieć Rad Sądownictwa wydała oświadczenie w sprawie zmian w polskich Sądzie NajwyższymEuropejska Sieć Rad Sądownictwa wydała oświadczenie w sprawie zmian w polskich...
  • Prof. Marcin Matczak komentuje zmiany w Sądzie NajwyższymProf. Marcin Matczak komentuje zmiany w Sądzie Najwyższym
  • Mucha: wypowiedzi sędzi Gersdorf i sędziego Iwulskiego są nietrafneMucha: wypowiedzi sędzi Gersdorf i sędziego Iwulskiego są nietrafne
  • Historia sporu o Sąd Najwyższy Historia sporu o Sąd Najwyższy
  • "Wszystko jest jak najbardziej zgodne z konstytucją""Wszystko jest jak najbardziej zgodne z konstytucją"
  • "Pani prezes Gersdorf nadal jest pierwszym prezesem Sądu Najwyższego""Pani prezes Gersdorf nadal jest pierwszym prezesem Sądu Najwyższego"
  • "Premierowi Morawieckiemu nie udało się okłamać, przekonać naszych europejskich partnerów""Premierowi Morawieckiemu nie udało się okłamać, przekonać naszych europejskich...
  • "Kiedyś na pewno pójdę, każdy ma prawo do urlopu""Kiedyś na pewno pójdę, każdy ma prawo do urlopu"
  • "Pani pierwsza prezes jest pierwszą prezes" "Pani pierwsza prezes jest pierwszą prezes"
  • Sędzia Iwulski o swojej sytuacji prawnejSędzia Iwulski o swojej sytuacji prawnej
  • Sędzia Iwulski: zarządzenie o ustanowieniu zastępcy nie było dyskutowane z żadnym organem zewnętrznymSędzia Iwulski: zarządzenie o ustanowieniu zastępcy nie było dyskutowane z żadnym...
  • "Pan prezydent cofnął się w działaniu przed zderzeniem z Konstytucją""Pan prezydent cofnął się w działaniu przed zderzeniem z Konstytucją"
  • Protestujący śpiewają hymnProtestujący śpiewają hymn
  • "Występuję w obronie porządku prawnego państwa""Występuję w obronie porządku prawnego państwa"
  • Prezes Gersdorf przyszła do pracy Prezes Gersdorf przyszła do pracy
  • Rzecznik Sądu Najwyższego: o 8.30 witamy Małgorzatę GersdorfRzecznik Sądu Najwyższego: o 8.30 witamy Małgorzatę Gersdorf
  • Giertych: prezydent się przestraszył i nie wydał postanowienia o wygaszeniu kadencjiGiertych: prezydent się przestraszył i nie wydał postanowienia o wygaszeniu kadencji
Foto: tvn24 | Video: Paweł Blajer / tvn24 Przygotowane przez prezydenta i PiS zmiany w sądownictwie mają zostać w piątek ostatecznie przegłosowane w Sejmie

Średnio co dwie i pół minuty posłowie przyjmowali, albo odrzucali poszczególne poprawki. W ciągu trzech i pół godzin nocnych obrad (220 minut) sejmowa komisja sprawiedliwości i praw człowieka rozpatrzyła 85 wniosków o poprawki. W czasie kiedy obywatele spali, w pośpiechu, wśród oskarżeń opozycji o niedopuszczanie do głosu, komisja przygotowała ostateczną wersję dwóch ustaw, które mają radykalnie zmienić oblicze sądownictwa w Polsce.

Trzecie czytanie i ostateczne głosowanie Sejmu nad prezydenckimi projektami ustaw o Krajowej Radzie Sądownictwa ma odbyć się w piątek 8 grudnia. Na dzień przed tym rozstrzygnięciem przeanalizowaliśmy, co ostatecznie znalazło się w przygotowywanych projektach i w jaki sposób ustawy zmienią polskie sądy, do których każdego roku wpływa kilkanaście milionów spraw obywateli. W 2016 roku na przykład polskie sądy- według danych Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości - rozpatrzyły 15 milionów spraw, z czego milion "przeszedł" z roku poprzedniego.

