Szkło kontaktowe
Poszukiwacze
25.05| Posłowie poza stanowieniem prawa zajmują się... 

Zły czas
25.05| Minister Joanna Mucha roni dobrą minę do...... 

Komentarz muzyczny
25.05| Jak co piątek - muzyczne podsumownaie tygodnia... 

Bez hamulców
25.05| Jan Tomaszewski osamotniony, ale dumny. 

Dopadnięty
25.05| Grzegorz Schetyna zaniemógł. 

Kręci się
25.05| Trener Franciszek Smuda pod czujnym okiem... 

Nowe wideo
"Mucha to ministra kompromitacja"
27.05 | - To jest ministra kompromitacja - skomentował... 

Towarowy wjechał w osobowy
27.05 | Kolejarze ustalają przyczyny porannego wypadku... 

Pierwsze otwarcie prywatnej kapsuły
27.05 | Astronauci z międzynarodowej stacji kosmicznej... 

Polskie propozycje gadżetów na Euro
27.05 | Klaskaczki, naganiaczki, trąby, trąbki i... 

Nowy, wielki, rosyjski projekt
27.05 | Nowa Moskwa - wielki projekt administracyjny... 

Beyonce nie pomogła
27.05 | Sensacja w X-Factorze. Uznawana za faworytkę do... 

Polka w Belgii nie straciła seta
27.05 | To jest dobry trening przed Wielkim Szlemem.... 

Fakty
Być, albo nie być
26.05 | Sprawdzian mocy, czyli piłkarski test przed... 

Wypadek autokaru
26.05 | Rozbity autokar w rowie, kilkanaście osób w... 

Wstyd w Watykanie
26.05 | Papież jest zrozpaczony, a Watykan ma problem.... 

Zatrzymani w kadrze
26.05 | Teraz sposób na złodzieja - kradzież na filmie,... 

Okiem maszynisty
26.05 | Niesamowite zdjęcia z kabiny pociągu, a na nich... 

Na wagę życia
26.05 | Teraz eksperyment na wagę życia i pacjenci pod... 

 
18:29, 28.02.2009 /Kontakt TVN24, PAP

Klich chce udostępnić cały raport z katastrofy

WYPADEK MI-24: NIE ŻYJE PILOT, DWÓCH RANNYCH

- To była katastrofa - mówił w sobotę szef MON Bogdan Klich, który zapowiedział, że upubliczni całość raportu Komisji Badania Wypadków Lotniczych na temat piatkowego wypadku śmigłowca wojskowego Mi-24. W katastrofie zginął jeden z pilotów - 32-letni Robert Wagner, a dwaj ranni przebywają w szpitalu NATO w Bydgoszczy. - Oni mieli dużo żołnierskiego szczęścia - mówił Klich.
- Nie może być żadnych wątpliwości co do tego, w jaki sposób doszło do tego zdarzenia - mówił na sobotniej konferencji prasowej Bogdan Klich. Minister zapowiedział, że upubliczni całość raportu Komisji Badania Wypadków Lotniczych na temat tej katastrofy. – Podobnie, jak to zrobiłem w ubiegłym roku w przypadku raportu z katastrofy Casy koło Mirosławca – mówił Klich. Minister odwiedził w Bydgoszczy dowódcę i technika pokładowego ze śmigłowca Mi-24, którzy przebywają w szpitalu. - Żołnierze nie pamiętają tego, co się wydarzyło. Zarówno kapitan, jak i chorąży są w szoku pourazowym. Oni tak naprawdę wrócili z bardzo dalekiej podróży - powiedział minister na konferencji prasowej w Bydgoszczy.

"To była katastrofa"
Komendant Wojskowego Szpitala w Bydgoszczy o stanie rannych


- To nie było awaryjne lądowanie, tylko katastrofa – mówił minister. Klich obiecał ofiarom wypadku i ich rodzinom "pełny pakiet" pomocy ze strony MON - taki sam, jak otrzymali bliscy żołnierzy, którzy zginęli w katastrofie samolotu CASA.

Klich ujawnił też, że prokurator wojskowy, który prowadzi już śledztwo ws. katastrofy, odbył pierwsze rozmowy z pilotem i mechanikiem śmigłowca, którzy przeżyli katastrofę. - Ocaleli dzięki żołnierskiemu szczęściu, uśmiechowi Opatrzności - powiedział minister. Wyraził też nadzieję, że w ciągu kilku tygodni ranni wojskowi wrócą do służby.

