Szkło kontaktowe
Poszukiwacze
25.05| Posłowie poza stanowieniem prawa zajmują się... 

Zły czas
25.05| Minister Joanna Mucha roni dobrą minę do...... 

Komentarz muzyczny
25.05| Jak co piątek - muzyczne podsumownaie tygodnia... 

Bez hamulców
25.05| Jan Tomaszewski osamotniony, ale dumny. 

Dopadnięty
25.05| Grzegorz Schetyna zaniemógł. 

Kręci się
25.05| Trener Franciszek Smuda pod czujnym okiem... 

Nowe wideo
Franciszek Smuda o meczu ze Słowacją
26.05 | Dla selekcjonera Franciszka Smudy, spotkanie... 

Grzegorz Lato w "Faktach po Faktach"
- Wiem, z kogo zrezygnuje trener Smuda - powiedział w... 

Być, albo nie być
26.05 | Sprawdzian mocy, czyli piłkarski test przed... 

Wypadek autokaru
26.05 | Rozbity autokar w rowie, kilkanaście osób w... 

Wstyd w Watykanie
26.05 | Papież jest zrozpaczony, a Watykan ma problem.... 

Zatrzymani w kadrze
26.05 | Teraz sposób na złodzieja - kradzież na filmie,... 

Okiem maszynisty
26.05 | Niesamowite zdjęcia z kabiny pociągu, a na nich... 

Fakty
Być, albo nie być
26.05 | Sprawdzian mocy, czyli piłkarski test przed... 

Wypadek autokaru
26.05 | Rozbity autokar w rowie, kilkanaście osób w... 

Wstyd w Watykanie
26.05 | Papież jest zrozpaczony, a Watykan ma problem.... 

Zatrzymani w kadrze
26.05 | Teraz sposób na złodzieja - kradzież na filmie,... 

Okiem maszynisty
26.05 | Niesamowite zdjęcia z kabiny pociągu, a na nich... 

Na wagę życia
26.05 | Teraz eksperyment na wagę życia i pacjenci pod... 

 

Najnowsze informacje

RSS
Tagi: łotwa
14:07, 09.12.2011 /tvn24.pl

Oligarchowie i Rosjanie.
A mimo to w UE i NATO

20 LAT PO UPADKU ZSRR: ŁOTWA

Oligarchowie i Rosjanie. <BR> A mimo to w UE i NATO
Fot. G. KuczyńskiRygą współrządzą Rosjanie, ich przedstawiciel jest merem miasta
Łotwa jest jedną z trzech byłych republik radzieckich, które dziś są w Unii Europejskiej i NATO. Nie tak skandynawska jak Estonia, ale i nie tak środkowoeuropejska jak Litwa, często uważana jest za najsłabsze ogniwo "bałtyckiej trójki". Na osiągnięcie ostatnich dwóch dekad cień rzucają dwa problemy: mało skuteczna integracja bardzo licznej mniejszości rosyjskiej oraz ogromne wpływy polityczne wąskiej grupy biznesmenów.
UPADEK ZSRR. 20. ROCZNICA - czytaj raport specjalny

Łotwa ogłosiła niepodległość już 4 maja 1990 r. idąc w ślady Litwy. Wówczas Moskwa i Gorbaczow nie chcieli jeszcze słyszeć o rozpadzie imperium. Dlatego w styczniu 1991 r. OMON i specnaz próbowały siłą obalić reformatorów w Rydze. Potem był pucz – ale już w Moskwie (sierpień 1991) – też nieudany. Kilka dni później goniące już resztkami sił władze ZSRR uznały niepodległość Łotwy.
      1991 – odzyskanie niepodległości

1993 – pierwsze wolne wybory

1994 – wyjście ostatnich żołnierzy rosyjskich

2004 – wejście do UE i NATO      


W ten sposób zakończył się ponad półwieczny okres okupacji radzieckiej. Łotwa była bowiem jednym z trzech krajów bałtyckich, anektowanych w 1940 przez Stalina na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow.

Sejm łotewski – czyli rozdrobniony

W porównaniu z Estonią i Litwą, Łotwa od 20 lat charakteryzuje się niezwykłym rozdrobnieniem sceny politycznej. W 100-osobowej Saeimie, czyli Sejmie, zawsze zasiada 6-8 partii. Na dodatek różnice w liczbie deputowanych nie są duże. To „zasługa” proporcjonalnego systemu wyborczego i niezwykłej zmienności nastrojów politycznych Łotyszy. W efekcie od 20 lat Łotwą rządzą koalicje nie dwu- czy trzypartyjne, ale złożone z 4 (jak teraz) lub nawet 5 ugrupowań.

