Raporty » Kryzys rządzi już rok

Większość analityków łączy obecny kryzys z brakiem umiaru amerykańskich banków w pożyczaniu pieniędzy na kupno domów pod zastaw hipoteczny. A zwłaszcza z masowymi pożyczkami tzw. sub-prime, czyli udzielanymi osobom z niewielka zdolnością kredytową. Banki, żeby pożyczać coraz więcej, obchodząc tym samym normy ostrożnościowe, emitowały obligacje zwane CDO (Collateralised Debt Obligations) - czyli papiery dłużne, zabezpieczone hipotekami domów. Dzięki tym emisjom pożyczały pieniądze od innych instytucji finansowych i mogły udzielać więcej kredytów. Inni z kolei sprzedawali CDO kolejnym bankom i inwestorom na całym świecie.

9-11 czyli geneza

Gdyby szukać genezy obecnego kryzysu, trzeba cofnąć się aż do 11 września 2001 roku. Po atakach terrorystycznych w USA rząd i amerykańskie władze monetarne doszły do wniosku, że strach przed terroryzmem i obawa przed kolejnymi katastrofami mogą zniechęcić konsumentów do wydawania pieniędzy i pogrążyć Amerykę w recesji. Ta obawa - bardzo wówczas uzasadniona - była powodem radykalnego obniżenia stóp procentowych. Polityka taniego pieniądza przez niemal trzy lata napędziła bankom ogromną klientelę chętnych, żeby zaciągnąć kredyt. Ale też nigdy w historii banki same nie wyruszyły na tak agresywne polowanie na klientów. Dawały go komu podanie.

Amerykańska gospodarka pędziła, więc w latach 2004-2006 stopy procentowe wzrosły z 1 do 5,35 proc. To spowodowało spowolnienie na rynku hipotecznym. Raty kredytów rosły, a banki pożyczały pieniądze w Japonii, gdzie stopy były tradycyjnie bliskie zera, żeby utrzymać akcję kredytową. Jednak równocześnie ze wzrostem ceny kredytu coraz więcej osób o niskich dochodach zaczęło mieć problemy z jego spłatą.

Ceny domów spadały, a więc wartość zabezpieczenia udzielonych pożyczek była coraz mniejsza. A tak samo wartość obligacji CDO, które już bankierów zaczynały parzyć w ręce. Gdy upadł Lehman Brothers, okazało się, że są one zupełnie bezwartościowe.

Globalna infekcja

Ale papiery te rozpełzły się po całym świecie. Wiele z nich powiązanych było z ubezpieczeniem, które ochoczo wystawiał na przykład amerykański gigant AIG. Nikt nie wiedział kto i ile ma ich w swoich aktywach. Efekt? Totalny brak zaufania. Banki z dnia na dzień przestały sobie nawzajem pożyczać pieniądze. Tak zamarł rynek międzybankowy, czyli układ krwionośny światowego systemu finansowego.

Kryzys zaufania zaraz po tym jak upadł Lehman Brothers ogarnął cały świat. Banki natychmiast wstrzymały kredytowanie gospodarki. Firmy na całym świecie musiały wstrzymać emisje papierów dłużnych o wartości miliardów dolarów, ponieważ żaden bank nie chciał ich kupić. Wszystkie natomiast rzuciły się na amerykańskie obligacje i bony, jedyne papiery postrzegane jako wiarygodne. To spowodowało ogromny globalny popyt na dolara, który wkrótce niebotycznie się umocnił.

Reaninacja systemu finansowego

Amerykański Fed i Europejski Bank Centralny natychmiast udostępniły bankom fundusze, żeby ożywić rynek pieniężny dotknięty całkowitym zawałem. Obniżyły też stopy procentowe, żeby banki mogły pozyskać taniej pieniądz. Jednak na krótką metę biliony dolarów, euro, funtów i franków szwajcarskich udostępnione bankom niewiele pomogły. Rynek pożyczek międzybankowych ledwo dyszał. A brak kredytu prowadził do wstrzymania inwestycji, wymiany handlowej, zmniejszenia produkcji, bankructw i bezrobocia - słowem do recesji.

