Raporty » Europa ratuje Euro

Kluczowe elementy porozumienia wypracowały podczas 10 godzinnych negocjacji państwa strefy Euro. Wcześniej odbyło się również spotkanie wszystkich 27 członków Unii Europejskiej, którzy debatowali m.in. o krokach, jakie trzeba podjąć w odniesieniu do europejskich banków.

DEKLARACJA SZCZYTU

Tratwa ratunkowa


Kluczowe ustalenia, które mają umożliwić Europie i strefie euro przezwyciężenie kryzysu, to:

- Zredukowanie długu Grecji o około 100 miliardów euro z obecnego poziomu 350 miliardów. Prywatne instytucje finansowe posiadające greckie obligacje stracą 50 procent zainwestowanych w nie pieniędzy.

- Podniesienie wartości planowanej na początek 2012 roku transzy pomocy dla Grecji. Zamiast 109 miliardów euro będzie to około 130 miliardów.

- Znaczne zwiększenie Funduszu Ratunkowego Strefy Euro (EFSF). Jego wartość ma zostać podniesiona z obecnych 440 miliardów euro do około biliona.

- Europejskie banki będą musiały posiadać niemal dwa razy więcej własnych pieniędzy w całym majątku. Tak zwaną stopę kapitałową zwiększono z pięciu procent do dziewięciu. Według oceny Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA), oznacza to, iż banki będą musiały zostać dokapitalizowane 106,4 miliardami euro.



Nadchodzą przejaśnienia

Wszystkie powyższe kluczowe ustalenia szczytu w Brukseli mają pomóc przezwyciężyć kryzys strefy euro.

Najważniejsze jest oddalenie wizji bankructwa Aten, które byłoby ciężkim ciosem dla europejskich banków. - Chcemy doprowadzić Grecję na taką ścieżkę, by do 2020 roku obniżyła swój dług publiczny do 120 procent PKB z obecnych 162 procent - stwierdził przewodniczący Rady Europejskiej Herman Van Rompuy.

Do ustaleń obrad państw strefy euro bardzo optymistycznie odniósł się premier Grecji Jeorjos Papandreu. - Myślę, że możemy stwierdzić, że dla Grecji zaświtał nowy dzień. Miejmy nadzieję, że dzień ten będzie dniem nie tylko dla Grecji, ale też dla całej Europy - powiedział Grek. Papendreu podkreślił, że sukces był możliwy dzięki poświęceniu Greków, którzy w związku z polityką oszczędności ponieśli "ogromne ofiary".

Grecki premier przypuszcza, iż dzięki sprawnym reformom i pomocy eurolandu, jego kraj będzie w stanie znów stać się wiarygodnym partnerem na rynku kapitałowym i sprzedawać swoje obligacje wcześniej niż w 2021 roku. Taki termin przewiduje Międzynarodowy Fundusz Walutowy.



Złagodzenie przyszłości

Ustalenia szczytu w Brukseli nie spowodują natychmiastowego zażegnania kryzysu. Kluczowym narzędziem w długim terminie będzie wzmocniony funduszu ratunkowy strefy euro. - EFSF będzie miał zdolność interweniowania w wysokości około biliona euro - poinformował Van Rompuy. Obecnie jest to około 440 mld euro.

Zgodnie z decyzją szczytu eurolandu, "zwielokrotnienie" EFSF odbędzie się na zasadzie tzw. lewarowania, czyli bez zwiększania kwoty gwarancji ze strony państw-udziałowców funduszu, co było warunkiem Niemiec. Ma to zostać osiągnięte poprzez danie EFSF prawa do ubezpieczania części strat inwestorów na obligacjach zagrożonych krajów strefy euro.

Po drugie, EFSF ma być wsparty nowym instrumentem finansowym, który mógłby przyciągać kapitał z rynków (inwestorzy tacy jak Chiny, państwowe fundusze inwestycyjne znad Zatoki Perskiej czy inwestorzy prywatni). - Ponieważ nie wiadomo, jak duże będzie zaangażowanie inwestorów z krajów wschodzących, ostatecznej wartość wzmocnionego EFSF nie jest sztywno określona.