Szczególnie kryzysowe były lata 90. Kompletny system demokracji parlamentarnej przywrócono dopiero w latach 1993-94. A już rok później doszło do krachu systemu bankowego, a za nim – chaosu politycznego. W efekcie w latach 1995-98 rządził słaby rząd złożony z aż 6 partii.

Dopiero zmiany związane z ubieganiem się o członkostwo w UE i NATO, a potem wejście do obu tych organizacji, ustabilizowały życie polityczne Łotwy.

Tak się walczy z kryzysem

Po 2004 r. kraj rozkwitał także gospodarczo. Sięgnąwszy po wiele rozwiązań, skutecznie stosowanych wcześniej przez Estończyków, Łotwa szybko osiągnęła (podobnie jak Litwa) jedne z najlepszych wskaźników makroekonomicznych w Unii.

Na jak słabych fundamentach budowano to prosperity (napędzane kredytami udzielanymi na ogromną skalę), pokazało pierwsze uderzenie kryzysowej fali. W 2009 roku PKB Łotwy skurczyło się aż o 17 proc.!

Wtedy znalazł się „silny człowiek na trudne czasy” gospodarcze. Valdis Dombrovskis zacisnął pasa tak, że Grecy nawet nie powinni śmieć się porównywać. Deficyt budżetowy z 8.5% PKB w 2009 r. zmniejszono do 6% w 2011 i w planach jest 3% w 2012. Pensje w sektorze publicznym zostały obniżone w niektórych przypadkach nawet o 50%.

Wzrost gospodarczy Łotwy po gigantycznych spadkach podczas kryzysu skoczył ostro do góry. Na koniec tego roku prognozuje się wzrost 5%. Co ciekawe, bolesne reformy Dombrovskisowi nie zaszkodziły. Wręcz przeciwnie – po tegorocznych wyborach utrzymał fotel premiera.

Trzej panowie „A”

Łotysze popierają premiera także za coś innego – za ograniczenie korupcji i ukrócenie wszechwładzy oligarchów. Po raz pierwszy po 1991 r. w obecnej koalicji nie ma „partii biznesu” - zakładanych przez bogatych przedsiębiorców, z głównym celem zabezpieczenia ich interesów.

Lata 90. były erą dominacji biznesu w polityce. I związanej z tym wielkiej korupcji. To na fali antykorupcyjnych nastrojów społecznych, w 2002 r. wybory wygrała założona kilka miesięcy wcześniej partia byłego szefa banku centralnego Einarsa Repse. To wtedy rozpoczęto walkę o likwidację niejasnych powiązań biznesu z polityką. Na początku 2003 r. działać zaczęło „łotewskie CBA” - KNAB.

Na Łotwie mówi się często o trzech panach „A”, którzy przez blisko dwie dekady grali główne role w kraju. Aivars Lembergs jest od wielu lat merem Ventspils – wielkiego przemysłowego ośrodka i ważnego portu. Andris Skele zrobił fortunę w sektorze handlu żywnością, trzykrotnie był premierem Łotwy. Ainars Slesers to były minister transportu, znacząca figura sektora bankowego. Wszyscy swego czasu założyli własne partie. Kilka lat temu jeszcze miały one większość w Saeimie. Dziś jest tylko jedna – Lembergsa.

Rosjanie – duża mniejszość

Rządy oligarchów możliwe były długo dzięki specyfice łotewskiego systemu politycznego. Obowiązuje nieformalna zasada: izolacja partii łotewskich Rosjan. W efekcie, mimo że w każdych wyborach osiągają jeden z najlepszych wyników (tegoroczne nawet wygrali), jeszcze nigdy nie współrządzili krajem.

Rosjanie stanowią ok. 30 proc. ludności Łotwy. W zdecydowanej większości to ludność napływowa z czasów ZSRR. Wraz z innymi zrusyfikowanymi mniejszościami słowiańskimi to aż ok. 40 proc. Oczywiście spora część z nich nie ma obywatelstwa łotewskiego, ale nawet ci, co mogą głosować – są już na tyle liczni, że wygrano wybory do parlamentu, a wcześniej przejęto władzę w Rydze i szeregu innych miast.
Ponad tysiąc osób uczciło w środę w Rydze pamięć Łotyszy, którzy walczyli... czytaj więcej »


Większość polityków łotewskich zarzuca Rosjanom, że próbują narzucić dwujęzyczność w kraju, choć są potomkami okupantów. Dojście Rosjan do władzy miałoby też konsekwencje dla pozycji międzynarodowej Łotwy – politycy nie kryjący sympatii do Moskwy, dostaliby dostęp choćby do tajemnic NATO.