W poszukiwaniu długoterminowej poprawy sytuacji rząd USA przyjął plan ratunkowy (TARP, zwany tez od nazwiska sekretarza skarbu USA planem Paulsona) o wartości 700 mld dolarów. Celem tego planu było wykupienie z banków złych długów i zamiana rządowej pomocy na udziały w instytucjach finansowych. Podobne plany dla sektora finansowego, polegające także między innymi na dokapitalizowaniu na koszt podatników i nacjonalizacji banków, przyjęły rządy Wielkiej Brytanii, państw Unii Europejskiej, Rosji i Australii.

Strach przed recesją

To nie pomogło. Widmo globalnej recesji rysowało się coraz mocniej. Utrata płynności groziła nie tylko instytucjom finansowym, ale i gigantom przemysłowym, takim jak na przykład amerykańskie koncerny samochodowe - niedawno określane jako "za duże, żeby upaść". Rządy zdecydowały się więc wpompować kolejne gigantyczne kwoty do słabnącej gospodarki. Przyjmowały pakiety stymulujące, które obejmowały ulgi podatkowe, rządowe gwarancje dla kredytów, poręczenia kredytów hipotecznych, czy też wykup lub dokapitalizowanie prywatnych firm.

Mimo, że gospodarki niektórych państw, jak Francji czy Niemiec wyszły w II kwartale tego roku z recesji odnotowując wzrost w stosunku do poprzedniego kwartału, liderzy grupy 20 najbogatszych państw globu, czyli G20 na wrześniowym spotkaniu prawdopodobnie zdecydują, że gospodarka globalna wymaga nowych planów stymulujących. Najbogatsze państwa są teraz w kropce. Z jednej strony wielu ekonomistów mówi, że ożywienie jest jeszcze słabe i wymaga dalszego pompowania pieniędzy, żeby nie wpaść do drugiego dołka recesji. A tego rządzący chcieliby uniknąć za wszelką cenę. Z drugiej strony ekonomiści patrzą z przerażeniem jak narasta dług publiczny i przewidują, że spłacać będzie go musiało nawet kilka następnych pokoleń.

Jak rosły długi

I tak deficyt finansów publicznych USA na koniec 2007 roku, a więc w okresie ale jeszcze przed kryzysem wynosił 2,9 proc. PKB. Według prognoz, na koniec 2010 roku wzrośnie do 13,5 proc. PKB po zaangażowaniu w plany stymulujące gospodarkę kwot w wysokości 2 proc. PKB. W Wielkiej Brytanii deficyt wynosił 2,7 proc. PKB w 2007 roku, a w 2010 ma wzrosnąć do 11,6 proc. PKB. W Japonii było to 3,4 proc. PKB, ale w 2010 roku będzie 10,3 proc. PKB. Nadwyżka budżetowa Rosji, która w 2007 roku wynosiła 6,8 proc. PKB ma się na koniec przyszłego roku zamienić w deficyt rzędu 5,5 proc. PKB. Strach myśleć jakie podatki będą płacić Amerykanie, którzy chodzą teraz do szkoły.

A w dodatku ogromne pieniądze wpompowane do gospodarki wcześniej czy później spowodują ogromna falę inflacji. Kiedy i jak wielką - o tym ekonomiści i politycy boją się jeszcze nawet myśleć.


