tvnpix

Kaczyński pochodzi od Krzywoustego, a ty?

Lech Kaczyński jest potomkiem Bolesława Krzywoustego. Praprzodek Bronisława Komorowskiego władał Szwecją, a zięć Hanny Gronkiewicz-Waltz jest potomkiem Stanisława Małachowskiego. - Każdy jest jakoś skoligacony z Mikołajem Rejem, trzeba tylko dobrze poszukać - twierdzi Marek Jerzy Minakowski, twórca największego spisu genealogicznego w Polsce.

Minakowski jest doktorem filozofii, pasjonatem historii i genealogii. Od ośmiu lat buduje "Wielką genealogię" - bazę rodzinnych koligacji, sięgających początku wieków średnich.

"Wielka genealogia" dr Marka Jerzego Minakowskiego powstaje już osiem lat

– Chcę, żeby jak najwięcej osób w Polsce miało świadomość, że ludzie tacy jak Zawisza Czarny, Mikołaj Kopernik, czy Tadeusz Kościuszko to nie jacyś przybysze z innej planety, ale ludzie z naszej rodziny – wyjaśnia naukowiec.

Do tej pory znalazł związki rodzinne z 290 tysiącami Polaków żyjących na przestrzeni ostatnich dziewięciu wieków. Korzystał m.in. z przepastnych opracowań Adama Bonieckiego ("Herbarz Polski"), Włodzimierza Dworzaczka ("Teki", "Genealogia", "Tablice"), Elżbiety Sęczyn ("Szlachta wylegitymowana w Królestwie Polskim") i Polskiego Słownika Biograficznego. – To przede wszystkim szlachta średnia. Ale także rodziny chłopskie, żydowskie i mieszczańskie – tłumaczy Minakowski, który każdego dnia poświęca kilka godzin na wprowadzanie nowych danych do swojej bazy.

Jego dzieło nie jest skończone. – Mam ambicję zgromadzić komplet danych o potomkach posłów i senatorów Sejmu Wielkiego i ich rodzeństwa, wliczając w to informacje o małżonkach i teściach tych wszystkich osób – zdradza historyk. Chce też ustalić koligację ze wszystkimi osobami opisanymi w Polskim Słowniku Biograficznym (na razie ma w rodzinie 1/3 z prawie 26 tysięcy tam opisanych).

Chcę, żeby jak najwięcej osób w Polsce miało świadomość, że ludzie tacy jak Zawisza Czarny, Mikołaj Kopernik, czy Tadeusz Kościuszko  to nie jacyś przybysze z innej planety, ale ludzie z naszej rodziny

Minakowski uważa, że historia naszych przodków ma istotny wpływ na nasze życie. Mówi o odczuwaniu odpowiedzialności za występki naszych pradziadów. – Immanuel Kant mówił, że lepiej w Boga wierzyć, niż nie wierzyć. Bo jak wierzysz, to starasz się żyć lepiej. Tak samo jest z odpowiedzialnością za decyzje przodków. Lepiej brać odpowiedzialność, bo wtedy starasz się nie popełniać tych samych błędów – filozofuje autor "Wielkiej genealogii".

W bazie Minakowskiego znajdziemy koligacje rodzinne pisarzy, aktorów, reżyserów i polityków z pierwszych stron gazet. Z przepastnego spisu postanowiliśmy się przyjrzeć tym ostatnim.

Przodek Kaczyńskich walczył z bratem Jarosławem

Historia rodziny premiera Tuska nie jest znana. Z kolei familia Lecha i Jarosława Kaczyńskich ma imponującą tradycję liczoną w 30 pokoleniach. Dość powiedzieć, że prezydent i jego brat są dalekimi potomkami władców Polski: Mieszka I, Bolesława Chrobrego i Bolesława Krzywoustego.

Praprzodkami Kaczyńskich byli też prominentni emisariusze królewscy, senatorowie, posłowie Sejmu Wielkiego, kasztelani, starostowie i pisarze. Wśród nich Andrzej Piotr Frycz-Modrzewski, renesansowy publicysta polityczny i teolog, który zasłynął przepastnym dziełem "O poprawie Rzeczypospolitej".

