| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Szkło kontaktowe Nowe wideo Fakty  | 16:39, 19.12.2011 /tvn24.pl KIRGISTAN 20 LAT PO UPADKU ZSRRDwie rewolucje zamiast azjatyckiej SzwajcariiNie ma drogocennych surowców energetycznych, bieda zagląda w oczy większości mieszkańców, a konflikty etniczne wybuchają z całą surowością, ale mimo to Kirgistan pozostaje w Azji Środkowej krajem, w którym demokracja, choć ułomna, działa najlepiej. UPADEK ZSRR. 20. ROCZNICA - czytaj raport specjalny Pierwszy prezydent republiki, w przeciwieństwie do swoich środkowoazjatyckich kolegów, nie był byłym pierwszym sekretarze miejscowej partii komunistycznej. Askar Akajew był cenionym fizykiem z docenianym na świecie dorobkiem. Gdy wybijający się na niepodległość Kirgizi szukali przywódcy, to właśnie Akajew okazał się kandydatem kompromisowym, który zyskał przychylność republikańskiego parlamentu a potem obywateli. Akajew nie krył, że w polityce jest z przypadku i chociaż nikt nie miał wątpliwości, że jego rodowód jest wybitnie komunistyczny (szefem miejscowej akademii nauk z pewnością nie zrobiono by dysydenta), to on sam chciał stworzyć z Kirgistanu „Szwajcarię Azji Środkowej”. Na realizację tego projektu nie starczyło jednak ani cierpliwości, ani zasobów, a i postradziecka rzeczywistość nie sprzyjała. Pozbawiony surowców energetycznych Kirgistan (choć eksport bazował głównie na wydobyciu złota, a szachować zachodnich sąsiadów może dostępem do wody) postawił początkowo na liberalne reformy. Sprywatyzowane niemal w całości państwowe zasoby i szybkie członkostwo w Światowej Organizacji Handlu nie okazały się jednak remedium na bolączki gospodarcze. Charakterystyczna dla postradzieckiej Azji korupcja i nepotyzm łączący się z powiązaniami klanowymi okazały się silniejsze od reformatorskich zapędów Akajewa. Nie pomogli też twardogłowi postkomuniści sterujący parlamentem jeszcze kilka lat po uzyskaniu suwerenności. To wszystko sprawiło, że Akajewa zaczęły opuszczać liberalne ciągoty. Zaczęło się szykanowanie opozycji, tłumienie wolności słowa i powolne budowanie, na wzór sąsiadów, dynastycznych konstrukcji pozwalających na zachowanie władzy w rodzinie. Akajew się zmienia Niegdysiejszy perspektywiczny demokrata zaczął też strzelać do własnego narodu. Gdy w 2002 roku w Dżalalabadzie zginęli pierwsi antyrządowi demonstranci, lawina, która zmiotła Akajewa trzy lata później, nie mogła zostać powstrzymana. Tzw. rewolucja tulipanów wybuchła w marcu 2005 roku po wyborach parlamentarnych, sfałszowanych, jak twierdziła opozycja. W ciągu kilkunastu dni rozpętany na południu kraju bunt (nie bez znaczenia dla rozwoju wypadków było to, że w klanowym społeczeństwie Kirgizów Akajew był z północy, a zarzewie buntu na południu) zmusił prezydenta do ucieczki do Rosji i zrzeczenia się władzy. Następcą Akajewa został Kurmanbek Bakijew. Nadchodzi Bakijew I Bakijew jednak miał powtórzyć drogę Akajewa. Początkowo liberalny były premier zdobył sympatię obiecując reformy, pozbawienie urzędu prezydenta szeregu