Szkło kontaktowe
Poszukiwacze
25.05| Posłowie poza stanowieniem prawa zajmują się... 

Zły czas
25.05| Minister Joanna Mucha roni dobrą minę do...... 

Komentarz muzyczny
25.05| Jak co piątek - muzyczne podsumownaie tygodnia... 

Bez hamulców
25.05| Jan Tomaszewski osamotniony, ale dumny. 

Dopadnięty
25.05| Grzegorz Schetyna zaniemógł. 

Kręci się
25.05| Trener Franciszek Smuda pod czujnym okiem... 

Nowe wideo
Franciszek Smuda o meczu ze Słowacją
26.05 | Dla selekcjonera Franciszka Smudy, spotkanie... 

Grzegorz Lato w "Faktach po Faktach"
- Wiem, z kogo zrezygnuje trener Smuda - powiedział w... 

Być, albo nie być
26.05 | Sprawdzian mocy, czyli piłkarski test przed... 

Wypadek autokaru
26.05 | Rozbity autokar w rowie, kilkanaście osób w... 

Wstyd w Watykanie
26.05 | Papież jest zrozpaczony, a Watykan ma problem.... 

Zatrzymani w kadrze
26.05 | Teraz sposób na złodzieja - kradzież na filmie,... 

Okiem maszynisty
26.05 | Niesamowite zdjęcia z kabiny pociągu, a na nich... 

Fakty
Być, albo nie być
26.05 | Sprawdzian mocy, czyli piłkarski test przed... 

Wypadek autokaru
26.05 | Rozbity autokar w rowie, kilkanaście osób w... 

Wstyd w Watykanie
26.05 | Papież jest zrozpaczony, a Watykan ma problem.... 

Zatrzymani w kadrze
26.05 | Teraz sposób na złodzieja - kradzież na filmie,... 

Okiem maszynisty
26.05 | Niesamowite zdjęcia z kabiny pociągu, a na nich... 

Na wagę życia
26.05 | Teraz eksperyment na wagę życia i pacjenci pod... 

 

Najnowsze informacje

RSS
Tagi: historia, kirgistan
16:39, 19.12.2011 /tvn24.pl

KIRGISTAN 20 LAT PO UPADKU ZSRR

Dwie rewolucje zamiast azjatyckiej Szwajcarii

Nie ma drogocennych surowców energetycznych, bieda zagląda w oczy większości mieszkańców, a konflikty etniczne wybuchają z całą surowością, ale mimo to Kirgistan pozostaje w Azji Środkowej krajem, w którym demokracja, choć ułomna, działa najlepiej.
UPADEK ZSRR. 20. ROCZNICA - czytaj raport specjalny



Pierwszy prezydent republiki, w przeciwieństwie do swoich środkowoazjatyckich kolegów, nie był byłym pierwszym sekretarze miejscowej partii komunistycznej. Askar Akajew był cenionym fizykiem z docenianym na świecie dorobkiem. Gdy wybijający się na niepodległość Kirgizi szukali przywódcy, to właśnie Akajew okazał się kandydatem kompromisowym, który zyskał przychylność republikańskiego parlamentu a potem obywateli.

Akajew nie krył, że w polityce jest z przypadku i chociaż nikt nie miał wątpliwości, że jego rodowód jest wybitnie komunistyczny (szefem miejscowej akademii nauk z pewnością nie zrobiono by dysydenta), to on sam chciał stworzyć z Kirgistanu „Szwajcarię Azji Środkowej”. Na realizację tego projektu nie starczyło jednak ani cierpliwości, ani zasobów, a i postradziecka rzeczywistość nie sprzyjała. Pozbawiony surowców energetycznych Kirgistan (choć eksport bazował głównie na wydobyciu złota, a szachować zachodnich sąsiadów może dostępem do wody) postawił początkowo na liberalne reformy.

