Unijny Trybunał: Polska złamała prawo ws. OFE

Polska naruszyła ustanowioną traktatem UE swobodę przepływu kapitału i tym samym złamała unijne prawo, ograniczając możliwość inwestowania Otwartych Funduszy Emerytalnych za granicą - orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE.

"Utrzymując w mocy przepisy ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, które wprowadzają ograniczenia w inwestowaniu przez polskie otwarte fundusze emerytalne w innych państwach członkowskich UE, Polska naruszyła ustanowioną traktatem swobodę przepływu kapitału" - czytamy w środowym wyroku.

W lipcu 2009 r. KE zakwestionowała przepisy polskiej ustawy z 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, które mówią o tym, że zagraniczne inwestycje OFE nie mogą przekroczyć 5 proc. ich aktywów.

W kwietniu rzecznik generalny Trybunału UE wydał opinię, w której zaproponował, by Trybunał orzekł, iż Polska naruszyła ustanowioną unijnym traktatem swobodę przepływu kapitału, ograniczając możliwości inwestowania OFE za granicą.

Polska w odpowiedzi do KE argumentowała, że postanowienia unijnego traktatu o swobodzie przepływu kapitału nie mają zastosowania w tej sprawie, fundusze emerytalne są bowiem "podmiotami publicznymi, które można utożsamić z państwem polskim". Polska utrzymywała, że ograniczenia te są uzasadnione.

"Nie wystarczając okoliczność"

Trybunał orzekł jednak dziś, że zaskarżone przez KE przepisy polskiej ustawy są objęte postanowieniami traktatu o swobodnym przepływie kapitału. Przypomniał, że fundusze emerytalne prowadzą - pomimo ich celu socjalnego i obowiązkowego przystępowania do drugiego filaru systemu emerytalnego - działalność gospodarczą.

"Nawet gdyby przyjąć - jak utrzymuje Polska - że środki przydzielone OFE (...) mają charakter publiczny, pomimo że pochodzą ze składek emerytalnych odprowadzanych przez pracodawców (...), ta okoliczność sama w sobie nie wystarcza (...) do wyłączenia stosowania postanowień traktatu (o swobodnym przepływie kapitału)" - argumentuje Trybunał.

Trybunał zauważył też, że polskie przepisy nakładają na OFE nie tylko "ilościowe" ograniczenie inwestowania OFE za granicą w wysokości 5 proc. ich aktywów, ale także "jakościowe" ograniczenia, określające dopuszczalny charakter tych inwestycji.

Luksemburski sąd doszedł do wniosku, że Polska nie wykazała, w jakim stopniu stosowanie zasady swobodnego przepływu kapitału między krajami UE przeszkodziłoby w osiągnięciu celów realizowanych przez OFE - w "konsekwencji Trybunał orzekł, że Polska uchybiła zobowiązaniom, jakie na niej ciążą na mocy prawa UE".