KALENDARIUM KRYZYSU NA śWIECIE

2007

Kwiecień

USA - New Century Financial, który specjalizuje się w kredytach hipotecznych wysokiego ryzyka składa wniosek do sądu o objęcie go ochroną przed wierzycielami i zwalnia połowę personelu. Ponieważ emitowane przez niego papiery są w portfelach wielu banków, problemy NCF zaczynają oddziaływać na cały sektor finansowy

Lipiec

USA – Bank inwestycyjny Bear Stearns informuje swoich klientów, że mają małe szanse na odzyskanie swoich pieniędzy w najbliższym czasie, po tym, jak dwa jego fundusze dostały odmowę od banków komercyjnych na pożyczkę

Ben Bernanke, szef Rezerwy Federalnej USA ogłasza, że problemy sektora finansowego mogą kosztowa w USA 100 mld dol

9 sierpnia

Unia Europejska - Europejski Bank Centralny wpompowuje w rynek bankowy Unii Europejskiej 95 mld euro, aby poprawić płynność. W ciągu kilku dni dodaje do tej sumy kolejne 108,7 mld euro

4 września

Wielka Brytania - Oprocentowanie, po jakim brytyjskie banki pożyczają sobie pieniądze jest najwyższe od 1998 roku. Stopa LIBOR wynosi 6,7975 proc., podczas gdy stopa procentowa banku Anglii wynosi 5,75 proc.

18 września

USA – Rezerwa Federalna obcina swoją główną stopę procentową o pół punktu procentowego do 4,75 proc.

19 września

Wielka Brytania – Bank Anglii, mimo wcześniejszej odmowy pomocy sektorowi bankowemu, zapowiada, że pożyczy instytucjom finansowym 10 mld funtów

1 październik

Szwajcaria – UBS, jeden z największych banków inwestycyjnych ogłasza 3,4 mld euro straty na inwestycjach w papiery oparte na ryzykownych kredytach hipotecznych, Prezes i prezes rady nadzorczej ustępują ze stanowiska.

W tym samym czasie o pierwszej stracie na podobnych inwestycjach informuje międzynarodowy gigant Citigroup. Cztery dni później prezes i dyrektor naczelny Charles Prince rezygnuje ze stanowiska. W ciągu sześciu miesięcy strata powiększa się do 60 mld dolarów

6 grudnia

USA – ówczesny prezydent Stanów Zjednoczonych George Bush zapowiada pomoc dla ponad miliona osób, którym grozi przejęcie domu przez bank

13 grudnia

Rezerwa Federalna USA i pięć największych banków centralnych rozpoczynają bezprecedensową akcję pomocy bankom na całym świecie, w ramach której mają pożyczyć im setki miliardów dolarów

2008

9 stycznia

Bank Światowy prognozuje spowolnienie wzrostu globalnej gospodarki w związku z załamaniem się rynku kredytów hipotecznych

21 styczeń

Światowe indeksy giełdowe odnotowują największy spadek od 11 września 2001 – dniu zamachu terrorystycznego na Word Trade Center

22 stycznia

USA – Fed obcina swoją główną stopę procentową o 75 punktów bazowych do 3,5 proc. Jest to największa jednorazowa obniżka od 25 lat

17 marca

USA - Bear Stearns, piąty największy bank na Wall Street zostaje przejęty przez jednego ze swoich rywali – JP Morgan Chase za 240 mld dol. 30 mld dol. na tę transakcję pożycza Fed. Rok wcześniej Bear Stearns był wart 18 mld dol.

8 kwietnia

Międzynarodowy Fundusz Walutowy ostrzega, że straty z powodu załamania się rynku kredytów hipotecznych mogą kosztować światową gospodarkę ponad 1 bln dol. Dodaje, że dotkną one także innych sektorów gospodarki.

