tvnpix
śledź nas na:
  • Google Plus
  • Instagram
  • RSS

"Wszedł Mladić. Uśmiechał się. Były nas dwa tysiące. Potem poprowadzili nas w pole"

zobacz więcej wideo »
"Wszedł Mladić. Uśmiechał się. Były nas dwa tysiące. Potem poprowadzili nas w pole"
  • Ekshumacja zwłok w Srebrenicy po 1995 rokuEkshumacja zwłok w Srebrenicy po 1995 roku
  • Srebrenica. Baza i tereny wokół bazy PotoczariSrebrenica. Baza i tereny wokół bazy Potoczari
  • Uchodźcy w enklawie Srebrenicy w 1995 r.Uchodźcy w enklawie Srebrenicy w 1995 r.
  • Lasy Srebrenicy. Muzułmanie pojmani przez SerbówLasy Srebrenicy. Muzułmanie pojmani przez Serbów
  • Ekshumacje zwłok w Srebrenicy po wojnie w BośniEkshumacje zwłok w Srebrenicy po wojnie w Bośni
Foto: wikipedia.org/CIA?Srebrenica Dani Sjecanja | Video: Reuters TV Serbowie zamordowali w enklawie Srebrenicy co najmniej 8 tys. muzułmanów

Gdy 12 lipca 1995 roku, dzień po zajęciu Srebrenicy, wojska bośniackich Serbów pod dowództwem gen. Ratko Mladicia rozpoczęły masowe egzekucje muzułmańskich mieszkańców enklawy, Mevludin Orić uciekał przez las. Schwytany dzień później, 13 lipca cudem przeżył masakrę ponad dwóch tysięcy chłopców i mężczyzn na Konjevićkim Polju. Po 11 dniach tułania się po lasach, w końcu dotarł w bezpieczne miejsce. To m.in. dzięki niemu ludobójstwo co najmniej ośmiu tysięcy muzułmanów w Srebrenicy zostało udokumentowane i ma dziś swoją historię.

11 lipca 1995 roku armia bośniackich Serbów dowodzona przez gen. Ratko Mladicia, walcząca z oddziałami muzułmańskimi w rejonie zdemilitaryzowanej enklawy Srebrenicy, na którą składało się również kilkanaście okolicznych wsi i osiedli - wkroczyła na ulice miasta i otoczyła region rozstawiając sprzęt wojskowy na wzgórzach.

Mladić zajął Srebrenicę. Holendrzy oddali mężczyzn

Mladić - obecnie sądzony w Hadze za ludobójstwo, jakiego dopuścili się w Srebrenicy Serbowie - powiedział tamtego dnia jednemu z żołnierzy filmujących zajęcie miasta, pełniącemu funkcję dokumentalisty, że "po wiekach prześladowań przyszedł czas, by zemścić się na muzułmanach".

- Ten dzień dzisiaj nadszedł - zakończył, zwracając się bezpośrednio do kamery.

12 lipca oddziały serbskie rozpoczęły masowe egzekucje muzułmańskich mieszkańców Srebrenicy i uchodźców, którzy przybyli do niej w ciągu trzech poprzednich lat, od momentu ogłoszenia tych terenów przez ONZ "strefą bezpieczeństwa" - pierwszą taką w historii działania organizacji.

Mladić twierdził, że w Srebrenicy ukrywali się rozproszeni żołnierze oddziałów armii bośniackiej (muzułmańskiej) walczącej u boku Chorwatów przeciwko Serbom. Generał z tymi słowami udał się 11 lipca, kilka godzin po zajęciu miasta, do stacjonujących w ramach misji ONZ w położonej nieopodal bazie Potoczari holenderskich żołnierzy. Powiedział, że tysiące kobiet i dzieci szukających w bazie schronienia może w niej pozostać, ale chce wydania mężczyzn, którym jednak również "osobiście zagwarantuje bezpieczny transport do obozów przejściowych", poza strefę walki.

Także te słowa Ratko Mladicia zostały uwiecznione na taśmie filmowej, w wieczór negocjacji z Holendrami. Nie wiadomo, czy Holendrzy w nie uwierzyli, czy tylko chcieli w nie uwierzyć nie sądząc, że i tak da się wszystkich ocalić. Wszystkich mężczyzn i chłopców w wieku 14-77 lat nakazali jednak wyprowadzić z bazy i przyglądali się, jak Serbowie wsadzają ich do autobusów.