Minister poinformował również, że wbrew pierwszym informacjom śmigłowiec nie spadł z wysokości 200 metrów, a wszystko wskazuje, że maszyna w ostatniej fazie leciała lotem koszącym.

Skrzypczak: jednak nie ma decyzji o wstrzymaniu lotów na Mi-24
ppłk Ryszard Michałowski: Pilot na razie niewiele pamięta


- Nie ma decyzji o wstrzymaniu lotów na śmigłowcach Mi-24 - oświadczył z kolei Dowódca Wojsk Lądowych gen. Waldemar Skrzypczak. Uzasadnił to przede wszystkim potrzebą używania tych śmigłowców w Afganistanie. Wcześniej rzecznik Dowództwa Wojsk Lądowych ppłk Sławomir Lewandowski informował, że jest decyzja o wstrzymaniu lotów na Mi-24, a w odniesieniu do misji w Afganistanie - loty mają być ograniczone do minimum. Ppłk Lewandowski wyjaśniał, że wstrzymanie lotów następuje "niejako automatycznie".

Na konferencji w szpitalu w Bydgoszczy gen. Skrzypczak poinformował jednak, że nie zdecydował się na wydanie decyzji o wstrzymaniu lotów. Uzasadnił to właśnie koniecznością pozostawienia w ciągłej gotowości śmigłowców Mi-24 w Afganistanie. Minister obrony Bogdan Klich ujawnił, że jest ich tam osiem.

"Był wspaniałym kolegą"
O śmigłowcu Mi-24 mówi Wojciech Łuczak, redaktor naczelny "Raportu"


Pilot, który zginął w katastrofie, był absolwentem Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie. Od ukończenia Szkoły Orląt nieprzerwanie służył w 49. Pułku Śmigłowców Bojowych. Dwukrotnie uczestniczył w misji w Iraku. - Był znakomicie wyszkolonym pilotem, wspaniałym kolegą. Pełnił funkcję pilota-operatora, do którego zadań należy dublowanie zdań dowódcy śmigłowca i obsługa znajdującego się na wyposażeniu uzbrojenia - wspominał w sobotę zmarłego mjr Krzysztof Flis z pułku w Pruszczu Gdańskim.

Ranni są już w szpitalu NATO w Bydgoszczy

Dwaj ranni żołnierze - dowódca śmigłowca i technik pokładowy - zostali już przetransportowani ze szpitala w Toruniu do 10. Wojskowego Szpitala Klinicznego w Bydgoszczy. - Obaj poszkodowani znajdują się na oddziale ortopedycznym - poinformował w sobotę po południu zastępca komendanta szpitala płk lek. Jarosław Marciniak. - Przenosiny mają na celu dokonanie pełnej diagnostyki medycznej - mówił wcześniej rzecznik Dowództwa Wojsk Lądowych ppłk. Sławomir Lewandowski.

"Śmigłowiec jest bardzo zniszczony"

- Rozbity śmigłowiec jest bardzo zniszczony - poinformował w sobotę dziennikarzy płk rez. Ryszard Michałowski z Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego, która pracuje na miejscu katastrofy. - Wirnik jest zniszczony, śmigiełko ogonowe zniszczone, (...) pozostał tylko kadłub, ale też trudno się zorientować, gdzie są kabiny - powiedział płk Michałowski.

Komisja w pierwszej kolejności będzie chciała dotrzeć do rejestratora, żeby uzyskać informacje nt. sprawności śmigłowca i parametrów pilotażowych.

"Załoga nie meldowała o niesprawności śmigłowca"
"Wojsko musi ćwiczyć w każdych warunkach " mówi major rezerwy Michał Fiszer


- Nie można na podstawie oględzin mówić o przyczynach. Na pewno komisja zajmie się poprawnością pilotowania przez pilotów śmigłowca, na pewno będzie badała wszystkie hipotezy związane ze sprawnością śmigłowca, no i również jaki wpływ miała pogoda, aczkolwiek tej nocy pogoda była dobra, ponieważ widzialność była rzędu 10 km, a podstawa (chmur) rzędu 700 m - mówił płk Michałowski.

