tvnpix
śledź nas na:
  • Google Plus
  • Instagram
  • RSS

Historie warte Poznania

Tarpan - czterdziestolatek z Poznania

Tarpan - czterdziestolatek z Poznania
Foto: Książka "Tarpan Konstrukcje" Tarpan produkowany był do 1995 r.

40 lat temu z Fabryki Samochodów Rolniczych w Poznaniu wyjechał pierwszy Tarpan. – Było to ostatnie dziecko polskiej motoryzacji wykonane bez licencji, w oparciu o pomysły poznańskich inżynierów – mówi Dobiesław Wieliński, dziennikarz motoryzacyjny i autor książek o Tarpanie.

Źródło: Wikipedia (CC BY SA 3.0) / Michiel1972 Wzorem dla twórców Tarpana był Citroen Mehari
W latach 70-tych nie było w Polsce tradycyjnego pick-upa. Na rynku znajdowały się Nysa i Lublin, które wytwarzano z nadwoziem zamkniętym blachą lub brezentem. Stąd w Poznaniu pojawił się pomysł, by zapełnić tą lukę. Tarpan miał być klasycznym samochodem tego typu, podobnym do tych produkowanych w USA i Japonii.

Samochód rolniczy

Do pomysłu trzeba jednak było przekonać władze kraju. Stąd zdecydowano się zastosować ciekawy wybieg – Rolnicza Wielkopolska miała produkować samochód dla rolnictwa. Hasło to miało uruchomić decydentów w Warszawie dla których Poznań pozostawał peryferiami. Oczywiście było to tylko hasło marketingowe. "Samochód dla rolnictwa" okazał się przydatny również w wielu innych branżach: budownictwie, usługach, rzemiośle - mówi Wieliński.

Argumentem był także istniejący już zakład, Wielkopolskie Zakłady Napraw Samochodowych na Antoninku, oraz załoga.

  • Tarpan 233
    Fot. Mulek/poznan.wikia.com (CC BY 3.0)
    Tarpan 233
  • Tarpan 239
    Fot. Mulek/poznan.wikia.com (CC BY 3.0)
    Tarpan 239
  • Nietypowa wersja Tarpana na krakowskiej ulicy
    Fot. SuperTank17/Wikipedia (CC BY SA 3.0)
    Nietypowa wersja Tarpana na krakowskiej ulicy
  • Tarpan 237D
    Fot. Ri3mann/poznan.wikia.com (CC BY 3.0)
    Tarpan 237D
  • Tarpan 4WD
    Fot. Książka "Tarpan Konstrukcje"
    Tarpan 4WD
  • Tarpany Honkery w Bośni i Hercegowinie
    Fot. MON
    Tarpany Honkery w Bośni i Hercegowinie
  • Honker na poznańskich targach w latach 90.
    Fot. Książka "Tarpan Konstrukcje"
    Honker na poznańskich targach w latach 90.
  • Tarpan 233
  • Tarpan 239
  • Nietypowa wersja Tarpana na krakowskiej ulicy
  • Tarpan 237D
  • Tarpan 4WD
  • Tarpany Honkery w Bośni i Hercegowinie
  • Honker na poznańskich targach w latach 90.

Źródło: Książka "Tarpan Konstrukcje" Prototyp samochodu Warta
Prototyp pierwszego poznańskiego samochodu powstał w 1971 r. Warta jednak nie weszła do masowej produkcji. Ta sztuka udała się kolejnemu projektowi – wzorowanemu na Citroenie Mehari Tarpanowi. Pierwsze sztuki wyprodukowano już w grudniu 1972 r.a produkcja seryjna ruszyła w 1973 r. Dwa lat później poznańskie zakłady  zyskały samodzielność i zaczęły funkcjonować jako Fabryka Samochodów Rolniczych.

Przede wszystkim uniwersalność

Mocną stroną Tarpana była jego uniwersalność. W łatwy sposób można było go zmienić z samochodu sześcioosobowego, na trzyosobowy i dzięki temu przewozić duży ładunek. Auto napędzane było silnikiem z Syreny, który pozwalał rozpędzić się do 90 km/h.

- W tamtych latach pozytywną cechą był prymitywizm konstrukcji i mechanizmów. W Polsce nie istniały wyspecjalizowane warsztaty remontowe. Auto mógł naprawić kowal czy mechanik z zawodowym wykształceniem. Było to bardzo ważne w gospodarstwie rolniczym – tłumaczy Wieliński.

Źródło: poznan.wikia.com (CC BY 3.0) / Ri3mann Fabryka Samochodów Rolniczych w Poznaniu
Powstanie samochodu poskutkowało powstaniem Zespołu Szkół Samochodowych w Poznaniu. Szkolono w nim m.in. mechaników, blacharzy i lakierników, którzy mogli liczyć później na zatrudnienie, w FSR. Młodym ludziom nie brakło inwencji twórczej, czego efektem było ok. 80 projektów nowych wersji nadwozia dla Tarpanów, które powstały między 1972 a 1991 r.

- Przy tak skromnej fabryczce jest to sukces i dowód, że Wielkopolanie chcieli by ten prosty pojazd jak najszybciej ewoluował do standardów europejskich. Stale poszukiwali nowych rozwiązań, mimo że nie było wyjazdów na Zachód i nie było dostępu do literatury. Myślę, że Ci ludzie kochali to co robią, bez względu na to, że produkt końcowy nie był delikatnie mówiąc idealny – tłumaczy Wieliński.

Współpraca z Fiatem

Źródło: Książka "Tarpan Konstrukcje" Projekt samochodu jaki miał powstać przy współpracy z Fiatem
Mimo to Tarpan nie ulegał znacznym zmianom. Na przeszkodzie stanęły głównie brak nowoczesnych technologii i materiałów oraz czynniki polityczne.

Jakość krajowych materiałów była fatalna - podzespoły z Lublina i Warszawy były już przestarzałe. Dlatego w 1974 podjęto rozmowy z firmami zagranicznymi na temat współpracy. W końcówce lat 70. na taką zdecydował się Fiat. - Założeniem było stworzenie najnowocześniejszego samochodu dostawczego dla Polski. Niestety zawirowania polityczne lat 1980-81 skreśliły tą licencję – opowiada Wieliński.

Poznańska fabryka szukała w związku z tym innych sposobów na dalsze funkcjonowanie. Rynek zbytu odnaleziono wśród mundurowych. - FSR nawiązała kontakty z wojskiem. Owocem był Honker, samochód przeznaczony dla polskiej armii - opowiada Wieliński. Pierwszy Tarpan Honker wyjechał z poznańskiej fabryki 30 stycznia 1988 r. Samochód produkowany jest do dziś, jednak już nie w Poznaniu a w Lublinie.

Poznań przetrwał

- Kiedy w 1989 Polska zmieniała ustrój, znów podjęto rozmowy z partnerami zagranicznymi. Zakład przejął Volkswagen. Dziś nie ma Warszawy, Lublina, Jelcza, Nysy, Starachowic, a Poznań został. Na "gruzach" Tarpana pojawił się w mieście wielki producent samochodów - mówi Wieliński.

Ostatniego Tarpana wyprodukowano w Poznaniu w 1995 roku. W fabryce na Antoninku powstają teraz  Volkswageny Caddy, a zakłady są największym pracodawcą w Poznaniu.

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Skopiowano do schowka

Historie warte Poznania

Komentarze (0)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
Zasady forum
Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24 nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Pozostałe informacje