prerogatyw i w konsekwencji stworzenie republiki parlamentarnej. Bakijew szybko jednak rozsmakował się we władzy, którą nie zamierzał się dzielić. Dodatkowo, w niewyjaśnionych okolicznościach zaczęli ginąć jego polityczni przeciwnicy. Opozycja zaczęła rosnąć w siłę, oparcie w Rosji – na które zawsze mogli liczyć miejscowi autokraci – zaczęło słabnąć, aż wreszcie w kwietniu 2010 roku po serii protestów i krwawych starć ulicznych, Bakijew został zmuszony do ucieczki. Władza trafiła tym razem w ręce Rozy Otunbajewej. Dlaczego Moskwa bardzo szybko, wbrew swoim zwyczajom, potępiła reżim Bakijewa za stosowanie przemocy wobec własnych obywateli? Dlaczego Bakijew nie miał poparcia Rosji jak inni autokraci? Mimo bliskości z Rosją – deklarował m.in. likwidację amerykańskiej bazy lotniczej – Bakijew zaczął bowiem snuć plany zbliżenia gospodarczego z Chinami nie z Rosją, a chińskie inwestycje zaczęły być dla Biszkeku atrakcyjniejsze niż rosyjskie. Co więcej, groźba likwidacji amerykańskiej bazy w Manas okazała się być tylko podbiciem stawki – ostatecznie Pentagon obiecał Kirgistanowi kilka milionów dolarów więcej i do sprawy już nie wrócono. Wszystko to sprawiło, że Moskwa nie żałowała Bakijewa, gdy ten musiał szukać schronienia na Białorusi. W przeciwieństwie bowiem do Chińczyków, którzy zadowalają się gospodarczą kontrolą, Rosjanie wolą i tę polityczną. Co ważne dla sytuacji wewnętrznej Kirgistanu w powstałym chaosie dały o sobie znać demony etnicznych nacjonalizmów nieznane w innych republikach regionu – w starciach, które rozgorzały w czerwcu zginęło co najmniej 300 Uzbeków (mniejszość uzbecka to ok. 13 proc. mieszkańców kraju), a o ich śmierć częściowo oskarżane są władze. I odchodzi. Dokąd pójdzie Atambajew? Następczyni Bakijewa, Otunbajewa, okazała się nie mieć tak wielkich ambicji jak poprzednik. Była szefowa dyplomacji sprawnie wywiązała się z nałożonych na nią po usunięciu Bakijewa obowiązków i nie próbowała zagarnąć dla siebie większej władzy. W grudniu 2011 roku ustąpiła ze stanowiska, po tym gdy kolejną głową państwa w wyniku wyborów został Ałmazbek Atambajew. Powszechnie szanowana Otunbajewa została tym samym pierwszym w historii Kirgistanu prezydentem, który dobrowolnie oddał władzę. Atambajew też nie wziął się znikąd – jest postkomunistą i dwukrotnym premierem, w tym za czasów prezydentury Bakijewa. Odbierany jest jako polityk umiarkowany i teraz, gdy sam został prezydentem, obiecuje nie powtórzyć błędów swoich poprzedników. Ma mu w tym pomóc nowa konstytucja, która oddaje więcej władzy w ręce parlamentu. Skomplikowana układanka parlamentarna, konflikty etniczne i trudne położenie w wielkiej grze między USA, Rosją i Chinami może jednak przekonać Atambajewa, że potrzeba jest silnej ręki. Wtedy kirgiska historia będzie miała okazję zatoczyć kolejne koło. Maciej Tomaszewski ------------------ REPUBLIKA KIRGISKA Ogłoszenie niepodległości: 31 sierpnia 1991 Stolica: Biszkek Powierzchnia: 199 951 km kw. Ludność: ok. 5,59 mln Podział etniczny: Kirgizi 64,9 proc., Uzbecy 13,8 