Dodał, że z tego co dotąd wiadomo, doszło do przymusowego lądowania, aczkolwiek załoga nie meldowała o niesprawności śmigłowca. Z kolei w piątek wieczorem wojsko informowało, że tuż przed wypadkiem pilot zgłaszał problemy.

Komisja ma nadzieję, że jeszcze w sobotę uda się dotrzeć do czarnej skrzynki śmigłowca, a w niedzielę odczytać z niej parametry lotu. Prawdopodobnie również w niedzielę wrak śmigłowca zostanie przeniesiony do jednostki wojskowej w Inowrocławiu.
Pilot Błękitnego o lataniu Mi-24


Przyczyny katastrofy za miesiąc

Michałowski wyjaśnił, że w śmigłowcach Mi-24 kabina drugiego pilota znajduje się na samym dole kadłuba. - W związku z tym, przy przymusowym lądowaniu, a odbyło się to w terenie zadrzewionym, siłą rzeczy ulegały zniszczeniu najniżej położone elementy tej konstrukcji, właśnie kabina pilota, który zginął - powiedział członek komisji badania wypadków lotniczych.

Dodał też, że wyjaśnianie przyczyn katastrofy trwa zwykle około miesiąca, chyba że konieczne będą dodatkowe ekspertyzy. Wstępnych hipotez można się spodziewać za około dwa tygodnie.

Zniknął z radarów
Szmajdziński o Mi-24 (TVN24)


Do zdarzenia doszło w piątek, w piątek o godz. 22.12 na poligonie "Toruń" na trasie lotu z Torunia do Inowrocławia w województwie kujawsko-pomorskim. Załoga Mi-24 przygotowywała się wtedy do misji w Afganistanie, ćwicząc strzelanie w warunkach nocnych, zarówno bez noktowizora, jak i z jego wykorzystaniem.

Służby ratownicze informację o zdarzeniu otrzymały zaraz po godzinie 22:35 i natychmiast na miejsce zdarzenia udały się ekipy ratunkowe. W rejon skierowano także grupy naziemnego poszukiwania i Żandarmerię Wojskową.

- Dostaliśmy informację z wojska o awaryjnym lądowaniu Mi-24. Na pokładzie jest trzyosobowa załoga. W poszukiwaniach zaginionego helikoptera wojsku pomagało 10 jednostek straży pożarnej, 60 osób – mówił w TVN24 Paweł Frątczak, rzecznik straży pożarnej.
      Z moich wiadomości wynika, że był to jeden ze śmigłowców Mi-24, które wróciły po kilkuletniej służbie w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Iraku. W maju miał on przejść gruntowny remont i być może też modernizację. Miał na sobie jeszcze starą wersję kamuflażu; po remoncie miałby już nową.      
Tomasz Hypki, ekspert lotniczy


Hypki: Ten śmigłowiec służył w Iraku

Ekspert lotniczy Tomasz Hypki poinformował w sobotę, że śmigłowiec Mi-24, który w piątek późnym wieczorem rozbił się koło Inowrocławia, służył przez kilka lat w Iraku, a w maju miał przejść remont generalny.

Nie chciał on oceniać przyczyn katastrofy. Według Hypkiego, równie prawdopodobna jest usterka techniczna, jak i względy pogodowe albo błąd ludzki. Hypki podkreślił zarazem, że cała załoga śmigłowca była doświadczona.

- Z moich wiadomości wynika, że był to jeden ze śmigłowców Mi-24, które wróciły po kilkuletniej służbie w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Iraku. W maju miał on przejść gruntowny remont i być może też modernizację. Miał na sobie jeszcze starą wersję kamuflażu; po remoncie miałby już nową - powiedział ekspert, powołując się na swą rozmowę z szefem Wojskowych Zakładów Lotniczych w Łodzi, gdzie miał się odbyć ten remont.

Zdaniem Hypkiego, Mi-24 to ogólnie bardzo dobre śmigłowce bojowe i dotąd nie było z nimi poważniejszych problemów.

"To bezpieczny śmigłowiec"

Ciężki śmigłowiec bojowy należał do 49. Pułku Śmigłowców Bojowych w Pruszczu Gdańskim. - Odbywał rutynowy lot szkoleniowy - mówił major rezerwy Michał Fiszer z Collegium Civitas.

