| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Szkło kontaktowe Nowe wideo Fakty  | 10:09, 22.12.2011 /tvn24.pl 20 LAT PO UPADKU ZSRR: TADŻYKISTANZapomniana republika ZSRR, kandydat na "drugi Afganistan"Tadżykistan to najmniej znana i najbardziej egzotyczna republika byłego ZSRR, nieduży górzysty kraj wciśnięty między Afganistan a Chiny. Historia ostatnich dwóch dekad tej najbiedniejszej poradzieckiej republiki naznaczyła wojna - najpierw krwawa, potem polityczna - skorumpowanej postkomunistycznej nomenklatury z islamistami szukającymi oparcia wśród talibów i Al-Kaidy. UPADEK ZSRR. 20. ROCZNICA - czytaj raport specjalny Najbiedniejszy kraj poradziecki w ponad 90 proc. zajmują góry. Większość populacji to pokrewni, a często nawet utożsamiani z Persami Tadżycy, etnicznie i kulturowo bliżsi Afganistanowi i Iranowi, aniżeli turkojęzycznym pozostałym poradzieckim republikom centralnoazjatyckim. Tadżykistan jest państwem najbardziej w regionie narażonym na islamizację. W latach 90. został spustoszony wojną między postkomunistyczną nomenklaturą a islamistami. Ten konflikt nigdy nie został do końca zażegnany i w ostatnim czasie znów odżywa. Do tego trzeba dodać niestabilny Afganistan, z którym Tadżykistan ma ok. 1,3 tys. km słabo strzeżonej górskiej granicy. Wojna domowa i Rahmon Tadżykistan ogłosił niepodległość dopiero 9 września 1991 i niemal od razu pogrążył się w wojnie domowej. Islamiści walczyli z komunistami, na to nakładały się konflikty klanowe. W wojnę mieszały się Rosja i Iran, wspierając różne frakcje. Niemuzułmańscy mieszkańcy republiki, zwłaszcza Rosjanie i Żydzi, uciekli z obawy przed pogromami i pogłębiającą się biedą. Wyniszczająca wojna domowa trwała aż pięć lat (1992-97). Zginęło ok. 150 tys. ludzi. Ok. 1,2 mln straciło dach nad głową. W 1994 r. pełnię władzy przejął były komunistyczny aparatczyk Emomali Rahmonow. Trzy lata później zawarł porozumienie pokojowe ze Zjednoczoną Opozycją Tadżycką – UTO (koalicja opozycyjnych islamskich ugrupowań walczących z reżimem Rahmonowa w latach 1992-1997). W 1999 r. Rahmonow znowu wygrał wybory prezydenckie – z 98 proc. poparcia. W 2006 r. ponownie - ale już "tylko" z 78 proc. Prezydent zaprowadził niemal dyktatorskie rządy. Korupcja, cenzura mediów, zwalczanie opozycji są na porządku dziennym. W 2007 r. Rahmonow zmienił nazwisko – usunął końcówkę "-ow", typowo rosyjską naleciałość w muzułmańskich republikach radzieckich. "Demokracja" po tadżycku Oficjalnie Tadżykistan jest republiką, z wybieranymi prezydentem i parlamentem. System jest de facto jednopartyjny, z prezydencką Partią Ludowo-Demokratyczną wygrywającą wszystkie kolejne wybory – ostatnie w 2010. Władze już dawno nie przejmują się warunkami pokoju z 1997 r. Bezwględnie dążą do marginalizacji opozycji, którą najpierw pozbawiono stanowisk w administracji, wyparto z parlamentu, a teraz jej działaczy wsadza się do aresztu. Rząd ogranicza możliwości studiowania na zagranicznych uczelniach religijnych. Stara się przeciwstawić rosnącym wpływom radykalnego islamu, promując tradycyjny islam. Uproszczono procedurę rejestracji meczetów i domów