14 lipca

USA – Władze finansowe Stanów Zjednoczonych zaczynają organizować pomoc dla Fannie Mae and Freddie Mac. – dwóch społecznych instytucji udzielających kredytów hipotecznych, w których na łączną kwotę pięciu bln dol zadłużonych jest połowa Amerykanów

7 września

USA – sekretarz skarbu Henry Paulson ogłasza największy plan pomocowy w historii. Fannie Mae and Freddie Mac otrzymują rządowe poręczenia. Paulson motywuje pomoc tym, że ich upadek mógłby sparaliżowac cały system finansowy

10 września

USA – bank Lehman Brothers ogłasza 3,9 mld dol starty za drugi kwartał

15 września

USA – po kilku dniach poszukiwania inwestora Lehman Brothers składa wniosek do sądu o ochronę przed wierzycielami. Jest to pierwsza tak duża instytucja finansowa, która staje na granicy bankructwa w związku z kryzysem na rynku kredytów hipotecznych. Były szef Fed Alan Greenspan ocenia sytuację, jako "zdarzającą się raz w przeciągu wieku” i ostrzega, że będzie miała ona wpływ na sektor finansowy na całym świecie

16 września

USA – Fed zapowiada 85 mld dol pomocy dla AIG – największej amerykańskiej instytucji ubezpieczeniowej, aby ocalić ją przed bankructwem. W zamian przejmuje 80 proc. akcji AIG

17 września

Wielka Brytania - Lloyds TSB ogłasza przejęcie największego banku hipotecznego na Wyspach – HBOS, za 12 mld funtów. W wyniku transakcji powstaje finansowy gigant, w którym zapożyczona jest jedna trzecia Brytyjczyków

28 września

Unia Europejska – Fortis Bank zostaje pierwszą ofiarę kryzysu finansowego na Starym Kontynencie i zostaje częściowo znacjonalizowany przez belgijski rząd

USA – Kongres zgadza się na rządową pomoc dla sektora finansowego. Tzw. Plan Paulsona, od nazwiska sekretarza skarbu USA zakłada przeznaczenie 700 mld dol. na pożyczki dla banków komercyjnych.

Jest to największa państwowa interwencja od czasu Wielkiego Kryzysu w latach 30 XX wieku

29 września

USA – po zastrzeżeniach, jakie do planu Paulsona ma Izba Reprezentantów, amerykański indeks Giełdowy Dow Jones odnotowuje największy w historii dzienny spadek o 7,7 proc., czyli 770 punktów

30 września

Unia Europejska – Delia jest pierwszym bankiem w Unii, który korzysta z publicznej pomocy. Rządy Belgii, Francji i Luxemburga decydują się pożyczyć mu 6,4 mld euro

3 października

USA – Izba Reprezentantów zatwierdza 700 mld dol pomocy dla banków w ramach Planu Paulsona

6 października

Niemcy - Rząd Niemiec ogłasza pożyczkę dla największego banku w kraju - Hypo Real Estate

Islandia – rząd ogłasza wykup części aktywów swoich trzech największych banków, aby uchronić je przed bankructwem

8 października

Wielka Brytania - Bank Anglii ogłasza pomoc dla krajowego sektora bankowego na kwotę 50 mld funtów, Kolejne 200 mld funtów ma być przeznaczone na krótkoterminowe pożyczki

Fed, EBC, oraz banki centralne Anglii, Szwajcarii, Kanady jednocześnie tną swoje stopy procentowe o pół punktu procentowego

13 października

Wielka Brytania - Royal Bank of Scotland, Lloyds TSB and HBOS zostają częściowo znacjonalizowane przez Bank Anglii za 27 mld funtów

USA – bank Wells Fargo dostaje zgodę na przejęcie rywala – Wachovii

15 października

USA – po danych o spadku wrześniowej sprzedaży o 1,2 proc. amerykański indeks giełdowy Dow Jones zalicza kolejny rekordowy spadek – o 7,87 proc.

24 października

Guru światowych finansów przez poprzednie dwie dekady, szef Fed Alan Greenspan, odpowiedzialny za politykę niskich stóp procentowych po wrześniu 2001 ale też niewykorzystanie możliwości nadzoru jakie miał Fed nad rynkiem kredytów hipotecznych i instrumentami pochodnymi (derywatywami) mówi prze komisja Kongresu znamienne słowa "Pomyliłem się"

30 października

USA – Fed po raz kolejny obniża główną stopę procentową o pół punktu procentowego do 1 proc., po danych, że w drugim kwartale amerykańska gospodarka skurczyła się o 0,3 proc.