Obecnie na wyposażeniu polskich sił lądowych znajduje się 35 sztuk śmigłowców Mi-24. Pierwsze egzemplarze radzieckiego śmigłowca dotarły do Polski pod koniec lat 70-tych. Znajdują się one na uzbrojeniu dwóch jednostek 49 Pułku Śmigłowców Bojowych w Pruszczu Gdańskim, wyposażonego w śmigłowce wersji Mi-24D i 56 Kujawskiego Pułku Śmigłowców Bojowych w Inowrocławiu, gdzie stacjonują śmigłowce Mi-24W.

Jerzy Szmajdziński, były minister obrony powiedział w Poranku TVN24, że choć nie nie latał Mi-24 to uważa, że "to dobry, bezpieczny śmigłowiec i taki, który może się sprawdzić w każdych warunkach".

Informację o katastrofie otrzymaliśmy na platformę Kontakt TVN24, kilkadziesiąt minut po wypadku.

Tragiczny lot śmigłowca LPR

To nie jedyny tragiczny wypadek polskiego śmigłowca w ostatnim czasie. Niespełna dwa tygodnie temu pilot i ratownik zginęli w katastrofie śmigłowca Lotniczego Pogotowia Ratunkowego, do której doszło koło Jarostowa (Dolnośląskie). Śmigłowiec rozbił się lecąc na pomoc rannym w karambolu na trasie A4. Katastrofę lotniczą przeżył lekarz, który w stanie ciężkim przewieziony został do szpitala wojskowego we Wrocławiu. Tam po kilku dniach w śpiączce został wybudzony i powoli wraca do zdrowia. Jednak lekarze z powodu zakażenia sepsą musieli amputować mu jedną nogę.

eko,kg,nsz,tka /kdj/el/mlas
Dodaj do:
Klich chce udostępnić cały raport z katastrofyhttp://www.tvn24.pl/12690,1588501,0,1,klich-chce-udostepnic-caly-raport-z-katastrofy,wiadomosc.html
Powiadom znajomego
Podyskutuj (117)
26.03.2009 | ~GALL ANONIM Z BYDGOSZCZYwojskowy helikopter
mam pytanie do władnych...co w tej sytuacjii z ...

Pozostałe informacje

Kilkaset godzin tunningu
i mogą się pochwalić

17:44

VII EDYCJA TRUCK AND BUS SHOW 2012 W BYDGOSZCZY

Kilkaset godzin tunningu <br>i mogą się pochwalić
VII zlot "Truck and Bus Show 2012" w Bydgoszczy to okazja, by zobaczyć przerobione, przemalowane i stuningowane auta ciężarowe....czytaj dalej »

Po zderzeniu pociągów minister rozważa monitoring

17:21

OSTRÓW WLKP.: TOWAROWY WJECHAŁ W OSOBOWY

Po zderzeniu pociągów minister rozważa monitoring
Kolejarze ustalają przyczyny porannego wypadku na stacji kolejowej w Ostrowie Wielkopolskim. Na jednym z peronów zderzyły się dwa...czytaj dalej »
 

Dokąd Polacy pojadą na urlop? Tam, gdzie dobra kawa

16:47

tvnmeteo.pl - DANE INSTYTUTU TURYSTYKI

Dokąd Polacy pojadą na urlop? Tam, gdzie dobra kawa
Przed nami lato i czas decyzji - dokąd pojechać na urlop. TVN24 sprawdziła, gdzie najchętniej Polacy spędzają zagraniczne...czytaj dalej »
16:32

SKĄD CZERWONA KARTKA OD PARTII DLA TOMASZEWSKIEGO?