Ucieczka przez lasy

Dowódca bośniackich Serbów nie zamierzał dotrzymać słowa danego żołnierzom ONZ i podejrzewały go o to tysiące muzułmańskich mężczyzn pamiętających pierwsze pogromy Serbów na muzułmanach z lat 1992 i 1993.

W bazie Potoczari przebywało co prawda około czterech tysięcy mężczyzn wciąż myślących, że będą tam bezpieczni, jednak zdecydowana większość - około 10 tysięcy - przeczuwając, że z rąk Serbów czeka ich tylko śmierć, ruszyło do lasów, by dotrzeć do oddalonych o wiele kilometrów terenów znajdujących się pod kontrolą armii bośniackiej.

Serbowie nie zamierzali ich wypuścić. 12 lipca 1995 r. w lasach wokół Srebrenicy rozpoczęła się rzeź.

Jednym z tych, którzy przeżyli największą pojedynczą egzekucję dokonaną przez Serbów w tamtych dniach jest żyjący do dziś w Bośni i Hercegowinie Mevludin Orić.

Srebrenica - "strefa bezpieczeństwa"

W momencie wybuchu wojny w 1992 r. Orić miał 22 lata. Pracował wtedy sezonowo w Chorwacji, przy wyrębie lasów. Postanowił wrócić do rodziców, do wsi Buljim pod Srebrenicą i w niej pozostał przez kolejne lata.

Orić najlepiej sprzed 1995 r. pamięta dzień, w którym pełniąc wartę w lesie (w Srebrenicy i wokół niej w czasie wojny, gdzie aż do momentu pojawienia się wojsk Mladicia nie było walk, bezpieczeństwem mieszkańców zajmowały się sąsiedzkie "oddziały"), napotkał na swojej drodze Holendrów.

Źródło: Srebrenica Dani Sjecanja Mevludin Orić opowiadający swoją historię dla Srebrenica: Dni Pamięci

Ci, wypełniając rozkaz ONZ o rozbrojeniu wszystkich mieszkańców enklawy Srebrenicy, która została ogłoszona "strefą bezpieczeństwa", wymusili na nim oddanie broni. - Nie chciałem im niczego udowadniać. Było ich dziewięciu, mieli karabiny. Chociaż nie chciałem, po prostu im go wręczyłem, bo wiedziałem, że strzelą. Nie potrafiliśmy się porozumieć - mówi Orić w "zeznaniu" dla organizacji Srebrenica: Dni Pamięci.

Mężczyzna tłumaczy, że w związku z tym broń przez lata udało się zachować tylko garstce ludzi i gdy Serbowie wkroczyli do miasta 11 lipca, a nocą mężczyźni postanowili uciekać przez lasy, na każdą grupę kilkuset osób przypadało najwyżej 30-40 karabinów i kilkadziesiąt magazynków broni.

Mevludin Orić nie wiedział, że uciekając m.in. ze swoim bratem i bratankiem, uczestniczy w pochodzie, który zostanie nazwany w historii współczesnej Bośni "marszem śmierci".

"Marsz śmierci" i masakra na Konjevićkim Polju

Grupa, w której poruszał się 25-latek 12 lipca po przejściu kilku kilometrów została zatrzymana przez nagły ogień artyleryjski ze wzgórz. Rozproszyła się i przez całą noc w mniejszych grupach mężczyźni błądzili w lasach, starając się oddalić od miejsca, w którym zauważyli ich Serbowie.

Żołnierze Mladicia nie przestawali jednak strzelać. Na uciekinierów spadały pociski moździerzowe, strzelali snajperzy. Na jednym ze wzgórz, zwanym Kamenićko brdo, zginęło około 500 ludzi.

Źródło: wikipedia.org Konjević Polje - miejsce największego masowego grobu w enklawie Srebrenicy

- Tego, czego tam doświadczyłem nie da się normalnie opisać. To jak obraz, którego nie można namalować. To była katastrofa. To tam po raz ostatni widziałem swojego ojca i wielu moich sąsiadów - tłumaczy Mevludin Orić.