Łotwa kilkakrotnie po 1991 r. padała ofiarą ekonomicznych represji Rosji. Powód był zawsze ten sam (jak w Estonii): dyskryminowanie mniejszości rosyjskiej i gloryfikacja nazizmu. Chodzi o współpracę części Łotyszy z Hitlerem i walkę łotewskiej formacji Waffen SS po stronie niemieckiej na froncie wschodnim. Łotysze podkreślają, że wybrali wtedy mniejsze – z ich punktu widzenia – zło. Jednak demonstracyjne podkreślanie tego epizodu (słynne marcowe pochody weteranów-legionistów SS) tylko ułatwia Rosji atakowanie Rygi na arenie międzynarodowej.

Wydaje się jednak, że i w tym wypadku obecny rząd zdoła coś zrobić. Już zakazano udziału polityków koalicji w marcowych uroczystościach. Jak bowiem ostrzegł niedawno były prezydent Valdis Zatlers, święto weteranów SS ma posłużyć za pretekst do zmasowanego ataku politycznego Rosji oraz próby obalenia obecnej koalicji i wprowadzenia do rządu Rosjan.

Grzegorz Kuczyński

-------------------------------------

REPUBLIKA ŁOTWY

Ogłoszenie niepodległości: ogłoszona 4 maja 1990 (uznana przez ZSRR 6 września 1991)

Stolica: Ryga

Powierzchnia: 64 589 km kw.

Ludność: ok. 2,2 mln

Podział etniczny: Łotysze 59,3 proc., Rosjanie 27,8 proc., Białorusini 3,6 proc., Ukraińcy 2,5 proc., Polacy 2,4 proc., inni 4,4 proc.

Języki: łotewski (oficjalny) 58,2 proc., rosyjski 37,5 proc., inne 4,3 proc.

Głowa państwa: prezydent Andris Berzins (od 2011)

PKB per capita: 14 700 USD
Dodaj do:
Oligarchowie i Rosjanie. A mimo to w UE i NATOhttp://www.tvn24.pl/0,1727321,0,1,oligarchowie-i-rosjanie--a-mimo-to-w-ue-i-nato,wiadomosc.html
Powiadom znajomego
Podyskutuj (4)
22.12.2011 | ~ZbigZbigŁotwa - przepiękny kraj.
Vesntspils , pod względem uporządkowania miasta i jego ...

Pozostałe informacje

Rywale Polski pod górkę

26-05-2012

SPRAWDŹ WYNIKI SPOTKAŃ TOWARZYSKICH

Rywale Polski pod górkę
Nasi rywale grupowi na Euro 2012 - Czesi - najpierw ogłosili w sobotę, że trener Michal Bilek przedłużył kontrakt do 2014 roku, a...czytaj dalej »
26-05-2012

Kontakt 24 - DOSZŁO DO PRZEPYCHANEK

"Zostaw go!". Gorąco na Marszu Wolnych Konopii

"Zostaw go!". Gorąco na Marszu Wolnych Konopii

"Zostaw go!" - krzyczeli zgromadzeni na Marszu Wolnych Konopii do policjantów, którzy usiłowali wyprowadzić z tłumu jednego z...czytaj dalej »
 

"Mieliśmy już ciężkie nogi"

26-05-2012

PIŁKARZE PO MECZU ZE SŁOWACJĄ

"Mieliśmy już ciężkie nogi"
- Wiele osób mówiło, że nie będę w stanie zagrać na Euro. Udowodniłem im, że byli w błędzie - powiedział bohater meczu ze...czytaj dalej »
26-05-2012

REKORDOWY DZIEŃ NA KONIEC SEZONU

Tłok na Mount Everest. 150 osób na szczycie

Tłok na Mount Everest. 150 osób na szczycie

Rekordowa liczba, ok. 150 osób weszła w sobotę na najwyższą górę świata Mount Everest (8850 m n.p.m.). Koniec sezonu...czytaj dalej »
 