Sprawa każdego obywatela może trafić do sądu

Sądy nie tylko osądzają czyny i karzą lub uniewinniają obywateli, którzy weszli w konflikt z prawem. W sądach rozstrzygają się spory o pieniądze, o majątek, o rozwód, o spadek, o ustanowienie opieki nad dzieckiem. To sądy rozstrzygają, czy rodzinie mającej kłopoty wychowawcze można odebrać dziecko. Sądy pilnują prawa własności prowadząc księgi wieczyste działek ziemi i budynków. To w sądach rozstrzyga się, czy zostaną zarejestrowane stowarzyszenia obywateli oraz to, na jakich warunkach mogą działać firmy mające osobowość prawną. Do sądu wreszcie może poskarżyć się każdy, kto uznał, że niesłusznie został zwolniony z pracy.

W rękach sędziów są też tak ważne decyzje jak choćby to, czy obywatel, którego prokurator podejrzewa o popełnienie przestępstwa, będzie czekał na proces na wolności, czy od razu za kratami aresztu.

Sądy wreszcie orzekają o tym, czy wybory (prezydenckie, parlamentarne, lokalne) oraz referenda są ważne, czy też należy je powtórzyć.

Ponieważ sądy decydują o ważnych, życiowych, często dramatycznych sprawach obywateli, ważna jest ich niezależność, podobnie jak niezawisłość sędziów w orzekaniu. Te wartości są fundamentalne w demokratycznych państwach prawnych. Chodzi o to, żeby sądy były wolne od zależności, układów i nacisków, a sędziowie orzekali tylko w oparciu o obowiązujące prawo, doświadczenie życiowe, zgromadzone dowody i nic więcej.

Wokół sądów od ponad roku toczy się ostry spór. Rządzące Prawo i Sprawiedliwość - zapewniając, że chodzi o większą kontrolę społeczną nad sądami i usprawnienie ich działania - forsuje projekty, które zwiększają nad sądami kontrolę ministra sprawiedliwości, prezydenta oraz sejmowej większości. Opozycja alarmuje, że dążenia ekipy rządzącej wprowadzą nie społeczny, a polityczny nadzór nad sądami, a to oznacza koniec niezależnego sądownictwa w Polsce.

Jedna zmieniona ustawa sądowa już obowiązuje

W lipcu weszła już w życie jedna ustawa zmieniających ustrój sądownictwa w Polsce. Daje ona ministrowi sprawiedliwości prawo do swobodnego powoływania i odwoływania prezesów sądów powszechnych (rejonowych, okręgowych i apelacyjnych) bez zasięgania opinii zgromadzeń sędziów w zainteresowanych sądach. Z prawa tego minister w ostatnich miesiącach intensywnie korzysta. Wymienił już kilkudziesięciu prezesów i wiceprezesów sądów w różnych miastach Polski.


Na uchwalenie czekają zaś ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa - konstytucyjnym organie państwa stojącym na straży niezależności sądów oraz o Sądzie Najwyższym - sądzie, który rozpatruje wnioski o kasacje prawomocnych orzeczeń, wydaje uchwały wskazujące sądom powszechnym jak należy interpretować wątpliwe przepisy oraz m.in. orzeka o ważności wyborów parlamentarnych i prezydenckich oraz referendów ogólnokrajowych. Obie ustawy są obecnie po dwóch czytaniach w Sejmie i rozpatrzeniu przez komisję posła Stanisława Piotrowicza z PiS, która w nocy ze środy na czwartek 6/7 grudnia wprowadziła jeszcze ostatnie poprawki.