modlitwy, co przyniosło tylko eksplozję budowy świątyń. Jeden meczet przypada na 2 000 mieszkańców – w tej dziedzinie Tadżykistan zdecydowanie przoduje w całej Azji Centralnej. Autorytarne zapędy prezydenta Rahmona i represje wobec jego byłych przeciwników w wojnie domowej napędzają zwolenników radykalnym islamistom. o co nietrudno w zrujnowanym wojną i najbiedniejszym (średnia płaca – 80 dolarów) kraju regionu. Islamiści kontratakują W ostatnich latach odradzają się wpływy islamistów, politycznie na ich czele stoi Partia Islamskiego Odrodzenia. W 2010 na władze padł blady strach. W sierpniu i wrześniu doszło do krwawych zasadzek na armię, pierwszego zamachu samobójczego i spektakularnej ucieczki kilkudziesięciu islamskich rebeliantów z więzienia. Do kolejnej masakry doszło w październiku, gdy zginęło 30 żołnierzy.  Prezydent Tadżykistanu Emomali Rachmon podpisał ustawę zabraniającą... czytaj więcej »Tradycyjnie, już od czasów wojny domowej, bastionem islamistów w Tadżykistanie jest położona na wschodzie Dolina Rasztu. Wśród działających w Tadżykistanie islamistów są członkowie al-Kaidy i Islamskiego Ruchu Uzbekistanu (IMU). Ta druga powstała w 1998 r. i jest jedną z najgroźniejszych organizacji islamistycznych w Azji Centralnej, powiązaną z al-Kaidą i talibami. Ze swych baz w Tadżykistanie w latach 1999 i 2000 dokonała ataków na Uzbekistan i Kirgistan, potem jej bojownicy przenieśli się do Talibanu, a potem na pogranicze pakistańskie. Widmo odnowienia na dużą skalę konfliktu rządu z islamistami to poważny powód do zmartwień dla Zachodu, który zmaga się z talibami w sąsiednim Afganistanie. Afgański ból głowy Rebelianci mogą przerwać szlaki dostaw zaopatrzenia dla sił koalicji i pokrzyżować plany uczynienia graniczących od północy z Afganistanem republik zapleczem dla doraźnych operacji przeciwko talibom. Tadżykistan to także główny szlak przerzutu narkotyków z Afganistanu do Rosji i dalej, do Europy. To niepokoi zwłaszcza Moskwę, choć generalnie problemy Rahmona z islamistami są jej na rękę. Bo Duszanbe w tej walce jest skazane na szukanie pomocy rosyjskiej, tak jak w czasie wojny domowej w latach 90. Na terytorium Tadżykistanu od wciąż stacjonują wojska rosyjskie (201. Baza). Przez wiele lat rosyjscy pogranicznicy patrolowali granicę tadżycko-afgańską. Jednak dziś polityka zagraniczna Rahmona nie jest już zorientowana wyłącznie na Rosję, choć jest tak wciąż pod względem gospodarczym (wiele tysięcy Tadżyków wyjechało do Rosji za pracą). Po interwencji Zachodu w sąsiednim Afganistanie, Tadżykistan stał się jednym ze środkowoazjatyckich ogniw zaplecza dla operacji ISAF. Na lotnisku w Duszanbe stacjonują żołnierze francuscy jako wsparcie transportu powietrznego ISAF. Jednocześnie Rahmon utrzymuje przyjazne relacje z Iranem. Duszanbe popiera przyjęcie Irańczyków do Szangajskiej Organizacji Współpracy. Teheran pomaga ekonomicznie Tadżykom. Nowy "opiekun"? W ostatnim czasie coraz ważniejszym graczem w tym regionie stają się jednak Chiny. Dla Tadżykistanu stały się ważnym partnerem handlowym. W latach 2007-2010 wymiana handlowa tych dwóch krajów wzrosła aż 8 razy. Na