Mam ambicję zgromadzić komplet danych o potomkach posłów i senatorów Sejmu Wielkiego i ich rodzeństwa, wliczając w to informacje o małżonkach i teściach tych wszystkich osób – zdradza historyk. Chce też ustalić koligację ze wszystkimi osobami opisanymi w Polskim Słowniku Biograficznym

W genealogii rodziny Kaczyńskich nie brak też awanturniczych posłów Sejmu Czteroletniego i średniowiecznych spiskowców. Wśród tych ostatnich prym wiódł Świętopełk I Przeklęty, książę turowski, wielki książę Rusi Kijowskiej.

Świętopełk był starszym bratem Jarosława Mądrego, którego przepędził z tronu Kijowa przy wsparciu wojsk Bolesława Chrobrego. Za swoją butę zapłacił życiem, które stracił w niewyjaśnionych okolicznościach.

Komorowscy – król, oratorzy i szlachta

Dowódca Armii Krajowej i przywódca Powstania Warszawskiego generał Tadeusz Bór-Komorowski to nie wyjątek w wielowiekowej historii rodziny Bronisława Komorowskiego. Marszałek Sejmu jest spowinowacony w 29 pokoleniu ze szwedzkim monarchą Inge I, który piastował swój urząd w latach 1070-1112. Inge I zwalczał pogan, rozpropagowując w Szwecji chrześcijaństwo.

Kolejną barwną postacią w familii Komorowskiego był książę Mikołaj Radziwiłł, Kanclerz Wielki Litewski, książę na Goniądzu i Medelach, namiestnik Bielska Podlaskiego i senator, żyjący na przełomie XV i XVI wieku.

Senatorów w rodzinie Komorowskiego było zresztą bez liku. Wśród nich wybitny orator Hieronim Chodkiewicz, poseł do papieża Pawła IV i cesarza Ferdynanda.

Paweł Jan Sapieha herbu Lis zasłynął z bohaterskich walk przeciw armii Jerzego II Rakoczego, a Kazimierz Karol Monwid-Białozor herbu Wieniawa był cenionym wojewodą Mińska i kasztelanem Witebska.

Gronkiewicz-Waltz a Konstytucja 3 maja

Prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz nie może się poszczycić tak imponującą liczbą wybitnych przodków, co jej partyjny kolega. Ale to na drzewie genealogicznym jej rodziny znajdziemy hrabiego Stanisława Małachowskiego, marszałka Sejmu Czteroletniego, który obok Hugo Kołłątaja i Ignacego Potockiego, był jednym z głównych twórców Konstytucji 3 maja.

O tym jak historia bywa przewrotna, niech świadczy przypadek generała Wojciecha Jaruzelskiego. I sekretarz KC PZPR, prezydent i Przewodniczący Rady Państwa PRL ma korzenie ziemiańskie i szlacheckie. Ojciec Wojciecha Jaruzelskiego walczył przeciw bolszewikom w 1920 roku, a dziadek w powstaniu styczniowym.

Historia jest również metaforyczna. Rodzina dowódcy Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON) od średniowiecza nosi herb - Ślepowron.

Dziadek od aspiryny

– Historia staje się atrakcyjna, gdy jej uczestnicy przestają być anonimowi – przekonuje Minakowski.

Przygodę z genealogią rozpoczął dwadzieścia lat temu, choć jak przyznaje, był na nią skazany od urodzenia. – Rodzice poznali się w bibliotece, którą prowadził mój ojciec. Mama była archiwistką – opowiada.

Kiedy miał 17 lat, dziadek od strony ojca, Wacław Minakowski zaczął opowiadać mu o praprzodkach. – Dziadek był profesorem biochemii, wyjątkowo ciekawą postacią – mówi Minakowski. – W 1948 roku opublikował pionierski tekst, w którym dowodził, że kwas acetylosalicylowy (znany jako aspiryna – przyp. red. ) obniża krzepliwość krwi. Gdyby to opatentował, byłbym dziś nieprzyzwoicie bogatym człowiekiem – śmieje się naukowiec.

Nauczył go przypadek dziadka. – Mam świadomość, że to, co dotąd zrobiłem jest czymś niezwykle ważnym. Lepiej mówić o rzeczach nawet mało istotnych, niż pozwolić by wielkie dokonania nie były zauważone – uważa Minakowski.