proc., Rosjanie 12,5 proc., inni 8,8 proc. Języki: kirgiski (oficjalny) 64,7 proc., uzbecki 13,6 proc., rosyjski (oficjalny) 12,5 proc., inne 9,2 proc. Głowa państwa: prezydent Ałmazbek Atambajew (od 2011) PKB per capita: 2 200 USD Dodaj do: Dwie rewolucje zamiast azjatyckiej Szwajcariihttp://www.tvn24.pl/12691,1728554,,,dwie-rewolucje-zamiast-azjatyckiej-szwajcarii,wiadomosc.htmlPodyskutuj brak komentarzy Pozostałe informacje 50 dzieci zabitych jednego dnia. ONZ potępia masakrę w Huli05:38 JEDNOGŁOŚNIE: ODPOWIEDZIALNOŚĆ PONOSI RZĄD SYRII
Rada Bezpieczeństwa ONZ ostro potępiła w niedzielę masakrę ponad 100 cywilów w syryjskim mieście Hula i wskazała, że...czytaj dalej » Syria znów spływa krwią. Rada Bezpieczeństwa ws. masakry27-05-2012 KONIEC POZORÓW ROZEJMU
Po ponad miesiącu formalnego zawieszenia broni pod auspicjami ONZ, obie strony wojny domowej w Syrii kończą grę pozorów. Po...czytaj dalej » Bójka o paradę gejów. W akcji OMON i kościelni aktywiści27-05-2012 STARCIA W MOSKWIE. 40 OSÓB ZATRZYMANYCH Na ulicach Moskwy doszło do przepychanek i bójek pomiędzy obrońcami praw homoseksualistów, a aktywistami kościoła prawosławnego....czytaj dalej » 08:08 KONSERWATYŚCI PRÓBUJĄ ZARADZIĆ MASOWYM KRADZIEŻOM Plaga złomiarzy na Wyspach zmieni prawoGwałtowny wzrost skali plagi złomiarzy w Wielkiej Brytanii osiągnął nieznany wcześniej w tym kraju poziom. Masowo znikają...czytaj dalej » 06:58 INTERNAUCI WYŚLEDZILI GO Z ŻONĄ PRISCILLĄ W RZYMIE Padł ofiarą własnego dzieła. Zuckerberg w podróży poślubnejMark Zuckerberg, twórca Facebooka, sam stał się ofiarą swojego dzieła, które znacząco zredukowało strefę prywatności. Internauci...czytaj dalej » 06:15 FAKTY TVN: 18-LATEK ZAGRAŁ NA NOSIE ZSRR?
Szalony lot za Żelazną KurtynęMathias Rust w 1987 roku miał 18 lat i mnóstwo odwagi. Zamiast lecieć z Helsinek do Sztokholmu, obrał kurs na Moskwę. Choć...czytaj dalej » 06:04 ŁAPÓWKI, NIEPOLICZONE GŁOSY
Zwycięzcy się skarżą na wyborcze fałszerstwaTrzech kandydatów w egipskich wyborach prezydenckich, którzy w pierwszej turze uzyskali jedne z najwyższych wyników, złożyło w...czytaj dalej » 05:51 NIELUDZKIE TRAKTOWANIE NASTOLATKI
Jak niewolnica. Spała w oborze, jadła karmę dla świńBośniackie małżeństwo przez osiem lat więziło niemiecką nastolatkę, głodząc ją i bijąc - poinformowały lokalne media w niedzielę....czytaj dalej » 05:42 NIE CHCĄ PUTINA U WŁADZY Biały protest w Moskwie. 35 zatrzymanychPolicja zatrzymała w niedzielę kilkadziesiąt osób, protestujących w centrum Moskwy przeciwko prezydentowi Władimirowi Putinowi....czytaj dalej » 27-05-2012 IRAN CHCE BUDOWAĆ DRUGĄ SIŁOWNIĘ W BUSZERZE Kolejna elektrownia, kolejny spór z Zachodem?- Iran zamierza rozpocząć w przyszłym roku realizację projektu budowy drugiej elektrowni atomowej w Buszerze, w pobliżu swej...czytaj dalej » 27-05-2012 WYPOCZYNEK TAK BLISKO NATURY JAK SIĘ DA
Hotel tak ekologiczny, | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
  |
Konsul spadł z klifu. Biegł za piłką