początku 2011 r. parlament Tadżykistanu oddał Chinom ok. 1000 km kwadratowych terytorium na pograniczu w górach Pamiru (ok. 1% powierzchni kraju). Choć Duszanbe oddało tylko niewielką część spornego (od XIX w.) terytorium, to jest to akurat rejon bogaty w złoto i ma zasoby innych minerałów: uranu, niklu i rtęci. Współpraca tadżycko-chińska wykracza już poza sprawy ekonomiczne. W styczniu 2011 minister obrony Tadżykistanu z grupą wojskowych jeździł do Pekinu. W kwietniu chińskie Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego podpisało umowę z tadżyckim MSW o dostarczeniu chińskiego wyposażenia dla policji tadżyckiej. Na początku maja 2011 Chiny, Kirgistan i Tadżykistan przeprowadziły wspólne ćwiczenia antyterrorystyczne w Xinjiangu. Widać wyraźnie, że Tadżykistan, podobnie jak inne republiki środkowoazjatyckie, ciąży ku bliższym Chinom - kosztem Rosji, tradycyjnego głównego sojusznika. Wycofanie się sił międzynarodowych z Afganistanu może jedynie wzmocnić takie tendencje. Grzegorz Kuczyński ------------------ REPUBLIKA TADŻYKISTANU Ogłoszenie niepodległości: 9 września 1991 Stolica: Duszanbe Powierzchnia: 143 100 km kw. Ludność: ok. 7,63 mln Podział etniczny: Tadżycy 79,9 proc., Uzbecy 15,3 proc., inni 4,8 proc. Języki: tadżycki (oficjalny), rosyjski Głowa państwa: prezydent Emomali Rahmon (od 1992) PKB per capita: 2 000 USD Dodaj do: Zapomniana republika ZSRR, kandydat na "drugi Afganistan"http://www.tvn24.pl/0,1728909,0,1,zapomniana-republika-zsrr--kandydat-na-drugi-afganistan,wiadomosc.htmlPodyskutuj (2) Pozostałe informacje Rywale Polski pod górkę26-05-2012 SPRAWDŹ WYNIKI SPOTKAŃ TOWARZYSKICH Nasi rywale grupowi na Euro 2012 - Czesi - najpierw ogłosili w sobotę, że trener Michal Bilek przedłużył kontrakt do 2014 roku, a...czytaj dalej » 26-05-2012 Kontakt 24 - DOSZŁO DO PRZEPYCHANEK "Zostaw go!". Gorąco na Marszu Wolnych Konopii"Zostaw go!" - krzyczeli zgromadzeni na Marszu Wolnych Konopii do policjantów, którzy usiłowali wyprowadzić z tłumu jednego z...czytaj dalej » "Mieliśmy już ciężkie nogi"26-05-2012 PIŁKARZE PO MECZU ZE SŁOWACJĄ
- Wiele osób mówiło, że nie będę w stanie zagrać na Euro. Udowodniłem im, że byli w błędzie - powiedział bohater meczu ze...czytaj dalej » 26-05-2012 REKORDOWY DZIEŃ NA KONIEC SEZONU Tłok na Mount Everest. 150 osób na szczycieRekordowa liczba, ok. 150 osób weszła w sobotę na najwyższą górę świata Mount Everest (8850 m n.p.m.). Koniec sezonu...czytaj dalej » 26-05-2012 EUROPA GRAŁA TOWARZYSKO PRZED MISTRZOSTWAMI Niemcy pobici. Stracili pięć bramekWielcy faworyci Euro 2012 - Niemcy - musieli w Bazylei przełknąć gorzką pigułkę. Na St. Jakob Park podopieczni Joachima Loewa...czytaj dalej » 26-05-2012 tvnwarszawa.pl - "ŚCIĄGNĄŁ CHMURĘ" NA MARSZU WOLNEJ KONOPII Palikot publicznie zapalił jointaJanusz Palikot zapalił skręta na Marszu Wolnej Konopii. Tłum skandował: "Dajcie buszka dla Januszka". - Długo nie trzeba było go...czytaj dalej » 26-05-2012 Kontakt 24 - SPŁONĘŁO MIESZKANIE NA WARSZAWSKIM BRÓDNIE Pożar w wieżowcuCztery zastępy straży pożarnej gasiły pożar mieszkania na warszawskim Bródnie. Zdjęcia z miejsca zdarzenia zamieścili w naszym...czytaj dalej » Może padać w całym kraju26-05-2012 tvnmeteo.pl - PROGNOZA NA NOC I NIEDZIELĘ Nocą czekają nas przelotne opady deszczu, zwłaszcza na północy i zachodzie Polski. Dodatkowo powieje z prędkością do 40 km/h i...czytaj dalej » Zderzenie z autokarem. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