Wielka zmiana kadrowa w sądach

Obecnie Krajowa Rada Sądownictwa jest mieszanym ciałem, w którym zasiadają sędziowie wybrani przez zgromadzenia sędziów poszczególnych szczebli sądów, parlamentarzyści wskazani przez parlament, minister sprawiedliwości, przedstawiciel prezydenta RP oraz prezesi Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego

Projekt ustawy zmienia ten stan rzeczy. Parlament ma decydować nie tylko o tym, którzy posłowie i senatorowie zasiądą w KRS, ale również wybierać 15 sędziów do składu rady. W projekcie jest poprawka, wedle której część kandydatów na sędziów do KRS mają wskazywać kluby opozycyjne. Nie zmienia to jednak faktu, że sędziów do Krajowej Rady będą delegować politycy. I - jak wiele na to wskazuje - będą to sędziowie wskazani głównie przez rządzące Prawo i Sprawiedliwość. Opozycja zapowiada bowiem, że nie przyłoży ręki do politycznej organizacji KRS.

Jednym z kluczowych zadań KRS jest opiniowanie i wskazywanie kandydatów na sędziów, których ostatecznie powołuje prezydent. Logika wydarzeń pokazuje, że jedną z pierwszych wielkich prac nowej Krajowej Rady Sądownictwa (w 92 procentach obsadzonej przez polityków) będzie wskazanie około tysiąca nowych sędziów.

Skąd ta liczba? Obecnie w sądach powszechnych jest - według różnych szacunków - 800-900 nieobsadzonych etatów sędziów. Od ponad roku minister sprawiedliwości nie ogłasza naboru na wolne stanowiska sędziowskie. Do tego przygotowana do ostatecznego głosowania w Sejmie ustawa o Sądzie Najwyższym zakłada, że wszyscy sędziowie tego sądu, którzy mają 65 lat i więcej (w tym obecna pierwsza prezes) przechodzą w stan spoczynku. Skład nowego Sądu Najwyższego również będzie musiała uzupełnić nowa Krajowa Rada Sądownictwa.

W tym miejscu warto odnotować, że zgodnie z założeniami projektodawców, najpierw zostanie wybrana nowa Krajowa Rada Sądownictwa po to, aby to ona mogła uzupełnić skład sędziowski Sądu Najwyższego. Ustawa o KRS ma bowiem wejść w życie dwa miesiące wcześniej niż ustawa o SN.

O tym, kto wkrótce otrzyma sędziowskie godności, zdecyduje KRS, w której na 25 członków 23 będzie pochodzić z politycznego wyboru (15 sędziów, czterech posłów, dwóch senatorów, minister sprawiedliwości i urzędnik prezydenta). Zanim dojdzie do ostatecznego wskazania przez radę kandydata na sędziego, poszczególne kandydatury opiniuje specjalny zespół KRS. Jedna z poprawek przyjętych w ostatniej chwili stanowi, że zespół ten za każdym razem ma mieć mieszany charakter. Ma składać się z sędziów i parlamentarzystów. Nie może składać się tylko z sędziów lub tylko z parlamentarzystów.

Według najnowszych ustaleń komisji Stanisława Piotrowicza z nocnych obrad 6/7 grudnia, sędziów kandydujących do Krajowej Rady Sądownictwa będą mogli zgłaszać do Sejmu obywatele i sami sędziowie. Nie będą zaś mogli - co proponowała część PiS wcześniej - zgłaszać kandydatów do KRS prokuratorzy, adwokaci, radcy prawni i notariusze. Zgłoszenie te - przypomnijmy - dotyczą jedynie kandydatów do KRS. Ostateczną decyzję zawsze ma podejmować większość posłów.

Rewizja wyroków z dwudziestu lat

Nowy Sąd Najwyższy stanie w obliczu konieczności rewizji części prawomocnych wyroków, jakie zapadły w ciągu minionych dwudziestu lat w Polsce. Przewiduje to instytucja skargi nadzwyczajnej - zaprojektowana przez prezydenta i wstępnie zaakceptowana przez sejmową Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka.

W trybie nadzwyczajnym będzie można zaskarżyć każdy wyrok (bez wykroczeń i wykroczeń skarbowych), który "narusza zasady lub wolności i prawa człowieka", "rażąco narusza prawo" bądź jest "oczywiście sprzeczny" z treścią materiału dowodowego.