Sprywatyzowane niemal w całości państwowe zasoby i szybkie członkostwo w Światowej Organizacji Handlu nie okazały się jednak remedium na bolączki gospodarcze. Charakterystyczna dla postradzieckiej Azji korupcja i nepotyzm łączący się z powiązaniami klanowymi okazały się silniejsze od reformatorskich zapędów Akajewa. Nie pomogli też twardogłowi postkomuniści sterujący parlamentem jeszcze kilka lat po uzyskaniu suwerenności. To wszystko sprawiło, że Akajewa zaczęły opuszczać liberalne ciągoty. Zaczęło się szykanowanie opozycji, tłumienie wolności słowa i powolne budowanie, na wzór sąsiadów, dynastycznych konstrukcji pozwalających na zachowanie władzy w rodzinie.

Akajew się zmienia

Niegdysiejszy perspektywiczny demokrata zaczął też strzelać do własnego narodu. Gdy w 2002 roku w Dżalalabadzie zginęli pierwsi antyrządowi demonstranci, lawina, która zmiotła Akajewa trzy lata później, nie mogła zostać powstrzymana. Tzw. rewolucja tulipanów wybuchła w marcu 2005 roku po wyborach parlamentarnych, sfałszowanych, jak twierdziła opozycja. W ciągu kilkunastu dni rozpętany na południu kraju bunt (nie bez znaczenia dla rozwoju wypadków było to, że w klanowym społeczeństwie Kirgizów Akajew był z północy, a zarzewie buntu na południu) zmusił prezydenta do ucieczki do Rosji i zrzeczenia się władzy. Następcą Akajewa został Kurmanbek Bakijew.

Nadchodzi Bakijew

I Bakijew jednak miał powtórzyć drogę Akajewa. Początkowo liberalny były premier zdobył sympatię obiecując reformy, pozbawienie urzędu prezydenta szeregu prerogatyw i w konsekwencji stworzenie republiki parlamentarnej. Bakijew szybko jednak rozsmakował się we władzy, którą nie zamierzał się dzielić. Dodatkowo, w niewyjaśnionych okolicznościach zaczęli ginąć jego polityczni przeciwnicy. Opozycja zaczęła rosnąć w siłę, oparcie w Rosji – na które zawsze mogli liczyć miejscowi autokraci – zaczęło słabnąć, aż wreszcie w kwietniu 2010 roku po serii protestów i krwawych starć ulicznych, Bakijew został zmuszony do ucieczki. Władza trafiła tym razem w ręce Rozy Otunbajewej.

Dlaczego Moskwa bardzo szybko, wbrew swoim zwyczajom, potępiła reżim Bakijewa za stosowanie przemocy wobec własnych obywateli? Dlaczego Bakijew nie miał poparcia Rosji jak inni autokraci? Mimo bliskości z Rosją – deklarował m.in. likwidację amerykańskiej bazy lotniczej – Bakijew zaczął bowiem snuć plany zbliżenia gospodarczego z Chinami nie z Rosją, a chińskie inwestycje zaczęły być dla Biszkeku atrakcyjniejsze niż rosyjskie. Co więcej,  groźba likwidacji amerykańskiej bazy w Manas okazała się być tylko podbiciem stawki – ostatecznie Pentagon obiecał Kirgistanowi kilka milionów dolarów więcej i do sprawy już nie wrócono. Wszystko to sprawiło, że Moskwa nie żałowała Bakijewa, gdy ten musiał szukać schronienia na Białorusi. W przeciwieństwie bowiem do Chińczyków, którzy zadowalają się gospodarczą kontrolą, Rosjanie wolą i tę polityczną.

Co ważne dla sytuacji wewnętrznej Kirgistanu w powstałym chaosie dały o sobie znać demony etnicznych nacjonalizmów nieznane w innych republikach regionu – w starciach, które rozgorzały w czerwcu zginęło co najmniej 300 Uzbeków (mniejszość uzbecka to ok. 13 proc. mieszkańców kraju), a o ich śmierć częściowo oskarżane są władze.

I odchodzi. Dokąd pójdzie Atambajew?

