tvnpix
śledź nas na:
  • Google Plus
  • Instagram
  • RSS

Kolekcja Czartoryskich w rękach państwa

"To nie jest tak, że Czartoryscy wyjęli złote dukaty i kupili wielką kolekcję"

"To nie jest tak, że Czartoryscy wyjęli złote dukaty i kupili wielką kolekcję"
Foto: tvn24 | Video: tvn24 Pisarz Jacek Dehnel o sprzedaży kolekcji przez Fundację Książąt Czartoryskich

Miałbym pretensje o sprzedaż kolekcji Fundacji Książąt Czartoryskich. Od początku była tworzona jako narodowa. Była latami zbierana przez wiele osób. To nie jest tak, że Czartoryscy wyjęli z tylnej kieszeni spodni złote dukaty i kupili za to wielką kolekcję - powiedział we "Wstajesz i wiesz" w TVN24 pisarz Jacek Dehnel.

Minister kultury podpisał z księciem Adamem Karolem Czartoryskim umowę ws. zakupu kolekcji Fundacji Książąt Czartoryskich, w tym "Damy z gronostajem" Leonarda da Vinci. Zbiory zakupione za 100 mln euro liczą ok. 86 tys. obiektów muzealnych i ok. 250 tys. bibliotecznych. Trafią do Muzeum Narodowego w Krakowie.

- 25 lat prowadzenia fundacji ze wzlotami i upadkami, z polskimi systemami, ministrami kultury. Doszedłem do momentu, by zostawić problem komuś innemu - tłumaczył swoją decyzję książę Adam Karol Czartoryski. - Ten ułamek finansowy, który gdzieś tam się pojawia i wpłynie na konto fundacji oczywiście, to niewielka część wartości całej tej kolekcji, która jest wyceniana przynajmniej na 10 mld zł - mówił prezes zarządu fundacji "XX. Czartoryskich" Jan Lubomirski-Lanckoroński.

"Nie jest tak, że Czartoryscy wyjęli złote dukaty i kupili kolekcję"

Pisarz Jacek Dehnel, pytany, czy decyzja o odkupieniu kolekcji Fundacji Książąt Czartoryskich jest dobra, odpowiedział, że ma za mało danych, bo nie widział umowy i nie wie, co się działo z kolekcją, kiedy fundacja nią zarządzała. - Być może była to ostatnia deska ratunku - dodał.

Zaznaczył jednak, że jeśli miałby jakieś pretensje, to głównie o sprzedaż, a nie kupno kolekcji. Tłumaczył, że od początku "była tworzona jako kolekcja narodowa".

- Musimy brać pod uwagę realia historyczne. Państwowości nie było. Czartoryscy wzięli na siebie pewną społeczną misję, która była zrozumiała nie tylko dla nich, ale też dla różnych ludzi, którzy tę kolekcję zasilali. To nie jest tak, że Czartoryscy wyjęli z tylnej kieszeni spodni złote dukaty i kupili za to wielką kolekcję. Nie. To było latami zbierane przez wiele osób - podkreślił Dehnel.

Mówił, że po pierwszej wojnie światowej kolekcja pozostawała oficjalnie jako prywatna, ale przez wiele dziesięcioleci Czartoryscy "cieszyli się słuszną sławą, że tę kolekcję zrobili i ofiarowali narodowi".

- To nie była jedyna taka kolekcja. Tych kolekcji: ordynacji Krasińskich, ordynacji Zamojskich, ordynacji Przeździeckich było kilka. Nawet jeśli pozostawały one w rękach prywatnych i te prywatne rodziny na to łożyły, to był do tego pełen dostęp i traktowano to jako wkład tych rodzin we wspólne dobro - mówił.

Dodał, że kolekcje prywatne w różny sposób były włączane do zbiorów publicznych. - Częściowo były darowane, zwłaszcza po odzyskaniu niepodległości, były sprzedawane kawałkami przez spadkobierców, którzy nie dorośli do wizji swoich przodków. Z kolekcją Czartoryskich stało się tak jak się stało. Albo ktoś bierze pieniądze, albo mówi o darowiźnie - powiedział.

