TVN24.pl

WIDEO

ZUMI

startuj z nami

więcej

Szkło kontaktowe

Poszukiwacze

25.05| Posłowie poza stanowieniem prawa zajmują się...

Zły czas

25.05| Minister Joanna Mucha roni dobrą minę do......

Komentarz muzyczny

25.05| Jak co piątek - muzyczne podsumownaie tygodnia...

Bez hamulców

25.05| Jan Tomaszewski osamotniony, ale dumny.

Kręci się

25.05| Trener Franciszek Smuda pod czujnym okiem...

Nowe wideo

Wszystko jasne

27.05 | Kadra bez tajemnic - na Euro jedzie 23 z 26 -...

Zawieszony

27.05 | Poseł Jan Tomaszewski ukarany - na miesiąc...

Kolej na szkolenia

27.05 | Znowu zderzenie pociągów, znowu było czerwone...

Koniec rozejmu

27.05 | Gra pozorów skończona - rozejm w Syrii nie...

Polska mobilizacja

27.05 | Polska mobilizacja w samym środku Anglii....

Szczyt oblężenia

27.05 | Wielkie oblężenie największej góry świata -...

Przystanek w Kosmosie

27.05 | Prywatna kapsuła w Kosmosie - do środka...

Fakty

Wszystko jasne

27.05 | Kadra bez tajemnic - na Euro jedzie 23 z 26 -...

Zawieszony

27.05 | Poseł Jan Tomaszewski ukarany - na miesiąc...

Kolej na szkolenia

27.05 | Znowu zderzenie pociągów, znowu było czerwone...

Koniec rozejmu

27.05 | Gra pozorów skończona - rozejm w Syrii nie...

Polska mobilizacja

27.05 | Polska mobilizacja w samym środku Anglii....

Szczyt oblężenia

27.05 | Wielkie oblężenie największej góry świata -...

Polska

Kanały RSS

Tagi: solidarność, historia

15:22, 24.08.2010 /PAP, TVN24

To tu zmieniała się historia Polski. Sala BHP otwarta

HISTORYCZNA SALA PO REMONCIE

TVN24/PAP

W Stoczni Gdańskiej po czterech latach remontu powtórnie otwarto historyczną salę BHP. To tam 30 lat temu toczyły się rozmowy, a 31 sierpnia podpisano w niej Porozumienia Sierpniowe. - Cieszy mnie, że została wyremontowana. Ludzie włożyli w to mnóstwo serca - mówi działaczka opozycji w czasach PRL, Henryka Krzywonos.

W historycznej sali BHP w Stoczni Gdańskiej otwarto wystawę zdjęć i pamiątek z okresu strajków w Stoczni Gdańskiej i działalności NSZZ "Solidarność". Sala BHP, w której 30 lat temu toczyły się rozmowy strajkujących robotników i przedstawicieli komunistycznych władz, a 31 sierpnia podpisano Porozumienia Sierpniowe, po czterech latach remontu została ponownie otwarta dla zwiedzających.

- To budzi ogromne uczucia, zwłaszcza, że wiele budynków w samej stoczni się wali - mówi Krzywonos. - Chylę czoła przed fundatorami remontu i tymi, którzy przy nim pracowali - dodaje.

Wystawa w historycznej sali BHP (TVN24)

Przy okazji Krzywonos odniosła się także do faktu, że na uroczystości nie zaproszono wszystkich, którzy byli obecni przy podpisywaniu porozumień.

Sygnatariuszka Porozumień Sierpniowych jest zdania, że na uroczystości 30-lecia Sierpnia '80 powinni być zaproszeni wszyscy, którzy w wydarzeniach brali udział. - Ich kawałek życia został na tej sali. Dziękujemy tym wszystkim ludziom - mówi Krzywonos. Jej zdaniem nie można wykręcać się wymówką, że zaproszenia wysłano, ale "poczta nie doręczyła", bo w dzisiejszych czasach można wysłać zaproszenie także drogą elektroniczną.

"Ten tramwaj dalej nie jedzie"

Henryka Krzywonos pracowała jako motorniczy tramwaju w Gdańsku. 15 sieprnia 1980 zatrzymała prowadzony przez siebie pojazd mówiąc słynne: "Ten tramwaj dalej nie jedzie". To było sygnałem do rozpoczęcia strajku. 16 sierpnia w stoczni ogłosiła przyłączenie się tramwajarzy do strajku stoczniowców. Lech Wałęsa miał właśnie kończyć strajk, ale Krzywonos zdołała przekonać go, by kontynuować protest. Weszła do prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego i była jednym z sygnatariuszy Porozumień Sierpniowych.

