TVN24.pl

WIDEO

ZUMI

startuj z nami

więcej

Szkło kontaktowe

Poszukiwacze

25.05| Posłowie poza stanowieniem prawa zajmują się...

Zły czas

25.05| Minister Joanna Mucha roni dobrą minę do......

Komentarz muzyczny

25.05| Jak co piątek - muzyczne podsumownaie tygodnia...

Bez hamulców

25.05| Jan Tomaszewski osamotniony, ale dumny.

Kręci się

25.05| Trener Franciszek Smuda pod czujnym okiem...

Nowe wideo

Wszystko jasne

27.05 | Kadra bez tajemnic - na Euro jedzie 23 z 26 -...

Zawieszony

27.05 | Poseł Jan Tomaszewski ukarany - na miesiąc...

Kolej na szkolenia

27.05 | Znowu zderzenie pociągów, znowu było czerwone...

Koniec rozejmu

27.05 | Gra pozorów skończona - rozejm w Syrii nie...

Polska mobilizacja

27.05 | Polska mobilizacja w samym środku Anglii....

Szczyt oblężenia

27.05 | Wielkie oblężenie największej góry świata -...

Przystanek w Kosmosie

27.05 | Prywatna kapsuła w Kosmosie - do środka...

Fakty

Wszystko jasne

27.05 | Kadra bez tajemnic - na Euro jedzie 23 z 26 -...

Zawieszony

27.05 | Poseł Jan Tomaszewski ukarany - na miesiąc...

Kolej na szkolenia

27.05 | Znowu zderzenie pociągów, znowu było czerwone...

Koniec rozejmu

27.05 | Gra pozorów skończona - rozejm w Syrii nie...

Polska mobilizacja

27.05 | Polska mobilizacja w samym środku Anglii....

Szczyt oblężenia

27.05 | Wielkie oblężenie największej góry świata -...

Polska

Kanały RSS

Tagi: solidarność, historia

07:48, 30.08.2010 /PAP, tvn24.pl

30. ROCZNICA POROZUMIENIA SZCZECIŃSKIEGO

Wtedy w Szczecinie
zaczęła się rodzić wolność

Dokładnie 30 lat temu, w sobotę 30 sierpnia 1980 r. w świetlicy Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego władze komunistyczne podpisały porozumienie z przedstawicielami strajkujących załóg regionu. Dokument, który przeszedł do historii pod nazwą Porozumienia Szczecińskiego, w pierwszym punkcie mówił o powołaniu samorządnych związków zawodowych.

W Szczecinie pierwszy strajk rozpoczął się 18 sierpnia w Stoczni Remontowej "Parnica". Tego samego dnia do protestu dołączyły dwa wydziały Stoczni im. Warskiego oraz stoczniowcy z "Gryfii". Po południu w świetlicy zebrały się delegacje strajkujących załóg. W wyniku rozmów powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS). Kierowało nim trzyosobowe kolegium w składzie: Marian Jurczyk (przewodniczący) oraz Kazimierz Fischbein i Marian Juszczuk (zastępcy).

Nocą sformułowano 36 pierwszych postulatów. Na pierwszym miejscu, obok żądań o charakterze socjalnym i gospodarczym, znalazł się postulat dotyczący prawa do zakładania niezależnych związków zawodowych.

"Musimy wspólnie budować Polskę solidarną"

- Jest możliwe zbudowanie Polski solidarnej, ale nie możemy jej budować... czytaj więcej »

19 sierpnia na ulice Szczecina nie wyjechały autobusy i tramwaje. Do strajku przyłączały się kolejne szczecińskie przedsiębiorstwa.

"Codziennie po pracy chodziliśmy pod bramę Stoczni Szczecińskiej..." - wspomnienia z tamtych dni w serwisie Kontakt 24

Władza się bała

Wobec rozszerzającej się fali protestów władze komunistyczne zdecydowały się na podjęcie negocjacji. Do Szczecina przyjechał wicepremier Kazimierz Barcikowski. Delegacja partyjno-rządowa podjęła rozmowy z przedstawicielami 60 komitetów strajkowych.

Większość postulatów została od razu odrzucona. Władze uznały, że mają one charakter polityczny, dlatego powołano specjalną komisję redakcyjną, której zadaniem było opracowanie wspólnego tekstu porozumienia. 26 sierpnia Barcikowski powrócił do stolicy. Miał złożyć sprawozdanie Biuru Politycznemu Komitetu Centralnego PZPR. Jednak zamiast mówić o sukcesach w prowadzonych negocjacjach ujawnił swoją bezradność: "MKS absolutnie panuje nad sytuacją, jakiekolwiek próby rozmów z załogami poza komitetem są niemożliwe." ("Tajne dokumenty Biura Politycznego. PZPR a Solidarność 1980-1981").

Solidarność! Solidarność!

To dziś, w niedzielę, rozpoczynają się główne obchody 30. rocznicy... czytaj więcej »

Najgroźniejszym dla władz postulatem było żądanie utworzenia niezależnych związków zawodowych. "Trzeba mieć pełną świadomość, że taka decyzja oznacza stworzenie organizacji klasy robotniczej, że możemy stracić możliwość sprawowania władzy" - podkreślał na posiedzeniu Biura Politycznego Stanisław Kania ("Tajne dokumenty Biura Politycznego. PZPR a Solidarność 1980-1981").