"Ogromne pieniądze"

Dehnel ocenił, że za kolekcję Czartoryskich zapłacono ogromne pieniądze. Odnosząc się do głosów, że sprzedano ją za 5 procent wartości, odpowiedział, że zależy, czy mówimy o wartości na polskim rynku sztuki, czy na międzynarodowym. - Na wywiezienie dzieł tej wartości trzeba mieć zgodę. To nie jest tak jak rozpuszczono plotki, że przyjedzie szejk arabski i kupi "Damę z łasiczką". Będzie ją trzymał w sejfie w Gostyninie? Nie. Chciałby ją mieć i gdzieś się nią cieszyć, włączyć do swojej kolekcji. To nie jest możliwe - zwrócił uwagę.

Zaznaczył, że to był pewnego rodzaju układ między państwem a księciem Czartoryskim. - Niestety po Izabeli Czartoryskiej trafiło to (kolekcja - red.) do takiego Czartoryskiego. Trudno - skomentował.

Przypomniał, że Polska została zniszczona przez dwa totalitaryzmy i "ludzie tracili znacznie większe rzeczy niż państwo Czartoryscy, tzn. życie oraz ziemię, kamienice". - W związku z tym, to że akurat ta rodzina dostaje odszkodowania, konkretnie jeden jej członek - Adam Karol Czartoryski to jest - wydaje mi się - chybione - mówił.

- Zwłaszcza że od początku w zamyśle pokoleń, które rzeczywiście tworzyły tę kolekcję - pan Czartoryski jej nie tworzył, on ją przejął - miało być to dobro wspólne - dodał.

"Negocjacje bez naszej wiedzy"

23 grudnia zarząd Fundacji Książąt Czartoryskich podał się do dymisji. Ówczesny prezes zarządu Marian Wołkowski-Wolski decyzję tę tłumaczył utratą zaufania do fundatora. - Negocjacje dotyczące sprzedaży zbiorów były prowadzone bez naszej wiedzy - powiedział. W skład nowego zarządu Fundacji weszli Jan Lubomirski-Lanckoroński i Maciej Radziwiłł, którzy wzięli udział w czwartkowej uroczystości.

Podziel się:

Bądź na bieżąco:

Kolekcja Czartoryskich w rękach państwa

Komentarze (48)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
Piotru70
Piotru70

Teraz jest pewność że kolekcja należy do RP a nie do jakiejś prywatnej fundacji.

  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
      0
    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
        5
      • zgłoś naruszenie
      zamknij
      znawca wszelaki

      teraz będzie mogła wisieć u szejka na Nowogrodzkiej albo w instytucie najgorszego prezydenta

      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
          0
        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
            0
          • zgłoś naruszenie
          zamknij
          Piotru70
          Piotru70

          znawca wszelaki, pamiętaj że przed 1939 rokiem ta kolekcja należała do Czartoryskich, ale po podczas wojny została zrabowana, a po wojnie wielcy znawcy twierdzą że to była kolekcja narodowa, nią bacząc na fakt ze była skradziona.

          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
              0
            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                0
              • zgłoś naruszenie
              zamknij
              andrzej_sikorski

              ...widać wielu jeszcze marzy o tym aby ukraść coś innym, pod pozorem szczytnych haseł... "narodowa kolekcja", "dobro narodowe"... wydać ustawę i można kraść do woli bo na podstawie ustawy to już nie kradzież.

              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                  2
                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                    0
                  • zgłoś naruszenie
                  zamknij
                  Lapigrosz9012

                  Panie Pisarz Dehnel - coś tam pisze czy książki czy artykuly to moźe pan jeszcze uznac swoje prace za dobro narodowe i przekazac nieodplatnie. Bez żadnej kasy od napisania do wydania. Takie rozumienie to myslenie komunistyczne . Do roku 1945 byl wlascicielem a po 1945 nie bo to dobro narodowe ale prywatne. Życzę aby Pan miał po przodkach taki rozwiń

                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                      0
                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                        5
                      • zgłoś naruszenie
                      zamknij
                      nero21

                      przekażą caly spadek spoleczenstwu dla potrzebujących. .......dla potrzebujących. .......to jest papier w rolkach.....lub ta minister od rent i emerytur......... co darmo daje........nie swoje

                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                          1
                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                            0
                          • zgłoś naruszenie
                          zamknij
                          Cyfrowy Baron
                          Cyfrowy Baron

                          "moźe pan jeszcze uznac swoje prace za dobro narodowe i przekazac nieodplatnie. Bez żadnej kasy od napisania do wydania."