Skargę nadzwyczajną mają móc wnosić: prokurator generalny, rzecznik praw obywatelskich oraz w sprawach, którymi się zajmują: prezes Prokuratorii Generalnej, rzecznik praw dziecka, rzecznik finansowy, przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dopisany między pierwszym a drugim czytaniem).

Nie będą mogły wnosić zaś skargi nadzwyczajnej grupy posłów i senatorów. Tę propozycję prezydenta posłowie skreślili między pierwszym a drugim czytaniem.

Skargi nadzwyczajne mają być możliwe również na wyroki sądów wojskowych. Tę poprawkę komisja dopisała w czasie nocnych obrad.

Sąd Najwyższy ma orzekać w sprawach skarg nadzwyczajnych w obecności ławników. Ławnik sądu najwyższego to nowość, bo do tej pory w Sądzie Najwyższym - rozstrzygającym najpoważniejsze i najbardziej skomplikowane kwestie - orzekali tylko zawodowi sędziowie. Ławnicy mają otrzymywać rekompensatę za utracone dochody z tytułu zasiadania w Sądzie Najwyższym. Gdyby zasiedli w nim dziś, dostawaliby 202 zł i 50 gr za każdy dzień zasiadania za stołem sędziowskim (5 procent przeciętnego wynagrodzenia w roku poprzednim).

Orzekając w sprawach skarg nadzwyczajnych, Sąd Najwyższy ma móc uchylić wyrok w całości lub w części (w części to najnowsza poprawka dodana podczas nocnej komisji).

Obecnie skargi nadzwyczajnej w polskim prawie nie ma. Sąd Najwyższy może wprawdzie zrewidować prawomocne wyroki, ale tylko te, wobec których przysługuje tzw. skarga kasacyjna i tylko pod warunkiem, że wniosek o kasację wpłynie w przewidzianym prawem terminie, a nie po kilkunastu latach.

Po ewentualnym wejściu w życie nowych praw prezydenta i PiS skarga nadzwyczajna i skarga kasacyjna będą funkcjonować równolegle.

W ciągu ostatnich 20 lat - jak szacuje część prawników - w polskich sądach zapadło około 60 milionów orzeczeń. Jeżeli w trybie skargi nadzwyczajnej zostanie zaskarżony tylko promil z nich, Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nowego Sądu Najwyższego będzie miała do rozpoznania 60 tysięcy spraw.

Bicz dyscypliny nad sędziami w rękach superizby

Przygotowany do uchwalenia projekt ustawy o Sądzie Najwyższym powołuje nową superinstytucję. Ma być ona formalnie jedną z izb Sądu Najwyższego o nazwie Izba Dyscyplinarna. W praktyce jednak jej umocowanie prawne przewiduje dużą autonomię, by nie powiedzieć - daleko idącą niezależność od pierwszego prezesa Sądu Najwyższego.

Izba Dyscyplinarna - jak sama nazwa wskazuje - ma prowadzić sprawy dyscyplinarne sędziów, którzy dopuścili się przewinień w służbie oraz uchylać immunitety sędziom podejrzanym o popełnienie pospolitych przestępstw.

Sędziowie Izby Dyscyplinarnej mają otrzymywać pensje o czterdzieści procent wyższe niż sędziowie pozostałych izb Sądu Najwyższego. Prezes Izby Dyscyplinarnej ma mieć osobną kancelarię, osobny wydzielony budżet. Prezydent ma powoływać prezesa Izby Dyscyplinarnej bez zasięgania opinii pierwszego prezesa Sądu Najwyższego. Poprawka dodana między pierwszym a drugim czytaniem wręcz tego prezydentowi zabrania.

Posłowie z komisji sprawiedliwości między pierwszym a drugim czytaniem dodali poprawki przyspieszające start działania Izby Dyscyplinarnej i powołanie sędziów do niej. W pierwszym rzucie mają być to wyłącznie sędziowie, którzy wcześniej nie orzekali w Sądzie Najwyższym.