Następczyni Bakijewa, Otunbajewa, okazała się nie mieć tak wielkich ambicji jak poprzednik. Była szefowa dyplomacji sprawnie wywiązała się z nałożonych na nią po usunięciu Bakijewa obowiązków i nie próbowała zagarnąć dla siebie większej władzy. W grudniu 2011 roku ustąpiła ze stanowiska, po tym gdy kolejną głową państwa w wyniku wyborów został Ałmazbek Atambajew. Powszechnie szanowana Otunbajewa została tym samym pierwszym w historii Kirgistanu prezydentem, który dobrowolnie oddał władzę. Atambajew też nie wziął się znikąd – jest postkomunistą i dwukrotnym premierem, w tym za czasów prezydentury Bakijewa. Odbierany jest jako polityk umiarkowany i teraz, gdy sam został prezydentem, obiecuje nie powtórzyć błędów swoich poprzedników. Ma mu w tym pomóc nowa konstytucja, która oddaje więcej władzy w ręce parlamentu. Skomplikowana układanka parlamentarna, konflikty etniczne i trudne położenie w wielkiej grze między USA, Rosją i Chinami może jednak przekonać Atambajewa, że potrzeba jest silnej ręki. Wtedy kirgiska historia będzie miała okazję zatoczyć kolejne koło.

Maciej Tomaszewski

------------------

REPUBLIKA KIRGISKA

Ogłoszenie niepodległości: 31 sierpnia 1991

Stolica: Biszkek

Powierzchnia: 199 951 km kw.

Ludność: ok. 5,59 mln

Podział etniczny: Kirgizi 64,9 proc., Uzbecy 13,8 proc., Rosjanie 12,5 proc., inni 8,8 proc.

Języki: kirgiski (oficjalny) 64,7 proc., uzbecki 13,6 proc., rosyjski (oficjalny) 12,5 proc., inne 9,2 proc.

Głowa państwa: prezydent Ałmazbek Atambajew (od 2011)

PKB per capita: 2 200 USD
Dodaj do:
Dwie rewolucje zamiast azjatyckiej Szwajcariihttp://www.tvn24.pl/0,1728554,0,1,dwie-rewolucje-zamiast-azjatyckiej-szwajcarii,wiadomosc.html
Powiadom znajomego
Podyskutuj brak komentarzy

Pozostałe informacje

Rywale Polski pod górkę

26-05-2012

SPRAWDŹ WYNIKI SPOTKAŃ TOWARZYSKICH

Rywale Polski pod górkę
Nasi rywale grupowi na Euro 2012 - Czesi - najpierw ogłosili w sobotę, że trener Michal Bilek przedłużył kontrakt do 2014 roku, a...czytaj dalej »
26-05-2012

Kontakt 24 - DOSZŁO DO PRZEPYCHANEK

"Zostaw go!". Gorąco na Marszu Wolnych Konopii

"Zostaw go!". Gorąco na Marszu Wolnych Konopii

"Zostaw go!" - krzyczeli zgromadzeni na Marszu Wolnych Konopii do policjantów, którzy usiłowali wyprowadzić z tłumu jednego z...czytaj dalej »
 

"Mieliśmy już ciężkie nogi"

26-05-2012

PIŁKARZE PO MECZU ZE SŁOWACJĄ

"Mieliśmy już ciężkie nogi"
- Wiele osób mówiło, że nie będę w stanie zagrać na Euro. Udowodniłem im, że byli w błędzie - powiedział bohater meczu ze...czytaj dalej »
26-05-2012

REKORDOWY DZIEŃ NA KONIEC SEZONU

Tłok na Mount Everest. 150 osób na szczycie

Tłok na Mount Everest. 150 osób na szczycie

Rekordowa liczba, ok. 150 osób weszła w sobotę na najwyższą górę świata Mount Everest (8850 m n.p.m.). Koniec sezonu...czytaj dalej »
 
26-05-2012

EUROPA GRAŁA TOWARZYSKO PRZED MISTRZOSTWAMI

Niemcy pobici. Stracili pięć bramek

Niemcy pobici. Stracili pięć bramek

Wielcy faworyci Euro 2012 - Niemcy - musieli w Bazylei przełknąć gorzką pigułkę. Na St. Jakob Park podopieczni Joachima Loewa...czytaj dalej »
 
26-05-2012

tvnwarszawa.pl - "ŚCIĄGNĄŁ CHMURĘ" NA MARSZU WOLNEJ KONOPII

Palikot publicznie zapalił jointa

Palikot publicznie zapalił jointa

Janusz Palikot zapalił skręta na Marszu Wolnej Konopii. Tłum skandował: "Dajcie buszka dla Januszka". - Długo nie trzeba było go...czytaj dalej »
 
