tvnpix
śledź nas na:
  • Google Plus
  • Instagram
  • RSS

100-lecie niepodległości

W gimnazjum podpisał się pod podziękowaniem dla USA. Dziś ma ponad 100 lat i wspomina

zobacz więcej wideo »
W gimnazjum podpisał się pod podziękowaniem 
dla USA. Dziś ma ponad 100 lat i wspomina
  • 30 tysięcy stron. Pięć i pół miliona podpisów. Tak Polacy dziękowali 90 lat temu Amerykanom30 tysięcy stron. Pięć i pół miliona podpisów. Tak Polacy dziękowali 90 lat temu...
  • "To wielka postać, nie tylko Śląska, ale również Polski""To wielka postać, nie tylko Śląska, ale również Polski"
  • Profesor Grzegorz Nowik: każde powstanie jest romantyczneProfesor Grzegorz Nowik: każde powstanie jest romantyczne
  • 100-lecie niepodległości. Powstanie wielkopolskie100-lecie niepodległości. Powstanie wielkopolskie
  • Felieton dziennikarki TVN24 Joanny Hac w cyklu "Sto lat Niepodległości"Felieton dziennikarki TVN24 Joanny Hac w cyklu "Sto lat Niepodległości"
  • Profesor Andrzej Chwalba w programie "Sto lat niepodległości"Profesor Andrzej Chwalba w programie "Sto lat niepodległości"
  • Debata "Sto lat niepodległości". Stosunki polsko-francuskieDebata "Sto lat niepodległości". Stosunki polsko-francuskie
  • 100-lecie niepodległości. Ignacy Daszyński100-lecie niepodległości. Ignacy Daszyński
  • "Nie doceniamy niepodległościowego socjalizmu z 1918 roku""Nie doceniamy niepodległościowego socjalizmu z 1918 roku"
  • Charyzmatyczny przywódca socjalistów utorował Polsce drogę do wolnościCharyzmatyczny przywódca socjalistów utorował Polsce drogę do wolności
  • "Polska odrodziła się jako państwo demokratyczne""Polska odrodziła się jako państwo demokratyczne"
  • Debata "Sto lat niepodległości" w TVN24Debata "Sto lat niepodległości" w TVN24
  • "Sto lat niepodległości" o polskiej armii"Sto lat niepodległości" o polskiej armii
  • "Zrozumiano, że polska armia jest nienowoczesna, trudno było tę wojnę wygrać""Zrozumiano, że polska armia jest nienowoczesna, trudno było tę wojnę wygrać"
  •  Roman Dmowski i jego rola w historii Polski Roman Dmowski i jego rola w historii Polski
  • "Polska nigdy nie była krajem jednonarodowym""Polska nigdy nie była krajem jednonarodowym"
  • Zmiany w polskim społeczeństwie od 1918 rokuZmiany w polskim społeczeństwie od 1918 roku
  • "Społeczeństwo wyjątkowo potrafiło się zmobilizować". Jak zmieniały się granice Polski"Społeczeństwo wyjątkowo potrafiło się zmobilizować". Jak zmieniały się granice...
  • Józef Piłsudski - "człowiek chory na Polskę"Józef Piłsudski - "człowiek chory na Polskę"
  • Władza ludowa pamięć o Legionach zamazywałaWładza ludowa pamięć o Legionach zamazywała
  • "Formacja, która zapoczątkowała dzieje Rzeczpospolitej""Formacja, która zapoczątkowała dzieje Rzeczpospolitej"
  • Stulecie Niepodległości. Rola Legionów Polskich w powstaniu II RPStulecie Niepodległości. Rola Legionów Polskich w powstaniu II RP
  • Konsul USA w Krakowie: ważne, byśmy kontynuowali naszą współpracę i przyjaźńKonsul USA w Krakowie: ważne, byśmy kontynuowali naszą współpracę i przyjaźń
  • "Orędzie Wilsona". Reportaż Brygidy Grysiak"Orędzie Wilsona". Reportaż Brygidy Grysiak
  • Profesor Aleksander Hall w programie "Horyzont"Profesor Aleksander Hall w programie "Horyzont"
  • Prof. Andrzej Paczkowski w programie "Horyzont"Prof. Andrzej Paczkowski w programie "Horyzont"
  • 111 tomów, które przywracają pamięć. Deklaracja zostanie pokazana w Warszawie111 tomów, które przywracają pamięć. Deklaracja zostanie pokazana w Warszawie
  • Debata "Sto lat niepodległości" w TVN24 Debata "Sto lat niepodległości" w TVN24
  • "To było po prostu ratowanie życia" "To było po prostu ratowanie życia"
  • Kim był Herbert Hoover? Opowiada Zbigniew Lewicki Kim był Herbert Hoover? Opowiada Zbigniew Lewicki
  • Ryszard Schnepf o "Deklaracji Przyjaźni i Podziwu dla Stanów Zjednoczonych"Ryszard Schnepf o "Deklaracji Przyjaźni i Podziwu dla Stanów Zjednoczonych"
  • 111 tomów, które przywracają pamięć. Reportaż Brygidy Grysiak111 tomów, które przywracają pamięć. Reportaż Brygidy Grysiak
  • "Dla niektórych podpis pod Deklaracją to jedyna pamiątka po matce""Dla niektórych podpis pod Deklaracją to jedyna pamiątka po matce"
Foto: TVN24 | Video: tvn24 Reportaż Brygidy Grysiak

W 1926 roku jako jeden z pięciu i pół miliona Polaków podpisał "Deklarację o Podziwie i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych". Tak nasi rodacy dziękowali wówczas za pomoc USA po I wojnie światowej. Był wśród nich Cyprian Skwarek. W lutym skończy 102 lata. Nie żyje już żaden inny z jego szkolnych kolegów - sygnatariuszy dokumentu. Reportaż Brygidy Grysiak dla magazynu "Polska i Świat".