  |
Jedna osoba zginęła, a ponad 20 zostało rannych w wypadku, do którego doszło w sobotę w miejscowości Jasienica w woj....czytaj dalej »
26-05-2012
PŁYWANIE: MISTRZOSTWA EUROPY W DEBRECZYNIE
Złoty grzbiet Kawęckiego
Polska ma pierwszy medal pływackich mistrzostw Europy w węgierskim Debreczynie. I od razu złoty - najszybszy w finale 200 metrów...czytaj dalej »
26-05-2012
SPÓR O UDZIAŁ WAŁĘSY W OBCHODACH ROCZNICY SIERPNIA '80
 |
"Wałęsa w orbicie kosmicznej fruwa"
- Lech Wałęsa stracił kontakt z rzeczywistością. Żałujemy, że w orbicie kosmicznej fruwa - tak Ryszard Czarnecki (PiS) "Faktach...czytaj dalej »
"To był dla mnie najgorszy mecz w życiu. Trząsłem się"
26-05-2012
SMUDA PO WYGRANEJ ZE SŁOWACJĄ
 |
Dla selekcjonera Franciszka Smudy, spotkanie towarzyskie ze Słowacją było "najgorszym meczem w życiu". Nie z powodu gry piłkarzy,...czytaj dalej »
Lato wie, kogo skreśli Smuda. "Zamykamy się, kawka do tego"
26-05-2012
PREZES PZPN SIĘ DENERWUJE. "WOLAŁBYM BYĆ NA BOISKU"
 |
- Wiem, z kogo zrezygnuje trener Smuda - powiedział w "Faktach po Faktach" prezes PZPN, Grzegorz Lato. Z meczu ze Słowacją był...czytaj dalej »
Najsilniejszy skład Polski wymęczył 1:0. Gol Perquisa
26-05-2012
SKROMNA WYGRANA POLAKÓW W KLAGENFURCIE
 |
Skuteczny Damien Perquis i pewny w bramce Wojciech Szczęsny wystarczyli na słabych i myślących o wakacjach Słowaków. Po wygranej...czytaj dalej »
Zobacz "anatomię chmury burzowej"
26-05-2012
tvnmeteo.pl - CUMULONIMBUS POWSTAŁ W 15 MINUT
NASA opublikowała kolejne zdjęcie chmury burzowej, sfotografowanej przez naukowców w ramach projektu DC3. Cumulonimbus utworzył...czytaj dalej »
Wydobyli ostatnie ciało
spod zawalonej ściany
26-05-2012
TRZEJ MĘŻCZYŹNI NIE ŻYJĄ
 |
Strażakom udało się wydobyć ciała trzech mężczyzn, przygniecionych w sobotę rano przez zawaloną ścianę w miejscowości Hutki koło...czytaj dalej »
Fabiański nie jedzie na Euro
26-05-2012
ZASTĄPI GO SANDOMIERSKI
 |
Łukasz Fabiański nie pojedzie na trzecią wielką imprezę w swojej karierze. Jak podaje nSport, zawodnika z gry na Euro 2012...czytaj dalej »
26-05-2012
GOLDEN GATE DZIŚ I KIEDYŚ
 |
Najsłynniejszy most świata kończy 75 lat
Najsłynniejszy most świata - Golden Gate w San Francisco - obchodzi swoje święto. W poniedziałek minie 75 lat od jego otwarcia. czytaj dalej »
Parmezan po trzęsieniu ziemi trafił na półki
26-05-2012
tvnmeteo.pl - URATOWANO 12 TYS. TON SERA
Na włoski rynek trafiło właśnie 12 tys. ton specjalnego sera. Związek rolników indywidualnych zorganizował sprzedaż paczek...czytaj dalej »
26-05-2012
ZIELONE ŚWIĄTKI
Tej niedzieli sklepy zamknięte
Jeśli jeszcze nie zrobiłeś zakupów na niedzielny obiad - to ostatnia szansa. W związku ze świętem Zesłania Ducha Świętego jutro...czytaj dalej »
Informacje dnia
Najnowsze
tc1_tabbar_01
Najważniejsze