26-05-2012

EUROPA GRAŁA TOWARZYSKO PRZED MISTRZOSTWAMI

Niemcy pobici. Stracili pięć bramek

Niemcy pobici. Stracili pięć bramek

Wielcy faworyci Euro 2012 - Niemcy - musieli w Bazylei przełknąć gorzką pigułkę. Na St. Jakob Park podopieczni Joachima Loewa...czytaj dalej »
 
26-05-2012

tvnwarszawa.pl - "ŚCIĄGNĄŁ CHMURĘ" NA MARSZU WOLNEJ KONOPII

Palikot publicznie zapalił jointa

Palikot publicznie zapalił jointa

Janusz Palikot zapalił skręta na Marszu Wolnej Konopii. Tłum skandował: "Dajcie buszka dla Januszka". - Długo nie trzeba było go...czytaj dalej »
 
26-05-2012

Kontakt 24 - SPŁONĘŁO MIESZKANIE NA WARSZAWSKIM BRÓDNIE

Pożar w wieżowcu

Pożar w wieżowcu

Cztery zastępy straży pożarnej gasiły pożar mieszkania na warszawskim Bródnie. Zdjęcia z miejsca zdarzenia zamieścili w naszym...czytaj dalej »
 

Może padać w całym kraju

26-05-2012

tvnmeteo.pl - PROGNOZA NA NOC I NIEDZIELĘ

Może padać w całym kraju
Nocą czekają nas przelotne opady deszczu, zwłaszcza na północy i zachodzie Polski. Dodatkowo powieje z prędkością do 40 km/h i...czytaj dalej »
 

Zderzenie z autokarem.
Zabity, ponad 20 rannych

26-05-2012

WYPADEK W ŚWIĘTOKRZYSKIEM

Zderzenie z autokarem. <BR> Zabity, ponad 20 rannych
Jedna osoba zginęła, a ponad 20 zostało rannych w wypadku, do którego doszło w sobotę w miejscowości Jasienica w woj....czytaj dalej »
 
26-05-2012

PŁYWANIE: MISTRZOSTWA EUROPY W DEBRECZYNIE

Złoty grzbiet Kawęckiego

Złoty grzbiet Kawęckiego

Polska ma pierwszy medal pływackich mistrzostw Europy w węgierskim Debreczynie. I od razu złoty - najszybszy w finale 200 metrów...czytaj dalej »
 
26-05-2012

SPÓR O UDZIAŁ WAŁĘSY W OBCHODACH ROCZNICY SIERPNIA '80

"Wałęsa w orbicie kosmicznej fruwa"

"Wałęsa w orbicie kosmicznej fruwa"

- Lech Wałęsa stracił kontakt z rzeczywistością. Żałujemy, że w orbicie kosmicznej fruwa - tak Ryszard Czarnecki (PiS) "Faktach...czytaj dalej »
 

"To był dla mnie najgorszy mecz w życiu. Trząsłem się"

26-05-2012

SMUDA PO WYGRANEJ ZE SŁOWACJĄ

"To był dla mnie najgorszy mecz w życiu. Trząsłem się"
Dla selekcjonera Franciszka Smudy, spotkanie towarzyskie ze Słowacją było "najgorszym meczem w życiu". Nie z powodu gry piłkarzy,...czytaj dalej »
 

Lato wie, kogo skreśli Smuda. "Zamykamy się, kawka do tego"

26-05-2012

PREZES PZPN SIĘ DENERWUJE. "WOLAŁBYM BYĆ NA BOISKU"

Lato wie, kogo skreśli Smuda. "Zamykamy się, kawka do tego"
- Wiem, z kogo zrezygnuje trener Smuda - powiedział w "Faktach po Faktach" prezes PZPN, Grzegorz Lato. Z meczu ze Słowacją był...czytaj dalej »
 

Najsilniejszy skład Polski wymęczył 1:0. Gol Perquisa

26-05-2012

SKROMNA WYGRANA POLAKÓW W KLAGENFURCIE

Najsilniejszy skład Polski wymęczył 1:0. Gol Perquisa
Skuteczny Damien Perquis i pewny w bramce Wojciech Szczęsny wystarczyli na słabych i myślących o wakacjach Słowaków. Po wygranej...czytaj dalej »
 

Zobacz "anatomię chmury burzowej"

26-05-2012

tvnmeteo.pl - CUMULONIMBUS POWSTAŁ W 15 MINUT

Zobacz "anatomię chmury burzowej"
NASA opublikowała kolejne zdjęcie chmury burzowej, sfotografowanej przez naukowców w ramach projektu DC3. Cumulonimbus utworzył...czytaj dalej »
 