6 listopad

Międzynarodowy Fundusz Walutowy zatwierdza pożyczkę dla Ukrainy w wysokości 16, 4 mld dol.

Wielka Brytania – Bank Anglii tnie stopy procentowe o 1,5 punktu do 3 proc. – najniższego poziomu od 1955 roku

Unia Europejska – EBC obniża swoją główną stopę procentową z 3,75 proc. do 3,25 proc.

9 listopad

Chiny – rząd ogłasza pakiet stymulacyjny w wysokości 586 mld dol. Wydatki publiczne na inwestycje i infrastrukturę i ulgi w podatkach mają pomóc w ożywieniu gospodarczym kraju

14 listopad

Unia Europejska – strefa euro wchodzi w recesję, po tym, jak Eurostat ogłasza, że w trzecim kwartale gospodarka eurolandu skurczyła się o 0,2 proc.

23 listopad

USA – rząd ogłasza 13,4 mld dol. pomocy dla CitiGroup po tym, jak akcje koncernu straciły w ciągu tygodnia na amerykańskiej giełdzie 60 proc. swojej wartości

25 listopad

USA – Fed zapowiada wydanie 800 mld dol na rozruszanie amerykańskiej gospodarki. Pieniądze mają gwarantować zobowiązania kredytobiorców i pomóc w ożywieniu akcji kredytowej

26 listopada

Unia Europejska – Komisja Europejska zapowiada wydanie 200 mld euro na ożywienie gospodarcze w strefie euro i ochronę miejsc pracy

16 grudnia

USA – Fed obniża swoją główną stopę procentową do 0,25 proc. – najniższego poziomu w historii

29 grudnia

USA – rząd pożycza 6 mld dol. GMAC – finansowemu ramieniu General Motors, który - podobnie jak inni producenci samochodów - zaczyna boleśnie odczuwa skutki kryzysu

2009


13 stycznia

Niemcy – kanclerz Angela Merkel ogłasza plan stymulacyjny dla największej europejskiej gospodarki o wartości 50 mld euro

15 stycznia

Unia Europejska – EBC obniża swoją główną stopę procentową do 2 proc. W ciągu pięciu miesięcy spadły one aż o 2,25 punktu procentowego

23 stycznia

W Wielkiej Brytanii zaczyna się recesja po tym, jak ogłoszono, że gospodarka skurczyła się w czwartym kwartale 2008 roku o 1,5 proc.

17 luty

USA – prezydent Barack Obama zapowiada największy plan pobudzenia gospodarki w historii kraju. Na publiczne inwestycje i tworzenie nowych miejsc pracy rząd zamierza przeznaczyć 787 mld dol

2 marca

USA – AIG ogłasza największą kwartalną stratę w historii amerykańskich spółek. W ostatnich trzech miesiącach 2008 roku koncern stracił 61,7 mld dol. Amerykański rząd decyduje się pożyczyć AIG kolejne 30 mld dol

18 marca

USA – Fed zapowiada, że wykupi od banków komercyjnych tzw. złe długi za 1,2 bln dol, co ma pomóc ożywieniu na rynku kredytowym i pobudzeniu gospodarki

1 maja

USA – Chrysler, jeden z trzech największych amerykańskich producentów aut chroni się przed wierzycielami pod sądowym parasolem. Aby uniknąć bankructwa władze koncernu decydują się sprzedać jego większość włoskiemu Fiatowi

4 maja

Unia Europejska - Komisja Europejska prognozuje, że gospodarka strefy euro skurczy się w 2009 roku o 4 proc. Stopa bezrobocia na koniec roku ma wynieść 10,9 proc.