tc0_tabbar_01
Najpopularniejsze
tc2_tabbar_01
Sport
Rywale Polski pod górkę
Nasi rywale grupowi na Euro 2012 - Czesi - najpierw ogłosili w sobotę, że trener Michal Bilek przedłużył kontrakt... czytaj dalej »
czytaj więcej z kategorii: sport »
Biznes
Chcą pomóc rodzicom w powrocie do pracy
Ministerstwo Pracy chce ułatwić młodym rodzicom powrót na rynek pracy. Dlatego planuje uruchomić program dopłat dla... czytaj dalej »| Kursy walut | ||
| USD/PLN | 0.0000 | - |
| EUR/PLN | 0.0000 | - |
| CHF/PLN | 0.0000 | - |
| EUR/USD | 0.0000 | - |
| Notowania | ||
| mWIG40 | 2245.61 | -0.29% |
| WIG | 36860.7 | +0.02% |
| WIG20 | 2037.18 | +0.07% |
czytaj więcej z kategorii: biznes »
Dane dostarcza www.xtb.pl
Świat
"Papież zrozpaczony" po aresztowaniu kamerdynera
Drugi człowiek po papieżu, sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej kardynał Tarcisio Bertone gotów jest podać się do... czytaj dalej »
czytaj więcej z kategorii: Świat »
Polska
"Zostaw go!". Gorąco na Marszu Wolnych Konopii
"Zostaw go!" - krzyczeli zgromadzeni na Marszu Wolnych Konopii do policjantów, którzy usiłowali wyprowadzić z tłumu... czytaj dalej »czytaj więcej z kategorii: polska »
Meteo
Rozrywka w TVN.pl
Kultura
Francuska czarodziejka ponownie w Warszawie
ZAZ, artystka nazywana następczynią Edith Piaf i największym odkryciem piosenki francuskiej ostatnich lat, ponownie... czytaj dalej »
czytaj więcej z kategorii: kultura »
Michałki
Keira Knightley zaręczyła się z gwiazdą rocka
Keira Knightley, gwiazda "Piratów z Karaibów", zaręczyła się z Jamesem Rightonem, liderem grupy rockowej Klaxons.... czytaj dalej »
czytaj więcej z kategorii: michałki »
Dyskusje na forum
Magazyny
FAKTY PO FAKTACH
„Fakty po Faktach” to program publicystyczny autorstwa prowadzących główne...czytaj dalej »
KROPKA NAD I
„Kropka nad i” to autorski program Moniki Olejnik, w którym dziennikarka...czytaj dalej »
POLSKA I ŚWIAT
Polska i Świat to codzienny autorski program informacyjny, podsumowujący najważniejsze...czytaj dalej »
FAKTY LUDZIE PIENIĄDZE
Program, którego pomysłodawcą jest Roman Młodkowski, prowadzi Rafał Wojda.czytaj dalej »
PROSTO Z POLSKI
Program poświęcony sprawom i problemom, którymi Polacy żyją na co dzień. Autorzy...czytaj dalej »
JEDEN NA JEDEN
"Jeden na jeden" to autorski program Bogdana Rymanowskiego.Dziennikarz...
czytaj dalej »
SUKCES PISANY SZMINKĄ
Program o tematyce biznesowej skierowany do kobiet, które realizują się zawodowo na...czytaj dalej »
INNY PUNKT WIDZENIA
Program Grzegorza Miecugowa, w którym autor rozmawia z czołowymi postaciami świata nauki...czytaj dalej »
SZKŁO KONTAKTOWE
Program, w którym w luźnej i żartobliwej formie komentowane są wydarzenia dnia.czytaj dalej »
Na skróty:
PolskaŚwiatSportBiznes
MeteoRaportyKulturaMichałki
SondyFaktyNajnowsze InformacjeWideo
FotoNa żywoProgramBlogi
ForumReklamaCennik reklamKontakt24
Szkło kontaktoweKropka nad iProsto z Polski
Fakty Ludzie PieniądzeRozmowa RymanowskiegoTVN24m
Regulamin serwisuPolityka prywatnościInformacje o nadawcy
Inne serwisy:
© TVN24 2012 Wszelkie prawa zastrzeżone | Program TVN24 może zmienić się bez zapowiedzi.