Wydobyli ostatnie ciało
spod zawalonej ściany

26-05-2012

TRZEJ MĘŻCZYŹNI NIE ŻYJĄ

Wydobyli ostatnie ciało <BR>spod zawalonej ściany
Strażakom udało się wydobyć ciała trzech mężczyzn, przygniecionych w sobotę rano przez zawaloną ścianę w miejscowości Hutki koło...czytaj dalej »
 

Fabiański nie jedzie na Euro

26-05-2012

ZASTĄPI GO SANDOMIERSKI

Fabiański nie jedzie na Euro
Łukasz Fabiański nie pojedzie na trzecią wielką imprezę w swojej karierze. Jak podaje nSport, zawodnika z gry na Euro 2012...czytaj dalej »
 
26-05-2012

GOLDEN GATE DZIŚ I KIEDYŚ

Najsłynniejszy most świata kończy 75 lat

Najsłynniejszy most świata kończy 75 lat

Najsłynniejszy most świata - Golden Gate w San Francisco - obchodzi swoje święto. W poniedziałek minie 75 lat od jego otwarcia. czytaj dalej »
 

Parmezan po trzęsieniu ziemi trafił na półki

26-05-2012

tvnmeteo.pl - URATOWANO 12 TYS. TON SERA

Parmezan po trzęsieniu ziemi trafił na półki
Na włoski rynek trafiło właśnie 12 tys. ton specjalnego sera. Związek rolników indywidualnych zorganizował sprzedaż paczek...czytaj dalej »
 
26-05-2012

ZIELONE ŚWIĄTKI

Tej niedzieli sklepy zamknięte

Tej niedzieli sklepy zamknięte

Jeśli jeszcze nie zrobiłeś zakupów na niedzielny obiad - to ostatnia szansa. W związku ze świętem Zesłania Ducha Świętego jutro...czytaj dalej »
 
 
Sport

Rywale Polski pod górkę

Nasi rywale grupowi na Euro 2012 - Czesi - najpierw ogłosili w sobotę, że trener Michal Bilek przedłużył kontrakt... czytaj dalej »
czytaj więcej z kategorii: sport »
Biznes
Kursy walut  
USD/PLN0.0000-
EUR/PLN0.0000-
CHF/PLN0.0000-
EUR/USD0.0000-
Notowania
mWIG402245.61-0.29%
WIG36860.7+0.02%
WIG202037.18+0.07%
czytaj więcej z kategorii: biznes »
XTB
Dane dostarcza www.xtb.pl
Świat
czytaj więcej z kategorii: Świat »
Polska
"Zostaw go!". Gorąco na Marszu Wolnych Konopii

"Zostaw go!". Gorąco na Marszu Wolnych Konopii

"Zostaw go!" - krzyczeli zgromadzeni na Marszu Wolnych Konopii do policjantów, którzy usiłowali wyprowadzić z tłumu... czytaj dalej »
czytaj więcej z kategorii: polska »
Meteo
Kultura
czytaj więcej z kategorii: kultura »
Michałki
czytaj więcej z kategorii: michałki »
Magazyny

FAKTY PO FAKTACH

„Fakty po Faktach” to program publicystyczny autorstwa prowadzących główne...
czytaj dalej »

KROPKA NAD I

„Kropka nad i” to autorski program Moniki Olejnik, w którym dziennikarka...
czytaj dalej »

POLSKA I ŚWIAT

Polska i Świat to codzienny autorski program informacyjny, podsumowujący najważniejsze...
czytaj dalej »

FAKTY LUDZIE PIENIĄDZE

Program, którego pomysłodawcą jest Roman Młodkowski, prowadzi Rafał Wojda.
czytaj dalej »

PROSTO Z POLSKI

Program poświęcony sprawom i problemom, którymi Polacy żyją na co dzień. Autorzy...
czytaj dalej »

JEDEN NA JEDEN

"Jeden na jeden" to autorski program Bogdana Rymanowskiego.

Dziennikarz...
czytaj dalej »

SUKCES PISANY SZMINKĄ

Program o tematyce biznesowej skierowany do kobiet, które realizują się zawodowo na...
czytaj dalej »

INNY PUNKT WIDZENIA

Program Grzegorza Miecugowa, w którym autor rozmawia z czołowymi postaciami świata nauki...
czytaj dalej »

SZKŁO KONTAKTOWE

Program, w którym w luźnej i żartobliwej formie komentowane są wydarzenia dnia.
czytaj dalej »