111 tomów. Trzydzieści tysięcy stron. Pięć i pół miliona podpisów. Za każdym z nich - konkretny człowiek i jego historia.

Cyprian Skwarek za kilka miesięcy skończy 102 lata. Kiedy podpisywał Deklarację Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych, był w pierwszej klasie gimnazjum. Miał lat dziesięć.

W rozmowie z Brygidą Grysiak mówi, że "trochę pamięta", jak podpisywał deklarację.

- Koledzy podpisywali i między innymi ja podpisałem. Wtedy ambicją było podpisać się ładnie i wyraźnie, a nie jakimś tam esem floresem - opowiada. I tak właśnie jest, jego podpis na dokumencie jest ładny i wyraźny.

Podpisał i zapomniał na 90 lat. Rok temu ktoś znalazł pod deklaracją jego nazwisko.

- Wydrukowaliśmy to i  pokazałem ojcu ten jego podpis - mówi syn, Wojciech Skwarek. - Był zaskoczony, ale ucieszył się, że to przetrwało - dodaje.

"Pamiętam głód, kuchnię, zupy, które podtrzymały życie"

Wtedy gimnazjum, dziś liceum im. hetmana Zamojskiego w Lublinie. Uczył się tutaj Cyprian. Potem uczyły się jego dzieci i wnuki. - Graliśmy w koszykówkę, siatkówkę. To były nasze gry - wspomina.

W kwietniu 1926 roku w całej Polsce ruszyła akcja zbierania podpisów pod deklaracją wdzięczności dla narodu amerykańskiego, prezent na 150. rocznicę podpisania amerykańskiej Deklaracji Niepodległości. Dołączała każda, nawet najmniejsza szkoła.

- Mówił mi, że pani od polskiego przyniosła listę i wszyscy uczniowie się pod nią podpisywali - relacjonuje Wojciech Skwarek.

Pan Cyprian nie pamięta, czy ktoś im wtedy tłumaczył, co podpisują i dla kogo.

Pamięta coś innego. - Pamiętam głód, kuchnię, zupy, które podtrzymywały życie - wylicza. I choć dzieci nie rozumiały, kto i dlaczego pomaga, kilka milionów ich podpisów trafiło do prezydenta Stanów Zjednoczonych.

Dzieci pozowały też do zdjęć. W okolicach Stanisławowa ustawiły się w kształt litery H, na cześć Herberta Hoovera, dzięki któremu po pierwszej wojnie światowej Polska dostała pomoc wartą dziś miliardy dolarów.

- Bez pomocy amerykańskiej na pewno byśmy nie przeżyli - przyznaje pan Cyprian.

"Nie znam nikogo, kto by jeszcze żył"

To znacznie więcej niż największa laurka świata. To pamiątka po świecie, którego już nie ma. - Wiele z tych ludzi zginęło w czasie wojny. Czasami jest to jedyny ślad, który po nich pozostał - mówi pan Wojciech.

Koledzy pana Cypriana też już nie żyją. - Nie znam nikogo, kto by jeszcze żył - podkreśla w rozmowie z TVN24. - Tak wygląda, że ostatnim świadkiem jestem ja  - dodaje.

Uczciwość i sprawiedliwość

Urodził się w czasie I wojny światowej. Jego ojciec był szewcem. W II wojnie światowej już walczył. Pół życia pracował w elektrowni, obronił doktorat, wykładał na politechnice. Po godzinach śpiewał w chórze. Ma troje dzieci, siedmioro wnucząt i dziewięcioro prawnucząt.

Najważniejsze w życiu są dla niego uczciwość i sprawiedliwość.

W sobotę o godzinie 21 w TVN24 i w niedzielę o godzinie 12.30 w TVN24 BiS będzie można obejrzeć debatę "Sto lat Niepodległości".

Od 18 października do 15 listopada na Krakowskim Przedmieściu będzie można obejrzeć wystawę o historii wdzięczności Polaków za pomoc Stanów Zjednoczonych w odzyskaniu niepodległości. Wystawę "From Poland with Love" przygotował ośrodek KARTA i Dom Spotkań z Historią.

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Skopiowano do schowka

100-lecie niepodległości

Komentarze (1)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
RamsteinBASE
RamsteinBASE

Nie prawo i sprawiedliwość tylko uczciwość i sprawiedliwość.

  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
      1
    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
        0
      • zgłoś naruszenie
      zamknij
      Zasady forum
      Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24 nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

      Pozostałe informacje