Anioły Wolności zagrają dla "S"

To będzie widowisko jedyne w swoim rodzaju. Tak jak wyjątkowy był ruch, na... czytaj więcej »

Jak zrodziła się "Solidarność"

Pierwsze strajki latem 1980 roku były reakcją na podwyżki cen mięsa i wędlin, wprowadzone przez ówczesną ekipę rządzącą Edwarda Gierka.

Rozpoczęły się w lipcu, m.in. w WSK PZL-Mielec, Zakładach Metalurgicznych POMET w Poznaniu i Przedsiębiorstwie Transbud w Tarnobrzegu.

16 lipca wybuchły strajki w Lublinie. Oprócz żądań ekonomicznych po raz pierwszy pojawił się postulat nowych wyborów do oficjalnych związków zawodowych. Strajki te kończyły się obietnicami podwyżek płac. W lipcu strajkowało już ok. 80 tys. osób w 177 zakładach pracy. W połowie sierpnia 1980 r. zaczęły się strajki na Wybrzeżu, gdzie wciąż żywa była pamięć stłumionych krwawo przez władze protestów z grudnia 1970 r.

Legendarni działacze "S"

Wystawa w historycznej sali BHP (PAP)

Strajk w Stoczni Gdańskiej zorganizowali działacze Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża - opozycyjnej organizacji powstałej w 1978 r. Organizatorem WZZ był członek KSS "KOR" Bogdan Borusewicz, a do współzałożycieli WZZ należeli m.in. Lech Wałęsa, Andrzej Gwiazda, Anna Walentynowicz i Krzysztof Wyszkowski. Właśnie w obronie Walentynowicz, suwnicowej zwolnionej z pracy za działalność opozycyjną, 14 sierpnia 1980 roku wybuchł strajk na kilku wydziałach stoczni. Zaplanował go i przygotował Borusewicz, a rozpoczęli związani z WZZ robotnicy: Jerzy Borowczak, Bogdan Felski i Ludwik Prądzyński.

Lech Wałęsa na czele strajku

Wystawa w historycznej sali BHP (PAP)

Wkrótce w stoczni pojawił się też Lech Wałęsa, zwolniony z pracy w 1976 r. Stanął na czele strajku. 16 sierpnia strajk omal się nie zakończył, ponieważ dyrektor stoczni Klemens Gniech zgodził się na spełnienie początkowych postulatów - przywrócenie do pracy Walentynowicz i Wałęsy, podwyżkę płac dla każdego zatrudnionego, budowę pomnika ofiar grudnia 1970 r., gwarancje nietykalności dla strajkujących. Wałęsa ogłosił koniec strajku, ale kilku członków komitetu strajkowego (a także, jak wspomniano, Henryka Krzywonos) sprzeciwiło się, wzywając do strajku solidarnościowego z zakładami, które w tym czasie podjęły strajki. Utworzono Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, w skład którego weszli przybyli do stoczni delegaci innych strajkujących zakładów.

21 postulatów sierpniowych

Przewodniczącym MKS został Wałęsa, a w skład prezydium weszli działacze WZZ. Prezydium MKS tworzyli: Wałęsa, dwóch wiceprzewodniczących - Andrzej Kołodziej i Bogdan Lis - oraz Lech Bądkowski, Joanna Duda-Gwiazda, Wojciech Gruszecki, Andrzej Gwiazda, Stefan Izdebski, Jerzy Kmiecik, Zdzisław Kobyliński, Henryka Krzywonos, Stefan Lewandowski, Alina Pieńkowska, Józef Przybylski, Jerzy Sikorski, Lech Sobieszek, Tadeusz Stanny, Anna Walentynowicz i Florian Wiśniewski.

Spisano 21 postulatów MKS; pierwszym i najważniejszym było utworzenie niezależnych od władzy i pracodawców związków zawodowych. Protestujący powoływali się na ratyfikowaną przez PRL konwencję nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy, która gwarantowała wolność związkową.

Sygnatariusze Porozumień Sierpniowych (PAP)

PRZECZYTAJ 21 POSTULATÓW

Strajk ogarnia całą Polskę

17 sierpnia ks. Henryk Jankowski z gdańskiej parafii św. Brygidy odprawił w stoczni pierwszą mszę św. Zbiorowe modlitwy stały się zwyczajem w protestującej stoczni. Jej bramy tonęły w kwiatach; wywieszono flagi narodowe i portrety papieża Jana Pawła II. Dla strajkujących grali artyści. W stoczni wydawano niezależny biuletyn; drukowano ulotki. Na żądanie MKS w Trójmieście wprowadzono prohibicję.

W tym czasie MKS-y powstały w Szczecinie i Elblągu. Na czele komitetu w strajkującej szczecińskiej stoczni im. Adolfa Warskiego stanął uczestnik wydarzeń grudnia 1970 - Marian Jurczyk. MKS, któremu szefował, zgłosił 36 postulatów. Rozmowy ze strajkującymi, z pominięciem MKS, prowadził wicepremier Tadeusz Pyka; został jednak odwołany i zastąpił go w Gdańsku wicepremier Mieczysław Jagielski.