26-05-2012

Kontakt 24 - SPŁONĘŁO MIESZKANIE NA WARSZAWSKIM BRÓDNIE

Pożar w wieżowcu

Pożar w wieżowcu

Cztery zastępy straży pożarnej gasiły pożar mieszkania na warszawskim Bródnie. Zdjęcia z miejsca zdarzenia zamieścili w naszym...czytaj dalej »
 

Może padać w całym kraju

26-05-2012

tvnmeteo.pl - PROGNOZA NA NOC I NIEDZIELĘ

Może padać w całym kraju
Nocą czekają nas przelotne opady deszczu, zwłaszcza na północy i zachodzie Polski. Dodatkowo powieje z prędkością do 40 km/h i...czytaj dalej »
 

Zderzenie z autokarem.
Zabity, ponad 20 rannych

26-05-2012

WYPADEK W ŚWIĘTOKRZYSKIEM

Zderzenie z autokarem. <BR> Zabity, ponad 20 rannych
Jedna osoba zginęła, a ponad 20 zostało rannych w wypadku, do którego doszło w sobotę w miejscowości Jasienica w woj....czytaj dalej »
 
26-05-2012

PŁYWANIE: MISTRZOSTWA EUROPY W DEBRECZYNIE

Złoty grzbiet Kawęckiego

Złoty grzbiet Kawęckiego

Polska ma pierwszy medal pływackich mistrzostw Europy w węgierskim Debreczynie. I od razu złoty - najszybszy w finale 200 metrów...czytaj dalej »
 
26-05-2012

SPÓR O UDZIAŁ WAŁĘSY W OBCHODACH ROCZNICY SIERPNIA '80

"Wałęsa w orbicie kosmicznej fruwa"

"Wałęsa w orbicie kosmicznej fruwa"

- Lech Wałęsa stracił kontakt z rzeczywistością. Żałujemy, że w orbicie kosmicznej fruwa - tak Ryszard Czarnecki (PiS) "Faktach...czytaj dalej »
 

"To był dla mnie najgorszy mecz w życiu. Trząsłem się"

26-05-2012

SMUDA PO WYGRANEJ ZE SŁOWACJĄ

"To był dla mnie najgorszy mecz w życiu. Trząsłem się"
Dla selekcjonera Franciszka Smudy, spotkanie towarzyskie ze Słowacją było "najgorszym meczem w życiu". Nie z powodu gry piłkarzy,...czytaj dalej »
 

Lato wie, kogo skreśli Smuda. "Zamykamy się, kawka do tego"

26-05-2012

PREZES PZPN SIĘ DENERWUJE. "WOLAŁBYM BYĆ NA BOISKU"

Lato wie, kogo skreśli Smuda. "Zamykamy się, kawka do tego"
- Wiem, z kogo zrezygnuje trener Smuda - powiedział w "Faktach po Faktach" prezes PZPN, Grzegorz Lato. Z meczu ze Słowacją był...czytaj dalej »
 

Najsilniejszy skład Polski wymęczył 1:0. Gol Perquisa

26-05-2012

SKROMNA WYGRANA POLAKÓW W KLAGENFURCIE

Najsilniejszy skład Polski wymęczył 1:0. Gol Perquisa
Skuteczny Damien Perquis i pewny w bramce Wojciech Szczęsny wystarczyli na słabych i myślących o wakacjach Słowaków. Po wygranej...czytaj dalej »
 

Zobacz "anatomię chmury burzowej"

26-05-2012

tvnmeteo.pl - CUMULONIMBUS POWSTAŁ W 15 MINUT

Zobacz "anatomię chmury burzowej"
NASA opublikowała kolejne zdjęcie chmury burzowej, sfotografowanej przez naukowców w ramach projektu DC3. Cumulonimbus utworzył...czytaj dalej »
 

Wydobyli ostatnie ciało
spod zawalonej ściany

26-05-2012

TRZEJ MĘŻCZYŹNI NIE ŻYJĄ

Wydobyli ostatnie ciało <BR>spod zawalonej ściany
Strażakom udało się wydobyć ciała trzech mężczyzn, przygniecionych w sobotę rano przez zawaloną ścianę w miejscowości Hutki koło...czytaj dalej »
 