11 czerwca

Japonia – gospodarka w pierwszym kwartale skurczyła się o 14,2 proc. rok do roku. Jest to największy spadek w historii

16 lipca

Chiny – rządowy pakiet stymulacyjny zaczyna przynosić efekty. Gospodarka w drugim kwartale odnotowuje wzrost o 7,9 proc. po wzroście o 61, proc. w pierwszym kwartale. Rząd informuje, że średnioroczny wzrost PKB szacuje na 8 proc.

3 sierpnia

Wielka Brytania – bank Barclays ogłasza 8-procentowy wzrost półrocznego wyniku, będącego rezultatem poprzednich inwestycji


KALENDARIUM KRYZYSU W POLSCE

2008


9 września

Rząd przyjmuje założenia do budżetu na rok 2009. Wzrost PKB ma wzrosnąć o 4,8 proc., a deficyt budżetowy wynieść – 18,2 mld zł. I chociaż dynamika wzrostu gospodarczego jest już nieco mniejsza niż zakładane trzy miesiące wcześniej 5 proc., to wielu ekonomistów wskazuje, że i te prognozy budżetowe mogą okazać się nierealne

10 września

Premier Donald Tusk zapowiada euro w portfelach Polaków już w 2011 roku - Po raz pierwszy powiem, że mój rząd będzie dążył do tego, abyśmy weszli do strefy euro w 2011 roku. Będzie to sprawa trudna, ale możliwa do realizacji – mówi premier Tusk podczas otwarcia XVIII Forum Ekonomicznego w Krynicy. Sprawa okazuje się na tyle trudna, że mimo ustalenia tzw mapy drogowej wchodzenia do strefy euro, 10 miesięcy później ostateczna data przyjęcia wspólnej waluty zostaje przełożona na bliżej nieokreślony czas

Październik-listopad

Pojawiają się pierwsze sygnały o kłopotach firm, które nie są w stanie spłacać bankom zobowiązań w ramach tzw. opcji walutowych Umowy miały zabezpieczać przedsiębiorstwa przed ryzykiem spadku wpływów z eksportu w związku z umacniającym się złotym. Ponieważ jednak w od sierpnia 2008 roku złoty zaczął słabnąć, to firmy, których wpływy w walutach okazały się mniejsze niż kwoty, jakie zobowiązały się zwrócić bankom, musiały kupować waluty na rynku już po dużo wyższych cenach
CZYTAJ WIĘCEJ O OPCJACH WALUTOWYCH

30 listopada

Premier Donald Tusk przedstawia "Plan stabilności i rozwoju". Dzięki niemu do w latach 2009-2010 w budżecie ma być zarezerwowane 91 mld zł, na walkę ze skutkami kryzysu finansowego i zapewnienie utrzymanie stabilnego i wysokiego wzrostu gospodarczego. Pieniądze te mają m. in. pomagać w borykaniu się z kryzysem najuboższym (Rezerwa Solidarności Społecznej) oraz gwarantować Polakom wypłatę ich oszczędności zgromadzonych w bankach, gdyby spełnił się najczarniejszy scenariusz. Część tych pieniędzy ma pochodzić z podwyższenia akcyzy na alkohol i na importowane samochody

2 grudnia

Rząd w autopoprawce do budżetu na 2009 rok obniża średnioroczną prognozę wzrostu PKB z 4,8 proc. na 3,7 proc. Aby nie podwyższać szacowanego na 18,2 mld zł deficytu budżetowego i utrzymać wcześniej zaplanowaną rezerwę na walkę z kryzysem, tnie wiele wydatki instytucji z sektora finansów publicznych od kilkunastu do kilkudziesięciu mld zł