On sam przeżył noc z 12 na 13 lipca i bez snu, powoli podążał w kierunku równinnego terenu Konjević Polje.

(...) zabrali nas do wsi Orahovac obok Zvornika i wprowadzili do sportowej hali. Byliśmy tam godzinę, może dłużej. Wtedy wszedł Mladić. Patrzył na nas, uśmiechał się. Był zadowolony. Było nas ponad dwa tysiące.(...) Wszystkim zasłonili oczy, dali gorącą wodę do picia i wywieźli nas w pole, żeby rozstrzelać. To, że żyję to wybór Allaha. Tam w zbożu upadł na mnie mój bratanek. Spędziłem pod nim cały dzień. Udawałem, że jestem martwy.

Mevludin Orić

- Tam, wieczorem 13. lipca zostałem złapany. Przeżyłem coś, czego nikt nigdy nie powinien przeżyć. Zabrano mnie do wsi Bratunac i wysadzono na placu przed szkołą. Było tam wiele autobusów i ciężarówek. Szkoła była przepełniona (Serbowie tamtego dnia złapali około dwóch tysięcy muzułmańskich uciekinierów - red.). Nie pozwolono nam w niej zostać. Noc 13 lipca spędziliśmy w autobusach. Rano zabrali nas do wsi Orahovac obok Zvornika i wprowadzili do sportowej hali. Byliśmy tam godzinę, może dłużej. Wtedy wszedł Mladić. Patrzył na nas, uśmiechał się. Był zadowolony. Było nas ponad dwa tysiące. Jak tylko wyszedł, zaczęli nas wyprowadzać. Wszystkim zasłonili oczy, dali gorącą wodę do picia i wywieźli nas w pole, żeby rozstrzelać. To, że żyję to wybór Allaha. Tam w zbożu upadł na mnie mój bratanek. Spędziłem pod nim cały dzień. Udawałem, że jestem martwy. Pod wieczór, gdy skończyli (Serbowie), wydostałem się, znalazłem jeszcze jednego ocalałego i ruszyliśmy dalej. To było straszne. Tak ciężko było stąpać po ciałach martwych, zostawiać ich za sobą. Ale musiałem, nie mogłem ich pochować - wspomina po prawie 20 latach.

Wciąż szuka ojca

Mevludin Orić, jeden z kilku ocalałych z "marszu śmierci", dotarł na terytorium kontrolowane przez wojska bośniackie po 11 dniach od ucieczki ze Srebrenicy. Po drodze, nie wiedząc o tym, pokonał jeszcze dwa pola minowe - jedno serbskie i jedno bośniackie. Gdy opowiedział swoją historię żołnierzom z oddziałów muzułmańskich, ci nie mogli uwierzyć tylko w to ostatnie.

Przed kilkoma laty na polu Konjević w czasie ekshumacji zwłok odnaleziono głowę i nogę jego ojca. Ten zginął jednak w innym miejscu i to - jak mówi ocalały - tłumaczy, do jakiego świętokradztwa posuwali się Serbowie. Nie tylko bowiem zabijali, ale potem też rozczłonkowywali zwłoki i przewozili je z miejsca na miejsce - po to, by nigdy nie mogły zostać one pochowane zgodnie z zasadami islamu.

Oriciowi zaproponowano pochowanie szczątków ojca w bazie Potoczari, gdzie co roku kolejne zidentyfikowane zwłoki są chowane w masowych pogrzebach. Mężczyzna odmówił. - Będę czekał, póki mój ojciec nie odnajdzie się w całości. Dopiero wtedy będzie mógł spokojnie spocząć w ziemi.

Brat i bratanek Mevludina zostali odnalezieni. Leżą w bazie Potoczari obok ponad sześciu tysięcy innych ofiar największego ludobójstwa w Europie od czasu zakończenia II wojny światowej.

Tysiące matek, żon i córek mieszkających do dziś w Srebrenicy wciąż szukają mężczyzn, których straciły.

Podziel się:

Bądź na bieżąco:
  • Skopiowano do schowka

Dowiedz się więcej...