Pamiętać o potomkach

Z bazy Minakowskiego skorzystało dotąd ok. 90 tys. internautów. Jedni szukają tożsamości, inni chcą się dowartościować faktem posiadana sławnego przodka. Dostęp do bazy jest płatny.

– Każdego dnia poświęcam kilka godzin na uaktualnienia bazy. Miesięcznie zarabiam na stronie po kilka tysięcy złotych. To moja praca – wyjaśnia Minakowski.

Logując się na stronie wielcy.pl i wpisując w wyszukiwarce interesujące nas nazwisko, otrzymamy listę potomków tej osoby.  

Pytam autora "Wielkiej Genealogii" o wiarygodność danych, które gromadzi.

- Zestawiam dane, korzystając z niezależnych od siebie źródeł. Tak można wyeliminować większość omyłek, wynikających np. z niedbalstwa urzędników – wyjaśnia Minakowski.

Przypomina, że jego baza nie jest klasycznym drzewem genealogicznym tylko zapisem relacji kolejnych pokoleń.

"Wielka genealogia" cieszy się także uznaniem historyków. Zdaniem dr Sławomira Górzyńskiego, założyciela Polskiego Towarzystwa Heraldycznego, dzieło Minakowskiego jest pionierskie, więc nie można go porównać z dotychczasowymi publikacjami dotyczącymi genealogii. – Minakowski stworzył rzecz genialną. Zbudował potężną bazę danych, bez pomocy osób trzecich. Dał nowe narzędzie historykom i badaczom społecznym – ocenia Górzyński.

Prezes Polskiego Towarzystwa Heraldycznego odnosi się też do prawdziwości danych, opublikowanych przez Minakowskiego. – Wiarygodność w genealogii jest sprawą trudną do zweryfikowania. Tylko do połowy XVIII wieku i tylko w rodzinie Czartoryskich odkryliśmy ostatnio kilkoro nieznanych dzieci. A to wszystko ma wpływ na powiązania rodzinne w kolejnych pokoleniach – wyjaśnia Górzyński, który zaznacza przy tym, że w swoich pracach chętnie korzysta z dorobku Minakowskiego.

Historyk IPN Łukasz Lubicz-Łapiński, inspektor Oddziałowego Biura Edukacji w Białymstoku również nie szczędzi komplementów pod adresem Minakowskiego. – To wiekopomne dzieło. Dane genealogiczne ze wszystkich najważniejszych opracowań zostały połączone w jedno – mówi Lubicz-Łapiński. – Często korzystam z bazy Minakowskiego. Autor podaje na tacy informacje, które ja musiałbym gromadzić latami – dodaje.

Rio łączone z Krakowem

Na moją bazę powiązań genealogicznych należy patrzeć jak na system rzek: strumienie wpadają do dużych rzek, te do większych rzek, one do morza, a morza połączone są z oceanami, a wszystkie oceany połączone są razem

– Na moją bazę powiązań genealogicznych należy patrzeć jak na system rzek: strumienie wpadają do dużych rzek, te do większych rzek, one do morza, a morza połączone są z oceanami, a wszystkie oceany połączone są razem – tłumaczy Minakowski. – W związku z tym można śmiało powiedzieć, że Kraków ma połączenie wodne z Islamabadem i Rio de Janeiro. A cokolwiek jest połączone szlakiem wodnym z Islamabadem lub Rio de Janeiro jest też połączone szlakiem wodnym z Krakowem – dodaje.

– To dlatego każdy z nas ma za przodka Reja albo Kopernika? – pytam.

– Wielu ludzi nie zdaje sobie z tego sprawy, a o tym trzeba wiedzieć, żeby troszczyć się o spuściznę intelektualną kraju. Żeby świadomie myśleć o przyszłości – odpowiada Minakowski. – Mam znajomych, którzy za przodków mają ludzi pokroju Szczęsnego Potockiego. Wstydzą się ich. Swoją pracą chciałbym uświadomić współczesnym politykom, że także mogą być ujmą dla swoich potomków – dodaje.

Maciej Wasielewski//kwj//mat

Komentarze (0)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
Forum jest aktualizowane w czasie rzeczywistym
Zasady forum
Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24 nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Pozostałe informacje