tvnpix

Matura 2013: Sprawdź, czy zdasz

Odpowiedzi z polskiego do tekstu popularnonaukowego

Przykładowe odpowiedzi do zadań przygotowanych do części pierwszej egzaminu podstawowego z języka polskiego tekstu "Świat w 44 zerach" Tomasza Rożka.

Przykładowe rozwiązania maturalne z języka polskiego na poziomie podstawowym dla tvn24.pl przygotował dr Krzysztof Chlipalski, wykładowca w Fundacji Universitatis Varsoviensis, nauczyciel języka polskiego w 50 LO Stowarzyszenia Kultury i Edukacji oraz w Społecznej Szkole Podstawowej nr 26 im prof. Jigoro Kano w Warszawie


ZADANIE 1
Wyjaśnij, czemu może służyć użycie przez Tomasza Rożka czterdziestu czterech zer w zapisie liczby, którą można przedstawić jako 1044.

W ten sposób uświadamiamy sobie ogrom – wielkość (lub małość) tej liczby.

ZADANIE 2
Odwołując się do akapitu 1., wyjaśnij, na jakiej podstawie autor uznaje człowieka za istotę wyjątkową we Wszechświecie.

Człowiek – wedle autora – jest wyjątkowy, ponieważ jako jedyny chce poznać otaczający go świat wielkich i małych wielkości.

ZADANIE 3
Określenie horyzont poznania użyte przez autora tekstu w akapicie 2. to

B – metafora

ZADANIE 4
Za pomocą jakich zabiegów językowych autor wyraził wątpliwości związane z niektórymi
sądami prezentowanymi w akapicie 3.? Wypisz dwa i je nazwij.

1. nazwa zabiegu językowego: pytania retoryczne
przykład: „Czy w związku z tym warto zaprzątać sobie głowę refleksją nad przyszłością?”

2. nazwa zabiegu językowego: ironiczne zdania warunkowe wtrącone w nawiasach
przykład: (jeżeli w ogóle to kiedykolwiek nastąpi)

ZADANIE 5
W kontekście akapitu 3. wyjaśnij sens dwóch wyrażeń przyimkowych użytych w zdaniach:
Świat przyszłości […] będzie światem dostosowanym przez człowieka do człowieka. Tylko czy
w ostatecznym rachunku dla człowieka?

do człowieka – tzn. do ludzkich potrzeb, pragnień

dla człowieka – tzn. czy człowiekowi będzie w tym świecie dobrze

ZADANIE 6
Wskaż dwa problemy, których dotyczą pytania zadawane naukowcom przez Tomasza Rożka.

Pierwsze: granice poznania, tzn. jak daleko posunęliśmy się już w badaniu przyrody.
Drugie: odpowiedzialność, tzn. jak daleko możemy się bezkarnie  posunąć w badaniu przyrody.

ZADANIE 7
Na podstawie tekstu podaj dwie konsekwencje wynikające z faktu, że świat rozwija się […]
szybciej niż refleksja nad nim.

1.     Nie jesteśmy w stanie opisać, gdzie już dotarło poznanie, nie nadążamy z przekazem wiedzy.
2.     Zatraciliśmy zdolność weryfikacji – oceny, co jest przemyślane a co…głupie czy… niebezpieczne.

ZADANIE 8
Autor stawia pytania: Czy [...] warto zaprzątać sobie głowę refleksją nad przyszłością?
Nad kierunkiem i tempem rozwoju nauki? Napisz, jakiej udziela na nie odpowiedzi i jak ją
uzasadnia.

Zdaniem autora jak najbardziej trzeba o tym myśleć. Jego zdaniem, jeśli nie będziemy o tym myśleć, grożą nam różne niebezpieczeństwa.

ZADANIE 9
W kontekście akapitu 3. wyjaśnij sens frazy: zaglądamy za horyzont zdarzeń.

To metafora oznaczająca wnikanie w tajemnice przyrody, w jej ukryte mechanizmy, np. w reakcje jądrowe.

ZADANIE 10
Od wyrazu „cybernetyka” utwórz

nazwę specjalisty w tej dziedzinie nauki – cybernetyk
nazwę wirtualnej przestrzeni – cyberprzestrzeń

ZADANIE 11
Wypisz dwa przykłady zastosowania współczesnej technologii w medycynie, podane przez Tomasza Rożka.

przykład 1. implanty i protezy
przykład 2. terapie genetyczne

ZADANIE 12
Akapit 6. jest uzupełnieniem treści akapitu 5. Wyjaśnij, na czym to uzupełnienie polega.

Dzięki pytaniom sformułowanym w akapicie 6 pozwala lepiej zrozumieć niepokój autora związany np. z wpływaniem na podświadomość czy manipulowaniem informacją.

ZADANIE 13
Uzupełnij tabelę, wpisując w odpowiedniej rubryce literę „I”, jeśli zdanie zawiera informację,
lub literę „O”, jeśli w zdaniu jest wyrażona opinia.

1. Niedługo nie będzie istniała elektronika bez nanotechnologii i medycyna bez biotechnologii O
2. Najmniejsze struktury, których istnienia jesteśmy pewni, to kwarki.   I
3. Nasz świat jest pędzącym pociągiem, z którego patrzymy przez okno.    O

ZADANIE 14
Tekst został napisany w stylu
A. popularnonaukowym.
B. potocznym.
C. naukowym.
D. artystycznym.

A. popularnonaukowym.

Określ dwie właściwości stylu, którym posłużył się autor.

1.     metafory (np. świat jako pędzący pociąg) i obrazowe epitety (np. oswojony świat)
2.     swobodne (choć uzasadnione) posługiwanie się liczbą pojedynczą i mnogą
3.     obrazowanie wielkości matematyczno-fizycznych
4.     formułowanie pytań retorycznych włączających czytelnika w narrację
5.     używanie wykrzykników
6.     swobodne posługiwanie się słownictwem specjalistycznym i potocznym
7.     przeważa składnia zdania złożonego nad zdaniem wielokrotnie złożonym

Matura 2013: Sprawdź, czy zdasz

Komentarze (0)

Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
Zaloguj się, aby dodać komentarz
Dodaj komentarz do artykułu
domyślny avatar
  • Udostępnij komentarz w:
  • ikona twitter
  • ikona facebook
  • ikona google plus
publikuj
Właśnie pojawiły sie nowe () komentarze - pokaż
Forum jest aktualizowane w czasie rzeczywistym
Zasady forum
Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. TVN24 nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.