Komentarze (26)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
Gdyn
Gdyn

O ile świat byłby lepszy i piękniejszy, gdyby był tylko jeden język, jedna religia (lub jej totalny brak), jeden kolor skóry i gdyby wszędzie było takie samo prawo i jednakie zasady moralne... Dobry Bóg mógłby załatwić te problemu odgórnie, ale kiedyś tam nie zechciał, to i mamy je na wieki.

  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
      0
    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
        3
      • zgłoś naruszenie
      zamknij
      qolfa
      qolfa

      I jednakowe kartki dla wszystkich. Jezyki to cos wspanialego na tym swiecie o nich jednak nie masz pojecia. Widze, ze chcesz dobrze, ale tak jak Bog zrobil jest najlepiej.

      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
          0
        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
            0
          • zgłoś naruszenie
          zamknij
          qolfa
          qolfa

          Wierze w Boga, ale do glowy by mi nie przyszlo by kogos zabic. Jest nawet przyslowie - nie zabijaj. Czlowiek ma wybor. Nie ma nakazu religijnego by mordowac innych. Kazdy czlowiek musi wybierac miedzy dobrym i zlym. Na ogol swiat wybiera dobro bo jeszcze istnieje.

          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
              0
            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                0
              • zgłoś naruszenie
              zamknij
              Gdyn
              Gdyn

              Przydałby się artykuł o haniebnych holenderskich oddziałach, wywiad z ich dowódcami oraz z głównodowodzącym armii Holandii i NATO w tej sprawie - co oni mają nam do opowiedzenia?

              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                  1
                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                    1
                  • zgłoś naruszenie
                  zamknij
                  alamo905

                  ładny artykuł,szkoda tylko że nic nie napisano o roli ONZ,to oni ich sprzedali,przedtem rozbroili.Mieli w ustach tylko slogany i piękne hasła.Pozwolono na wymordowanie tych muzułmanów.Udawali że nie widzą i nie wiedza.Niech idą do diabła.To oni powinni stanąć przed sądem.Nie wiem jak mogą żyć z tym ,powinni brać udział przy ekschumacji,i rozwiń

                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                      5
                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                        1
                      • zgłoś naruszenie
                      zamknij
                      mirekros

                      Jedno jest dla mnie jasne , to wiera pcha ludzi do takich czynów . Pan Oko udowadniał by ,że Serbowie to byli ATEIŚCI czyż nie . Dwa tysiące lat krzewienia chrześcijaństwa i co , zabijać wolno ale tych złych . Czy to są te tak często przytaczane wartości chrześcijańskie ? Co prawda Serbowie to raczej Prawosławni a nie Rzymskokatolicy rozwiń

                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                          1
                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                            0
                          • zgłoś naruszenie
                          zamknij
                          GRUPA HENOCHA Warszawa
                          GRUPA HENOCHA Warszawa

                          Ateiści nie zabijają, nie kradną pewnie tylko dlatego, że nie zostaną rozgrzeszeni i będą musieli żyć z poczuciem winy. Ale warto być ateistą. Zapraszam na moją stronę - stronę zagorzałego ateisty.

                          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                              1
                            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                5
                              • zgłoś naruszenie
                              zamknij
                              jethro

                              Oto do czego prowadzi nienawisc religijna.

                              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                  4
                                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                    1
                                  • zgłoś naruszenie
                                  zamknij
                                  GRUPA HENOCHA Warszawa
                                  GRUPA HENOCHA Warszawa

                                  Dlatego religie powinny przestać istnieć ale to nie jedyny powód. Religie ogłupiają i hamują rozwój cywilizacji.

                                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                      1
                                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                        3
                                      • zgłoś naruszenie
                                      zamknij
                                      Pavulons
                                      Pavulons
                                      • cameroncates:
                                      • Oto do czego prowadzi nienawisc religijna.
                                      • rozwiń

                                      Tu się z tobą zgodze w 100% :)

                                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                          2
                                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                            3
                                          • zgłoś naruszenie
                                          zamknij
                                          laki66
                                          laki66

                                          Europą rządzą eurodyplomatołki , wola dyskutować , mamić się obietnicami a od piąteku wieczór do poniedziałku rana żadna decyzja z ich strony nie zapadnie maja wolne !!!!!!!!!!!