W postępowanie dyscyplinarne sędziów przed Sądem Najwyższym w każdej chwili ma móc włączać się minister sprawiedliwości (obecnie Zbigniew Ziobro, członek klubu PiS), za pośrednictwem swojego rzecznika dyscyplinarnego. W składach orzekających Izby Dyscyplinarnej - osądzającej przewinienia sędziów - również mają zasiadać ławnicy.

Do tej superizby mają trafić też sprawy dyscyplinarne innych zawodów prawniczych. Adwokaci, radcowie prawni, notariusze mają wprawdzie swoje samorządy zawodowe i swoje procedury dyscyplinarne. Ostatecznie jednak osądzeni przez kolegów prawnicy mają prawo (również dziś) odwołać się do Sądu Najwyższego. Posłowie doprecyzowali w prezydenckim projekcie, że to właśnie Izba Dyscyplinarna ma zajmować się również sprawami innych prawników, a nie tylko sędziów.

Obecnie sądami dyscyplinarnymi dla sędziów są sądy apelacyjne (I instancja) i Sąd Najwyższy (II instancja). W Sądzie Najwyższym nie ma osobnej, wydzielonej, niezależnej od pierwszego prezesa izby dyscyplinarnej. Sprawy dyscyplinarne sędziów rozpatruje jeden z wydziałów Izby Karnej.

Wątpliwości konstytucyjne

W sprawach przygotowywanych przez PiS zmian w sądownictwie opozycja, organizacje sędziowskie, Krajowa Rada Sądownictwa, rzecznik praw obywatelskich, organizacje społeczne oraz międzynarodowe (Komisja Wenecka przy Radzie Europy, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Europejska Sieć Rad Sądownictwa) alarmują, że są to zmiany godzące w podstawowe standardy demokratycznego państwa prawnego.

Wśród głównych zarzutów wymieniane są;

- wybór sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa przez polityków, a nie przez samych sędziów, jako mechanizm godzący w niezależność wymiaru sprawiedliwości;

- wygaszenie kadencji obecnej Krajowej Rady Sądownictwa, której długość trwania określa Konstytucja, nie może być więc ona skrócona mocą zwykłej ustawy;

- przerwanie kadencji obecnej pierwszej prezes Sądu Najwyższego, z powodów jak wyżej, czas trwania tej kadencji również określona jest w Konstytucji;

- wprowadzenie skargi nadzwyczajnej jako instrumentu godzącego w stabilność prawa i orzeczeń sądów.

Co dalej z projektami PiS

Jeżeli w piątek 8 grudnia Sejm uchwali ustawy o Sądzie Najwyższym i Krajowej Radzie Sądownictwa, trafią one do Senatu. Jeżeli Senat nie zgłosi poprawek, trafią one do podpisu prezydenta. Jeżeli prezydent je podpisze, zostaną skierowane do druku w Dzienniku Ustaw. Mają wejść w życie:

- o Krajowej Radzie Sądownictwa - po 30 dniach od ogłoszenia;

- o Sądzie Najwyższym - po trzech miesiącach od dnia ogłoszenia.

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Skopiowano do schowka

Prezydent zmienia sądownictwo

Komentarze (3)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
sindanoriello
sindanoriello

Razem ze zmianami w ordynacji wyborczej to powolny upadek demokracji w Polsce, coraz bardziej pachnie Wschodem.

  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
      1
    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
        0
      • zgłoś naruszenie
      zamknij
      oldboy49
      oldboy49

      Chyba wzorem filmu "Sami swoi" przed wejściem do sądu "made in pis" zaopatrzę się w dwa hand granaty.

      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
          3
        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
            0
          • zgłoś naruszenie
          zamknij
          andre_valenducq

          Brawo PIS !!!!!!!!!!!!

          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
              1
            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                9
              • zgłoś naruszenie
              zamknij
              Zasady forum
              Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24 nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

              Pozostałe informacje