2009

16 lutego

Euro kosztuje na rynku 4,92 zł i jest najdroższe w historii. Rząd zapowiada, że jeżeli cena unijnej waluty zbliży się do pięciu złotych, to będzie interweniował sprzedając euro, które na państwowe konto w NBP przelewa Unia Europejska jako zaliczki. Kilka dni później za pośrednictwem banku Gospodarstwa Krajowego sprzedaje część z 6 mld euro, które ma do dyspozycji. Od tej pory robi to jeszcze kilkakrotnie nie ujawniając kwoty. Złoty zaczyna się umacniać. Odbijać zaczyna się też indeks największych spółek na warszawskiej giełdzie – WIG20, który 18 lutego spadł do 1337 punktów – najniższego poziomu od 2002 roku

6 maja

Międzynarodowy Fundusz Walutowy przyznaje Polsce tzw. elastyczną linie kredytową. Ponad 20 mld dolarów, czyli tyle ile połowa naszych rezerw walutowych, ma być do dyspozycji Narodowego Banku Polskiego w ciągu 24 godzin, gdyby ten chciał interweniować w obronie kursu złotego. – Ten rodzaj pożyczki przyznawany jest bezwarunkowo krajom gwarantującym prowadzenie właściwej polityki gospodarczej – pisze MFW w uzasadnieniu

29 maja

Polska gospodarka urosła w pierwszym kwartale o 0,8 proc. – podaje Główny Urząd Statystyczny. Jest to drugi - po Cyprze ze wzrostem o 1,4 proc. - dodatni wynik w UE w tym okresie. I choć jest minimalnie niższy od prognoz, to zaczyna być, że polska gospodarka radzi sobie z kryzysem lepiej niż sądzono

24 czerwca

Komisja Europejska otwiera wobec Polski procedurę nadmiernego deficytu nakazując zminiejszenie go do 2012 roku do 3 proc. PKB. Według KE, w 2009 roku deficyt sektora finansów publicznych wzrośnie w Poslce do 6,6 proc. PKB. Decyzja Brukseli oznacza, że Polska nie spełni warunków, aby 1 stycznia 2012, zgodnie z wcześniejszymi planami rządu, wejść do strefy euro

17 lipca

Sejm nowelizuje budżet na 2009 rok. Prognoza PKB zostaje obniżona z 3,7 do 0,2 proc., a deficyt podniesiony z 18,2 do 27 mld zł. Aby nie zwiększać go jeszcze bardziej rząd dokonuje szeregu cięć i przesunięć w wydatkach. Ekonomiści określają nowe założenia jako „konserwatywne”. Dwa miesiące rząd szacuje, że deficyt będzie niższy o prawie 4 mld zł, a wzrost PKB wyższy o ok. 0,6 punktu procentowego

22 sierpnia

W życie wchodzi opracowywany przez kilka miesięcy pakiet antykryzysowy, mający pomóc przedsiębiorcom w walce ze skutkami kryzysu i hamujący wzrost bezrobocia. Główne założenia pakietu to: elastyczne rozliczanie czasu pracy, możliwość zmniejszenia etatu i pensji o połowę oraz płatne przez rząd tzw. postojowe w firmach, które ucierpiały wskutek kryzysu. – Niedoskonały, ale dobrze, że jest – komentują go organizacje pracodawców i pracowników

28 sierpnia

Główny Urząd Statystyczny podaje, że PKB Polski wzrósł w drugim kwartale o 1,1 proc. rok do roku. Jest to najlepszy i jedyny dodatni wynik w Unii Europejskiej. Jest też dużo wyższy od prognoz, które zakładały wzrost o 0,5 proc. - Cała reszta Europy nie wierzy własnym oczom: Polska ma duże szanse, by być jedynym krajem z 27, który nie zazna w 2009 roku recesji - tak następnego dnia zaczyna się jeden z artykułów we francuskim dzienniku "Le Monde"

8 września

Rząd przyjmuje założenia do budżetu na rok 2010. Zakłada on, że deficyt budżetu państwa wyniesie rekordowe 52,2 mld zł, a wzrost PKB – 1,2 proc. Średnioroczna inflacja oszacowana jest na 1,0 proc., stopa bezrobocia na 12,8 proc., a kurs euro na 4,08 zł

mkg ram