                                          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                              1
                                            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                1
                                              • zgłoś naruszenie
                                              zamknij
                                              zenon_fluderski

                                              Piszecie o zbrodniach w b. Jugoslawii,dlaczego w 71 rocznicę zbrodni wołyńskiej , gdzie zginęło w strasznych męczarniach 100 tys Polaków zapomnieliście wszyscy,środki masowego przekazu,politycy,Rząd. Czy ludobójstwo może być zapomniane w imię dorażnych interesów. NIE.

                                              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                  5
                                                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                    3
                                                  • zgłoś naruszenie
                                                  zamknij
                                                  mund

                                                  dlatego ze pisza o zbrodniach w bylej jugoslawii

                                                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                      3
                                                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                        0
                                                      • zgłoś naruszenie
                                                      zamknij
                                                      Mikrus_42
                                                      Mikrus_42

                                                      Nie życzę nikomu takich losów jakie dotykały ludność byłej Jugosławii , byłem,widziałęm,słyszałem do dzisiaj pozostała tam nienawiść złość i raczej marne szanse na normalne życie i pokój między tymi ludźmi. NIGDY WIĘCEJ WOJEN !

                                                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                          8
                                                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                            0
                                                          • zgłoś naruszenie
                                                          zamknij
                                                          tomek_attomek
                                                          tomek_attomek

                                                          Historia przedstawiona jednostronnie. Muzułmanie w imię swej wiary zabijaj tylko dlatego że ktoś nie podziela ich wiary. Tysiąc lat Europa skutecznie się przed nimi broniła a teraz mamy w niej pastwa muzułmańskie. A w czasie te wojny to oni byli jedynymi spawiedliwymi.

                                                          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                              8
                                                            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                                7
                                                              • zgłoś naruszenie
                                                              zamknij
                                                              medo1974

                                                              w bosni jest inna metalnosc to neie sa muzumanie jat w arabi czy w tych innych islamskich panstwach wiem to bo mam meza z bosni i jestem tam kilka razy w roku

                                                              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                                  2
                                                                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                                    0
                                                                  • zgłoś naruszenie
                                                                  zamknij
                                                                  Więcej komentarzy - rozwiń
                                                                  Zasady forum
                                                                  Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24 nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

                                                                  Pozostałe informacje

                                                                  Zabija dziesiątki tysięcy Polaków rocznie. Czym jest smog?

                                                                  Średnio w Polsce z powodu smogu umiera 45 tysięcy osób. Czym właściwie jest?

                                                                  Sprawdź, gdzie jest smog

                                                                  Partnerem serwisu jest PhilipsPhilips - partner serwisu

                                                                  INFORMACJE BIZNESOWE »

                                                                  Smog ma zniknąć w pięć lat. Północne Chiny przejdą na czyste ogrzewanie

                                                                  Smog ma zniknąć w pięć lat. Północne Chiny przejdą na czyste ogrzewanie

                                                                  Do 2019 roku północne Chiny mają być w 50 procentach ogrzewane czystymi paliwami, a do roku 2021 odsetek ten ma wynosić 70 procent - wynika z ogłoszonego w niedzielę przez władze pięcioletniego planu przejścia na czyste ogrzewanie. czytaj dalej »

                                                                  INFORMACJE ZE ŚWIATA »

                                                                  Kolejna sędzia zrezygnowała. Proces w sprawie śmierci dziennikarki wstrzymany

                                                                  Kolejna sędzia zrezygnowała. Proces w sprawie śmierci dziennikarki wstrzymany

                                                                  To już drugi taki przypadek w ciągu niespełna tygodnia. Sędzia Charmaine Galea wycofała się z udziału w przesłuchaniu trzech mężczyzn oskarżonych o zamordowanie blogerki Daphne Caruany Galizii. Brutalne zabójstwo wstrząsnęło Maltą i odbiło się szerokim echem w całej Europie. zobacz więcej »

                                                                  INFORMACJE SPORTOWE »

                                                                  Awaria na lotnisku w Atlancie (fot. Erik S. Lesser/EPA/PAP) czytaj dalej »