"Bo wielokrotnie mówił, że nie będzie dopingował"

"Bo wielokrotnie mówił, że nie będzie dopingował"

Rzecznik dyscyplinarny KP PiS Marek Suski przyznaje, że propozycja rodzaju kary dla Jana Tomaszewskiego wyszła od niego. Poseł i...czytaj dalej »
 

Jezdnia zapadła się na dwa metry. "Wyrwa się powiększa"

15:47

Kontakt 24 - UTRUDNIENIA W RUCHU W STOLICY

Jezdnia zapadła się na dwa metry. "Wyrwa się powiększa"
Na rondzie Daszyńskiego, tuż przy płocie budowy metra, zapadła się jezdnia. Ulica Towarowa jest nieprzejezdna.czytaj dalej »
 

Tomaszewski przeprasza, ale zdania nie zmienia

15:20

POSEŁ ZAWIESZONY W PRAWACH CZŁONKA PIS

Tomaszewski przeprasza, ale zdania nie zmienia
Poseł Prawa i Sprawiedliwości Jan Tomaszewski został na miesiąc zawieszony w prawach członka klubu tej partii i ukarany naganą -...czytaj dalej »
 
12:56

W "KAWIE NA ŁAWĘ" O MINISTER MUSZE I ROSJANACH W BRISTOLU

"Zobaczycie, że 10 czerwca Rosjanie wyjdą ze zniczami"

"Zobaczycie, że 10 czerwca Rosjanie wyjdą ze zniczami"

- To jest ministra kompromitacja - skomentował w "Kawie na ławę" Zbigniew Girzyński z PiS pracę Joanny Muchy jako minister sportu...czytaj dalej »
 

Pożar w zabytkowej tkalni

07:36

Kontakt 24 - BUDYNEK BYŁ OPUSZCZONY

Pożar w zabytkowej tkalni
21 zastępów straży pożarnej walczyło z pożarem, jaki wybuchł w sobotę wieczorem na terenie dawnej fabryki Uniontexu w Łodzi....czytaj dalej »
 
26-05-2012

Kontakt 24 - DOSZŁO DO PRZEPYCHANEK

"Zostaw go!". Gorąco na Marszu Wolnych Konopii

"Zostaw go!". Gorąco na Marszu Wolnych Konopii

"Zostaw go!" - krzyczeli zgromadzeni na Marszu Wolnych Konopii do policjantów, którzy usiłowali wyprowadzić z tłumu jednego z...czytaj dalej »
 
26-05-2012

tvnwarszawa.pl - "ŚCIĄGNĄŁ CHMURĘ" NA MARSZU WOLNEJ KONOPII

Palikot publicznie zapalił jointa

Palikot publicznie zapalił jointa

Janusz Palikot zapalił skręta na Marszu Wolnej Konopii. Tłum skandował: "Dajcie buszka dla Januszka". - Długo nie trzeba było go...czytaj dalej »
 
26-05-2012

Kontakt 24 - SPŁONĘŁO MIESZKANIE NA WARSZAWSKIM BRÓDNIE

Pożar w wieżowcu

Pożar w wieżowcu

Cztery zastępy straży pożarnej gasiły pożar mieszkania na warszawskim Bródnie. Zdjęcia z miejsca zdarzenia zamieścili w naszym...czytaj dalej »
 

Może padać w całym kraju

26-05-2012

tvnmeteo.pl - PROGNOZA NA NOC I NIEDZIELĘ

Może padać w całym kraju
Nocą czekają nas przelotne opady deszczu, zwłaszcza na północy i zachodzie Polski. Dodatkowo powieje z prędkością do 40 km/h i...czytaj dalej »
 

Zderzenie z autokarem.
Zabity, ponad 20 rannych

26-05-2012

WYPADEK W ŚWIĘTOKRZYSKIEM

Zderzenie z autokarem. <BR> Zabity, ponad 20 rannych
Jedna osoba zginęła, a ponad 20 zostało rannych w wypadku, do którego doszło w sobotę w miejscowości Jasienica w woj....czytaj dalej »
 
26-05-2012

SPÓR O UDZIAŁ WAŁĘSY W OBCHODACH ROCZNICY SIERPNIA '80

"Wałęsa w orbicie kosmicznej fruwa"

"Wałęsa w orbicie kosmicznej fruwa"

- Lech Wałęsa stracił kontakt z rzeczywistością. Żałujemy, że w orbicie kosmicznej fruwa - tak Ryszard Czarnecki (PiS) "Faktach...czytaj dalej »
 

Wydobyli ostatnie ciało
spod zawalonej ściany

26-05-2012

TRZEJ MĘŻCZYŹNI NIE ŻYJĄ

Wydobyli ostatnie ciało <BR>spod zawalonej ściany
Strażakom udało się wydobyć ciała trzech mężczyzn, przygniecionych w sobotę rano przez zawaloną ścianę w miejscowości Hutki koło...czytaj dalej »
 