                          Różnica jest taka że pan Dehnel sam napisał swoje artykuły więc ma do nich jak najbardziej prawa autorskie, a pan Czartoryski, żadnego ze sprzedanych obrazów samodzielnie nie namalował, tylko odziedziczył dobro rozwiń

                          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                              4
                            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                0
                              • zgłoś naruszenie
                              zamknij
                              Januszz4

                              Czy w tym przypadku nie powinno zadziałać prawo zasiedzenia? W tej chwili Skarb państwa stosując to prawo chce odebrać niewielkie działki leśne właścicielom, które po wojnie Państwo przejęło prawem kaduka, czyli bez żadnej podstawy prawnej. Bo nie na podstawie reformy rolnej, która zakładała przejęcie działek powyżej 25 ha.

                              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                  0
                                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                    0
                                  • zgłoś naruszenie
                                  zamknij
                                  feminka33
                                  feminka33

                                  Na " obrazek" nasz biedny kraj miał 100 mln euro....ale dziura budżetowa powstała z winy 500+...za ten obrazek można by płacic 500 + przez wiele lat....jednak jak wiadomo w "wyższych sferach" sami swoi i jeden drugiemu kieszeń napełnia....

                                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                      1
                                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                        0
                                      • zgłoś naruszenie
                                      zamknij
                                      nero21

                                      powiadają stronami...kruk krukowi oka nie wykole.....ale nas to rozdziobią kruki wrony.......nie dokarmiam, ptaków......... z indykam.............włącznie

                                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                          1
                                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                            0
                                          • zgłoś naruszenie
                                          zamknij
                                          krzysztof_werner

                                          Ten "obrazek" to 86 tys. obiektów muzealnych i 250 tys. bibliotecznych. 100 mln euro podzielone przez 3,6 mln beneficjentów programu 500+ daje 115 zł. Czyli te "wiele lat" to mniej więcej tydzień.
                                          pozdrawiam

                                          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                              0
                                            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                0
                                              • zgłoś naruszenie
                                              zamknij
                                              Anula 2
                                              Anula 2

                                              Ten Pan pisarz twierdzi że oni nie wyciągnęli dukatów tylko wszyscy chodzili i zbierali.
                                              Gdzie to leżało że można było zbierać i nie wydać złotego dukata?

                                              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                  0
                                                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                    0
                                                  • zgłoś naruszenie
                                                  zamknij
                                                  Schift
                                                  Schift

                                                  W ocenie niektórych Polska to kraj feudalny a lud pracujący to pańszczyźniani chłopi i robotnicy. I tak chyba jest zważywszy jak państwo ten lud doi przy każdej okazji a hojny jest dla arystokracji i przedwojennych elit.

                                                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                      4
                                                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                        0
                                                      • zgłoś naruszenie
                                                      zamknij
                                                      tokmada
                                                      tokmada

                                                      ...i KLERU, bo ładuje naszą kasę z podatków pod byle pretekstem w tłuste dudy purpuratów katolickich.

                                                      • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                          2
                                                        • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                            0
                                                          • zgłoś naruszenie
                                                          zamknij
                                                          jedrrus

                                                          Dziwnwne, ze gorale ze wzgorzy Golan jeszcze sie o kolekcje nie upomnieli.

                                                          • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                              0
                                                            • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                                3
                                                              • zgłoś naruszenie
                                                              zamknij
                                                              Żmudzin

                                                              Ten "cudowny" minister od kultury polskiej samodzielnie nie wykonał ruchu kupna - to biuro polityczne pisowskich notabli decydowało - tylko po co !

                                                              • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                                  0
                                                                • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                                    0
                                                                  • zgłoś naruszenie
                                                                  zamknij
                                                                  Zosia I

                                                                  Biada jak toś w mojej obecności nazwie kogokolwiek burżuazyjnym tytułem . Nie ręczę za siebie. Co to znaczy by w dzisiejszych czasach kogokolwiek tak nazywać.Biada jak komukolwiek przychodzi do głowy przyszywać odciętą głowę tej ohydnej hydrze.Nasi dziadowie przelali krew by tego raka na społeczeństwie wyciąć.

                                                                  • Tyle osób ocenia komentarz pozytywnieOstatnio ocenili:
                                                                      4
                                                                    • Tyle osób ocenia komentarz negatywnieOstatnio ocenili:
                                                                        0
                                                                      • zgłoś naruszenie
                                                                      zamknij
                                                                      Więcej komentarzy - rozwiń
                                                                      Zasady forum
                                                                      Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24 nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

                                                                      Pozostałe informacje