Fabiański nie jedzie na Euro

26-05-2012

ZASTĄPI GO SANDOMIERSKI

Fabiański nie jedzie na Euro
Łukasz Fabiański nie pojedzie na trzecią wielką imprezę w swojej karierze. Jak podaje nSport, zawodnika z gry na Euro 2012...czytaj dalej »
 
26-05-2012

GOLDEN GATE DZIŚ I KIEDYŚ

Najsłynniejszy most świata kończy 75 lat

Najsłynniejszy most świata kończy 75 lat

Najsłynniejszy most świata - Golden Gate w San Francisco - obchodzi swoje święto. W poniedziałek minie 75 lat od jego otwarcia. czytaj dalej »
 

Parmezan po trzęsieniu ziemi trafił na półki

26-05-2012

tvnmeteo.pl - URATOWANO 12 TYS. TON SERA

Parmezan po trzęsieniu ziemi trafił na półki
Na włoski rynek trafiło właśnie 12 tys. ton specjalnego sera. Związek rolników indywidualnych zorganizował sprzedaż paczek...czytaj dalej »
 
26-05-2012

ZIELONE ŚWIĄTKI

Tej niedzieli sklepy zamknięte

Tej niedzieli sklepy zamknięte

Jeśli jeszcze nie zrobiłeś zakupów na niedzielny obiad - to ostatnia szansa. W związku ze świętem Zesłania Ducha Świętego jutro...czytaj dalej »
 
 
Sport

Rywale Polski pod górkę

Nasi rywale grupowi na Euro 2012 - Czesi - najpierw ogłosili w sobotę, że trener Michal Bilek przedłużył kontrakt... czytaj dalej »
czytaj więcej z kategorii: sport »
Biznes
Kursy walut  
USD/PLN0.0000-
EUR/PLN0.0000-
CHF/PLN0.0000-
EUR/USD0.0000-
Notowania
mWIG402245.61-0.29%
WIG36860.7+0.02%
WIG202037.18+0.07%
czytaj więcej z kategorii: biznes »
XTB
Dane dostarcza www.xtb.pl
Świat
czytaj więcej z kategorii: Świat »
Polska
"Zostaw go!". Gorąco na Marszu Wolnych Konopii

"Zostaw go!". Gorąco na Marszu Wolnych Konopii

"Zostaw go!" - krzyczeli zgromadzeni na Marszu Wolnych Konopii do policjantów, którzy usiłowali wyprowadzić z tłumu... czytaj dalej »
czytaj więcej z kategorii: polska »
Meteo
Kultura
czytaj więcej z kategorii: kultura »
Michałki
czytaj więcej z kategorii: michałki »
Magazyny

FAKTY PO FAKTACH

„Fakty po Faktach” to program publicystyczny autorstwa prowadzących główne...
czytaj dalej »

KROPKA NAD I

„Kropka nad i” to autorski program Moniki Olejnik, w którym dziennikarka...
czytaj dalej »

POLSKA I ŚWIAT

Polska i Świat to codzienny autorski program informacyjny, podsumowujący najważniejsze...
czytaj dalej »

FAKTY LUDZIE PIENIĄDZE

Program, którego pomysłodawcą jest Roman Młodkowski, prowadzi Rafał Wojda.
czytaj dalej »

PROSTO Z POLSKI

Program poświęcony sprawom i problemom, którymi Polacy żyją na co dzień. Autorzy...
czytaj dalej »

JEDEN NA JEDEN

"Jeden na jeden" to autorski program Bogdana Rymanowskiego.

Dziennikarz...
czytaj dalej »

SUKCES PISANY SZMINKĄ

Program o tematyce biznesowej skierowany do kobiet, które realizują się zawodowo na...
czytaj dalej »

INNY PUNKT WIDZENIA

Program Grzegorza Miecugowa, w którym autor rozmawia z czołowymi postaciami świata nauki...
czytaj dalej »

SZKŁO KONTAKTOWE

Program, w którym w luźnej i żartobliwej formie komentowane są wydarzenia dnia.
czytaj dalej »