26-05-2012

ZIELONE ŚWIĄTKI

Tej niedzieli sklepy zamknięte

Tej niedzieli sklepy zamknięte

Jeśli jeszcze nie zrobiłeś zakupów na niedzielny obiad - to ostatnia szansa. W związku ze świętem Zesłania Ducha Świętego jutro...czytaj dalej »
 

Widowiskowy spektakl wysokich lotów

26-05-2012

FESTYN LOTNICZY W OSTROWIE WIELKOPOLSKIM

Widowiskowy spektakl wysokich lotów
Śmigłowce polskich sił powietrznych, cywilne akrobacje szybowców i samolotów, a także pokazy balonowe - to tylko niektóre z...czytaj dalej »
 

"Lepiej mieć TV Trwam
w eterze, niż na ulicach"

26-05-2012

OPOZYCJA O DECYZJI SĄDU WS. TV TRWAM

"Lepiej mieć TV Trwam <BR>w eterze, niż na ulicach"
Opozycja krytykuje wyrok sądu, który oddalił skargę na odmowną decyzję KRRiT ws. miejsca na multipleksie dla TV Trwam. Oprócz...czytaj dalej »
 

Na A2 da się już poszaleć. 208 km/h motocyklem

26-05-2012

tvnwarszawa.pl - PIRAT NA DWÓCH KÓŁKACH

Na A2 da się już poszaleć. 208 km/h motocyklem
Na właśnie otwartym odcinku autostrady A2 już szaleją motocykliści. Policjanci zatrzymali nocą pirata, który dopuszczalną...czytaj dalej »
 

Paralotniarz wpadł do Odry. Nie przeżył upadku

26-05-2012

Kontakt 24 - WYPADEK KOŁO GŁOGOWA

Paralotniarz wpadł do Odry. Nie przeżył upadku
Nie udało się uratować paralotniarza, który w czasie awaryjnego lądowania wpadł do Odry. Mimo trwającej do południa reanimacji...czytaj dalej »
 
 
Informacje dnia
Najnowsze
tc1_tabbar_01
Najważniejsze
tc0_tabbar_01
Najpopularniejsze
tc2_tabbar_01
Sport
czytaj więcej z kategorii: sport »
Biznes
Kursy walut  
USD/PLN0.0000-
EUR/PLN0.0000-
CHF/PLN0.0000-
EUR/USD0.0000-
Notowania
mWIG402245.61-0.29%
WIG36860.7+0.02%
WIG202037.18+0.07%
czytaj więcej z kategorii: biznes »
XTB
Dane dostarcza www.xtb.pl
Świat
czytaj więcej z kategorii: Świat »
Meteo
Kultura
czytaj więcej z kategorii: kultura »
Michałki
czytaj więcej z kategorii: michałki »
Magazyny

FAKTY PO FAKTACH

„Fakty po Faktach” to program publicystyczny autorstwa prowadzących główne...
czytaj dalej »

KROPKA NAD I

„Kropka nad i” to autorski program Moniki Olejnik, w którym dziennikarka...
czytaj dalej »

POLSKA I ŚWIAT

Polska i Świat to codzienny autorski program informacyjny, podsumowujący najważniejsze...
czytaj dalej »

FAKTY LUDZIE PIENIĄDZE

Program, którego pomysłodawcą jest Roman Młodkowski, prowadzi Rafał Wojda.
czytaj dalej »

PROSTO Z POLSKI

Program poświęcony sprawom i problemom, którymi Polacy żyją na co dzień. Autorzy...
czytaj dalej »

JEDEN NA JEDEN

"Jeden na jeden" to autorski program Bogdana Rymanowskiego.

Dziennikarz...
czytaj dalej »

SUKCES PISANY SZMINKĄ

Program o tematyce biznesowej skierowany do kobiet, które realizują się zawodowo na...
czytaj dalej »

INNY PUNKT WIDZENIA

Program Grzegorza Miecugowa, w którym autor rozmawia z czołowymi postaciami świata nauki...
czytaj dalej »

SZKŁO KONTAKTOWE

Program, w którym w luźnej i żartobliwej formie komentowane są wydarzenia dnia.
czytaj dalej »