W całej Polsce strajkowało już wówczas ok. 350 zakładów.

Pierwsze porozumienie - 30 sierpnia

"Zaczęło się w lipcu"

Nie lada gratkę dla entuzjastów historii przygotował warszawski odział IPN.... czytaj więcej »

22 sierpnia w Szczecinie delegacja rządowa, na czele której stał wicepremier Kazimierz Barcikowski, rozpoczęła rozmowy z MKS. Dzień później rozpoczął się strajk generalny na Wybrzeżu; w Stoczni Gdańskiej Jagielski zaczął rozmowy ze strajkującymi. W czasie negocjacji Jagielski i Barcikowski kilka razy wyjeżdżali do Warszawy na obrady KC PZPR i Biura Politycznego, które wykluczyło użycie siły w celu zdławienia strajku.

29 sierpnia powstał MKS w Jastrzębiu, który opracował własne postulaty. Pierwsze porozumienie między stroną rządową i strajkującymi podpisane zostało 30 sierpnia w Szczecinie.

Strajki obejmowały już wówczas ok. 700 zakładów; brało w nich udział ok. 750 tys. osób.

Władze ulegają

Władze zgodziły się na postulaty strajkujących, w tym na nowe związki zawodowe; MKS wyraził zgodę, by zamiast "wolne" związki określono jako "samorządne". Tego samego dnia V Plenum KC PZPR przyjęło do "zatwierdzającej wiadomości" podpisanie Porozumienia Szczecińskiego i zaakceptowanie projektu Porozumienia Gdańskiego.

Wystawa w historycznej sali BHP (PAP)

31 sierpnia Wałęsa i Jagielski podpisali Porozumienie Gdańskie. MKS deklarował zakończenie trwającego dwa tygodnie strajku. Delegacja rządowa zgodziła się m.in. na utworzenie nowych, niezależnych, samorządnych związków zawodowych, prawo do strajku, budowę pomnika ofiar grudnia 1970, transmisje niedzielnych mszy św. w Polskim Radiu i ograniczenie cenzury. Przyjęto też zapis, że nowe związki zawodowe uznają kierowniczą rolę PZPR w państwie. Uroczystość transmitowała TVP.

Strajkujące w Gdańsku, Szczecinie i Elblągu zakłady podjęły 1 września pracę. Nadal strajkowały kopalnie na Górnym Śląsku. Rozmowy z MKS w kopalni "Manifest Lipcowy" rozpoczęła rządowa komisja, której przewodniczył Aleksander Kopeć. Prasa opublikowała protokoły Porozumienia Szczecińskiego i Gdańskiego.

3 września 1980 r. podpisano trzecie porozumienie - w Jastrzębiu na Górnym Śląsku, gdzie strajk rozpoczął się pod koniec sierpnia. Zakładało ono m.in. wprowadzenie w 1981 r. wszystkich wolnych sobót. Kopalnie wznowiły pracę.

Wraz z wprowadzeniem stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. Solidarność została zawieszona, a w październiku 1982 roku - zdelegalizowana. Rozpoczęło to okres prześladowań opozycji i działalności podziemnej. Związek został ponownie zalegalizowany w wyniku ustaleń Okrągłego Stołu w kwietniu 1989 r.

Pierwszy krok do obalenia komunizmu

Fala sierpniowych strajków z 1980 r. doprowadziła do powstania NSZZ "Solidarność" - pierwszej w krajach komunistycznych, niezależnej od władz, legalnej organizacji związkowej. Podpisanie porozumienia w Gdańsku 31 sierpnia 1980 roku między komisją rządową a Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym i powstanie "Solidarności" stały się początkiem przemian z 1989 roku - obalenia komunizmu i końca systemu jałtańskiego.

Z okacji 30-lecia Sierpnia '80 w Stoczni Gdańskiej odbędzie się wielkie widowisko jubileuszowe - CZYTAJ WIĘCEJ

jk/mtom

Dodaj do:

To tu zmieniała się historia Polski. Sala BHP otwartahttp://www.tvn24.pl/12690,1670589,0,1,to-tu-zmieniala-sie-historia-polski-sala-bhp-otwarta,wiadomosc.html

Powiadom znajomego

Drukuj artykuł

Więcej na ten temat

Duda liderem? "To próba podważenia mnie"

"My i tak wygramy..."

Będą pozwy wobec taksówkarzy za korki?

Nie wypuszczali posłów. "Pomysł był dowcipny"

"Ta ustawa znajdzie swoje miejsce w koszu"

Podyskutuj (29)

+ Dodaj komentarz

26.08.2010 | ~dziadeksolidarność

wystawić kodeksy pracy z przed i po i wysokość kasy ...

Zobacz wszystkie

Pozostałe informacje