Słabe ogniwo

Przywódcy państw UE porozumieli się także w kwestii banków, które posiadają znaczne ilości obligacji wyemitowanych przez zagrożone niewypłacalnością państwa strefy euro. Prywatne instytucje finansowe są uznawane za słabe ogniwo. Gdyby na przykład upadła Grecja, warte miliardy euro obligacje tego państwa stałyby się bezwartościowe. Niektóre osłabione kryzysem banki mogłyby nie wytrzymać poniesionych strat i również upadłyby pociągając za sobą kolejne, co wywołałoby nową potężną falę kryzysu w całej Europie.

Pragnąć uniknąć takiego scenariusza, wszystkie 27 państw UE zdecydowały podnieść obowiązkową stopę kapitałową z pięciu do dziewięciu procent. Oznacza to, że od teraz banki będą musiały mieć w majątku firmy dziewięć procent własnego kapitału. Im wyższy jest ten wskaźnik, tym bezpieczniejsza jest instytucja, bo dysponuje większą ilością własnych pieniędzy.

W ocenie Europejskiego Urząd Nadzoru Bankowego (EBA), unijne banki potrzebują dokapitalizowania rzędu 106,4 mld euro. Wśród krajów, których banki potrzebują dodatkowych pieniędzy, EBA nie wymienia Polski. Najwięcej kapitału potrzebują banki w Grecji (30 mld euro) i Hiszpanii (26,1 mld euro), a także we Włoszech (14,7 mld euro). Następne są banki Francji (8,8 mld euro), Portugalii (7,8 mld euro) oraz w szóstej kolejności banki niemieckie.

Kraje strefy euro zgodziły się przeznaczyć na dokapitalizowanie banków 30 mld euro. Ma to być pewna rekompensata za zgodę na poniesienie 50 procentowych strat na obligacjach Grecji. Resztę pieniędzy banki będą musiały pozyskać same, lub w ostateczności z EFSF.

Świat odetchnął

W reakcji na ustalenia w Brukseli, rynki reagują entuzjazmem. Wszystkie ważna europejskie parkiety na otwarciu w czwartek zyskały od 2,8 do 3 procent. Rynki azjatyckie zamknęły się także na dużych plusach. Gwałtownie skoczyły ceny surowców.

Pozytywnie o porozumieniu w UE wypowiedziała się między innymi oficjalna chińska agencja prasowa Xinhua, według której jest to sygnał, że Europa może przezwyciężyć swoje problemy gospodarcze. - Wydaje się, że wszyscy uczestnicy szczytu poczynili wielkie wysiłki i przyniesie to powrót zaufania na rynki, a także da bodziec wspólnocie międzynarodowej w celu połączenia sił, aby odpowiedzieć na obecną sytuację ekonomiczną - napisała chińska agencja.

Szefowa MFW Christine Lagarde wyraziła zadowolenie z "istotnych postępów" osiągniętych w Brukseli ustaleń. Pogratulowała przywódcom eurogrupy wypracowania "programu, który odpowie na kryzys w regionie". - Zamierzam rekomendować radzie nadzorczej Międzynarodowego Funduszu Walutowego przekazanie następnej transzy pożyczki dla Grecji - oświadczyła dyrektor generalna MFW w komunikacie.

Minister finansów Japonii Jun Azumi obiecał w czwartek, że jego kraj "podejmie konieczne kroki", by pomóc Europie wyjść z kryzysu zadłużenia. - Stabilna Europa jest w interesie naszego kraju. Podejmiemy konieczne kroki we właściwym momencie - zadeklarował Azumi. Od początku roku Japonia zainwestowała 2,68 mld euro, 20 proc. całkowitej sumy papierów dłużnych wyemitowanych przez EFSF.



mk/ ola