Raporty » Jak zostać dawcą szpiku?

Jak się okazuje, zostanie dawcą nie boli, nic nie kosztuje i nie jest szczególnie czasochłonne. Przede wszystkim potrzebne są dobre chęci i dobre zdrowie. Oddanie szpiku może dać szansę na odzyskanie zdrowia osobom chorym na białaczkę oraz inne choroby układu krwiotwórczego. Metoda ta polega na zniszczeniu produkującego nieprawidłowe komórki własnego szpiku pacjenta i zastąpieniu go szpikiem od dawcy.

Kto może być dawcą?

Dawcą szpiku może być zdrowa, pełnoletnia osoba, która nie przekroczyła 50-tego roku życia. Z powodów genetycznych tylko co czwarty chory może otrzymać szpik od dawcy spokrewnionego. Pozostali chorzy muszą oczekiwać na znalezienie niespokrewnionego dawcy o identycznych antygenach w Bankach Dawców Szpiku. Im więcej potencjalnych niespokrewnionych dawców szpiku jest zarejestrowanych w Bankach Dawców, tym większe są szanse znalezienia odpowiedniego dawcy. Na znalezienie go wpływa częstość występowania podobnych antygenów w określonej populacji. Dlatego najłatwiej jest znaleźć dawcę w tym samym obszarze etnicznym – czyli dla Polaka w Polsce.

Kto nie może zostać dawcą szpiku?

Dawcami nie mogą być zakażeni wirusem HIV, cukrzycy, astmatycy, epileptycy, osoby po przebytym zawale serca, kobiety w ciąży, chorzy na gruźlicę i łuszczycę oraz posiadające tatuaż.

Jak zostać dawcą szpiku?

Chęć zostania dawcą szpiku deklaruje się przez wypełnienie odpowiedniego formularza, który można otrzymać w jednym z działających w Polsce rejestrów dawców szpiku, na ich stronach internetowych oraz w stacjach krwiodawstwa i Zakładach Opieki Zdrowotnej. ZOBACZ PRZYKŁADOWY FORMULARZ

W Polsce prowadzonych jest pięć rejestrów dawców szpiku: dwa prywatne i dwa działające przy placówkach naukowo-medycznych.

Prywatne rejestry:

- Fundacja Przeciw Leukemii przy NZOZ MEDiGEN

- Fundacja Urszuli Jaworskiej

Rejestry działające przy placówkach naukowo-medycznych:

- Centralny Rejestr Niespokrewnionych Dawców Szpiku i Krwi Pępowinowej (CRNDSiKP) przy Poltransplancie w Warszawie

- Rejestr Niespokrewnionych Dawców Szpiku i Krwi Pępowinowej przy Instytucie Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie

- Krajowy Bank Dawców Szpiku przy Dolnośląskim Centrum Transplantacji Komórkowych we Wrocławiu

Wszystkie powyższe rejestry dawców należą do światowego banku szpiku Bone Marrow Donor Worldwide z siedzibą w Leiden (Holandia). Bank skupia 96 rejestrów z 43 krajów świata i gromadzi informacje o antygenach HLA ponad 10 mln potencjalnych dawców komórek krwiotwórczych. Za pośrednictwem wyszukiwarki internetowej wszyscy ci dawcy są dostępni i widoczni dla wszystkich ośrodków zajmujących się doborem par dawca-biorca na całym świecie.

Jak pobiera się szpik?

Po zarejestrowaniu danych osobowych w rejestrze, potencjalny dawca zostanie zbadany, by wykluczyć choroby, które mogłyby go dyskwalifikować. Następnie zostanie pobrana próbka krwi w celu oznaczenia antygenów HLA.

Jeżeli w którymś z ośrodków zajmujących się przeszczepianiem szpiku znajduje się pacjent oczekujący na przeszczep szpiku, który posiada identyczne antygeny HLA, dawca zostanie powiadomiony o konieczności zgłoszenia się do jednego z ośrodków. Po wykonaniu kolejnych badań potencjalny dawca zostanie poproszony o wyrażenie zgody na pobranie szpiku.

Szpik do przeszczepienia pobiera się w szpitalu w znieczuleniu ogólnym. Komórki krwiotwórcze można pozyskać także z krwi obwodowej (czyli uzyskanej z naczyń krwionośnych: żylnych, włośniczek, bądź tętnic) - wtedy procedura separacji odbywa się w trybie ambulatoryjnym i nie wymaga znieczulenia ogólnego. Następnego dnia po oddaniu szpiku dawca może być wypisany do domu.

Zabieg pobrania szpiku do przeszczepu jest bezpieczny i nie stanowi żadnego zagrożenia dla zdrowia i życia dawcy. Komórki szpiku ulegają stałej regeneracji dzięki czemu ubytek szpiku zostaje bardzo szybko wyrównany. Przeszczepienie szpiku od niespokrewnionego dawcy jest anonimowe i nieodpłatne.

Jak wygląda zabieg przeszczepu szpiku?

Przeszczepianie szpiku polega na dożylnym podaniu komórek odpowiedzialnych za wytwarzanie krwi choremu, które później wraz z krwią trafiają do jam szpikowych kości. Zabieg ten trwa kilkadziesiąt minut i wygląda jak zwykła kroplówka.

Przed zabiegiem niszczy się własny szpik pacjenta, przez co chory zostaje całkowicie pozbawiony układu odpornościowego. Proces ten nazywany jest ablacją szpiku - niszczy on nie tylko własny szpik pacjenta ale także jego komórki nowotworowe.

Ile to kosztuje?

Choć jest coraz więcej dawców, to wciąż największym problemem pozostają pieniądze. Brakuje ich na przebadanie szpiku potencjalnych dawców. CZYTAJ WIĘCEJ

Urszula Jaworska, założycielka jednego z działających w Polsce rejestrów - Fundacji Urszuli Jaworskiej, poinformowała, że w jej banku jedno badanie kosztuje ok. 400 zł. Kwota ta jest inna w państwowych placówkach - tam koszt wynosi 700 zł.

Według Iwony Świerczek-Bażańskiej z Fundacji Urszuli Jaworskiej, która pomaga chorym na białaczkę i ich rodzinom, w Polsce najprawdopodobniej przeprowadzanych jest ok. kilkuset zabiegów rocznie. Koszt pobrania szpiku to 30 tys. zł, a koszt jednego przeszczepu - 250 tys. zł.

Liczba samych przeszczepów jednak regularnie spada, co jest spowodowane wchodzeniem na rynek nowych leków, które umożliwiają pacjentom powrót do zdrowia bez operacji.

PRZECZYTAJ O DRAMATYCZNEJ WALCE AGATY MRÓZ Z CHOROBĄ.

mon