Szczeciński Międzyzakładowy Komitet Strajkowy nie zamierzał jednak rezygnować z prawa do tworzenia niezależnych od partii i rządu organizacji pracowniczych. "Z rozmów z delegatami stoczni wynika, że postawa jest pryncypialna i nieugięta: najważniejszy jest postulat pierwszy: wolne związki zawodowe" - relacjonował Janusz Korwin-Mikke, który był doradcą szczecińskiego MKS. ("Głos" nr 31 z 1980 r.).

Władza straszyła

Przedstawiciele rządu z jednej strony prowadzili negocjacje, z drugiej próbowali różnych metod zastraszania. Korwin-Mikke wspomina np. o telefonach ostrzegających szefostwo Komitetu Strajkowego przed atakami służb. "Rano dowiaduję się, że do przewodniczącego prezydium były w nocy telefony ostrzegające o desancie MO od strony morza i podobnych bzdurach; nacisk psychologiczny trwa i zaczyna wywierać skutek: członkowie prezydium MKS są coraz bardziej zmęczeni" - pisał.

Wieczorem 29 sierpnia wicepremier Barcikowski przyjechał do Stoczni im. Warskiego. Głównym problemem negocjacji był pierwszy punkt o związkach. Zapis co prawda przewidywał powstanie niezależnych związków zawodowych, ale precyzował, że będą miały one charakter socjalistyczny i będą działały zgodnie z konstytucją PRL. (Pamiętać należy, że ustawa zasadnicza mówiła o ustroju socjalistycznym państwa, kierowniczej roli PZPR i sojuszu ze Związkiem Radzieckim).

Porozumienie podpisane

Prezydium MKS skontaktowało się, tak jak to czyniło wcześniej, z trójmiejskim komitetem strajkowym. Gdańsk akceptował zapis, ale sugerował, by wykreślić słowo "socjalistyczny". Następnego dnia o 8 rano w świetlicy Stoczni im. Warskiego został podpisany Protokół Ustaleń w Sprawie Wniosków i Postulatów Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z Komisją Rządową. Zapis o socjalistycznym charakterze przyszłych związków pozostał.

W imieniu władz dokument parafowali: wicepremier Kazimierz Barcikowski oraz zastępca członka Biura Politycznego, sekretarz KC PZPR Andrzej Żabiński i I sekretarz KW PZPR w Szczecinie Janusz Brych.

Ze strony MKS podpisy złożyli: przewodniczący MKS Marian Jurczyk oraz dwóch wiceprzewodniczących: Kazimierz Fischbein i Marian Juszczuk.

Nie tylko związki

Wałęsa: Pokolenie Solidarności zadziwiło świat

Głęboko wierzę, że nasze pokolenie, które zadziwiło świat pięknym... czytaj więcej »

Porozumienie Szczecińskie zakładało, że komitety strajkowe przekształcą się w Komisje Robotnicze, które przeprowadzą wybory do władz niezależnych organizacji pracowniczych. Protokół mówił również o ochronie podstawowych praw ludzi pracy i obywateli, zakazie represji wobec działaczy związkowych i politycznych (o ile w sposób przestępczy nie będą godzili w interesy PRL), a także o dostępie Kościoła do mediów. Porozumienie zobowiązywało rząd do wydania w postaci broszur "Paktów Praw Człowieka" i "Aktu Końcowego Konferencji w Helsinkach".

Wiele punktów protokołu dotyczyło spraw socjalno-bytowych: poprawy zaopatrzenia w produkty spożywcze, wzrostu rent i emerytur, świadczeń socjalnych, a także podwyżki płac. Rząd zobowiązywał się do stworzenia specjalnego programu mieszkaniowego. Postanowiono również uczcić ofiary Grudnia '70 poprzez umieszczenie tablicy pamiątkowej koło bramy głównej stoczni. Następnego dnia po zawarciu Porozumienia Szczecińskiego w sali BHP Stoczni Gdańskiej wicepremier Mieczysław Jagielski oraz Lech Wałęsa podpisali porozumienie pomiędzy Komisją Rządową a MKS, reprezentującym już około 700 zakładów z całej Polski.

A TY CO ROBIŁEŚ W SIERPNIU 1980 R.? ZOSTAŃ REPORTEREM 24 I PODZIEL SIĘ SWOIMI WSPOMNIENIAMI

bgr/mtom/k

Dodaj do:

Wtedy w Szczecinie zaczęła się rodzić wolnośćhttp://www.tvn24.pl/12690,1671388,0,1,wtedy-w-szczecinie-zaczela-sie-rodzic-wolnosc,wiadomosc.html

Powiadom znajomego

Drukuj artykuł

Więcej na ten temat

"Jak Piłsudski prowadził do Drugiej, tak Kuroń do Trzeciej RP"

"UE nie istniałaby bez Solidarności"

"Nowoczesna demokracja powinna pomóc nieudacznikom"

Minister pochyla się nad o. Ziębą

Prezydent chce wyjaśnień ws. "klęski"

Podyskutuj (59)

+ Dodaj komentarz

30.08.2010 | ~itrnie było badań prenatalnych

gdyby zobaczono, co to za bękart się urodzi wyskrobano by ...

Zobacz wszystkie

Pozostałe informacje