Rosyjski konsul w Japonii zginął tragicznie podczas gry w siatkówkę. Mężczyzna przez nieuwagę spadł ze stromego klifu niedaleko...czytaj dalej »
Informacje dnia
Najnowsze
tc1_tabbar_01
Najważniejsze
tc0_tabbar_01
Najpopularniejsze
tc2_tabbar_01
Sport
Nastały ciemności. Kubot dokończy w poniedziałek
Dwóch wygranych gemów Łukaszowi Kubotowi zabrakło do przypieczętowania zwycięstwa w I rundzie Roland Garros. Przy... czytaj dalej »
czytaj więcej z kategorii: sport »
Biznes
Chcą pomóc rodzicom w powrocie do pracy
Ministerstwo Pracy chce ułatwić młodym rodzicom powrót na rynek pracy. Dlatego planuje uruchomić program dopłat dla... czytaj dalej »| Kursy walut | ||
| USD/PLN | 3.4390 | +0.0014% |
| EUR/PLN | 4.3355 | - |
| CHF/PLN | 3.6047 | +0.0004% |
| EUR/USD | 1.2610 | - |
| Notowania | ||
| mWIG40 | 0 | - |
| WIG | 0 | - |
| WIG20 | 0 | - |
czytaj więcej z kategorii: biznes »
Dane dostarcza www.xtb.pl
Polska
Kurski wybierał miss. A myślał, że jedzie do wyborców
Rano miał być w studiu TVN24, ale tym razem, znany z brawurowej jazdy europoseł Jacek Kurski, utknął w korkach pod... czytaj dalej »
czytaj więcej z kategorii: polska »
Meteo
Kultura
Gutek: Wygrało uniwersalne, wielkie, pełne czułości kino
- To optymalny werdykt – mówi portalowi tvn24.pl Roman Gutek o laureacie Złotej Palmy, filmie "Amour"... czytaj dalej »
czytaj więcej z kategorii: kultura »
Rozrywka w TVN.pl
Michałki
Polacy zaprojektowali podwodny hotel. Stanie w Dubaju
Choć Water Discus nie będzie pierwszym na świecie podwodnym hotelem, będzie pierwszym obiektem posiadającym cechy... czytaj dalej »
czytaj więcej z kategorii: michałki »
Dyskusje na forum
Magazyny
FAKTY PO FAKTACH
„Fakty po Faktach” to program publicystyczny autorstwa prowadzących główne...czytaj dalej »
KROPKA NAD I
„Kropka nad i” to autorski program Moniki Olejnik, w którym dziennikarka...czytaj dalej »
POLSKA I ŚWIAT
Polska i Świat to codzienny autorski program informacyjny, podsumowujący najważniejsze...czytaj dalej »
FAKTY LUDZIE PIENIĄDZE
Program, którego pomysłodawcą jest Roman Młodkowski, prowadzi Rafał Wojda.czytaj dalej »
PROSTO Z POLSKI
Program poświęcony sprawom i problemom, którymi Polacy żyją na co dzień. Autorzy...czytaj dalej »
JEDEN NA JEDEN
"Jeden na jeden" to autorski program Bogdana Rymanowskiego.Dziennikarz...
czytaj dalej »
SUKCES PISANY SZMINKĄ
Program o tematyce biznesowej skierowany do kobiet, które realizują się zawodowo na...czytaj dalej »
INNY PUNKT WIDZENIA
Program Grzegorza Miecugowa, w którym autor rozmawia z czołowymi postaciami świata nauki...czytaj dalej »
SZKŁO KONTAKTOWE
Program, w którym w luźnej i żartobliwej formie komentowane są wydarzenia dnia.czytaj dalej »
Na skróty:
PolskaŚwiatSportBiznes
MeteoRaportyKulturaMichałki
SondyFaktyNajnowsze InformacjeWideo
FotoNa żywoProgramBlogi
ForumReklamaCennik reklamKontakt24
Szkło kontaktoweKropka nad iProsto z Polski
Fakty Ludzie PieniądzeRozmowa RymanowskiegoTVN24m
Regulamin serwisuPolityka prywatnościInformacje o nadawcy
Inne serwisy:
© TVN24 2012 Wszelkie prawa zastrzeżone | Program TVN24 może zmienić się bez zapowiedzi.