Raporty » Wolność zaczęła się w Polsce

Kanały RSS

Wideo raport

Kylie Minogue o koncercie w Gdańsku

Kylie Minogue, super-gwiazda czwartkowego koncertu z... »

O obchodach 20. rocznicy wyborów - Sławomir Nowak

Okrągła, 20. rocznica pierwszych (częściowo) wolnych... »

Marek Niedźwiedzki wspomina 1989 r.

Wiemy jak Polacy głosowali 4 czerwca. A jakiej muzyki... »

"Dziennik Telewizyjny" 20 lat później

- Nie kopmy między sobą rowów - apelował w... »

Adela Dankowska w powietrzu spędziła podobną liczbę godzin, jak w Sejmie kontraktowym

Dokładnie dwadzieścia lat temu Adela Dankowska jednego... »

Kraków 18 maj 1989 - starcia zwolenników KPN z milicją na ul. Mikołajskiej i Placu Wiosny Ludów; www.rok1989.pl (IPN)

4 czerwca 1989 partia, która przez 45 lat trzymała kraj... »

Wybory 4 czerwca zmieniły świat

4 czerwca Partia, która twardą ręką trzymała kraj przez... »

Syrenka w służbie Solidarności (film: Jerzy Gancarczyk)

Dla pana Jerzego pierwsze wolne wybory to przede... »

10:46, 04.06.2009 /TVN24

"Pozostałych wszystkich skreślam, wszystkich!"

FEDOROWICZA INSTRUKCJA JAK GŁOSOWAĆ

TVN24

- Postanowiłem zrobić coś krwiście praktycznego – wspominał Jacek Fedorowicz, który przed dwudziestu laty na antenie reżimowej wówczas telewizji instruował Polaków, jak głosować w pierwszych częściowo wolnych wyborach. – Cudownie się udało, jestem bardzo dumny – stwierdził.

Ordynacja w 1989 roku była bardzo skomplikowana. Przy nazwiskach nie było przynależności partyjnej, a wybór odbywał się nie przez zaznaczenie jednego kandydata, ale skreślenie wszystkich pozostałych. Do tego była jeszcze lista krajowa, na której umieszczanie zostali wyłącznie kandydaci obozu władzy. Solidarność obawiała się dwóch rzeczy: po pierwsze, że ludzie pomylą się i oddadzą głosy nieważne oraz że nie pójdą na wybory.

"Nie mieszać kabaretu do wyborów"

Krwiście praktyczny instruktaż

- Wydawało się, ze potrzebne jest powiedzenie czegoś krwiście praktycznego. I gdy mi przydzielono cale 20 minut w ramach studia wyborczego, skłoniło mnie to do straszliwego kombinowania co by zrobić, żeby się przydać naprawdę – wspominał aktor. - Te wybory były potwornie skomplikowane, a ludzie przywykli, że wyznacznikiem obywatelskiej postawy był bojkot. Więc trzeba było ich namówić, żeby poszli do urn, i zrobić instruktaż, żeby się nikt nie pomylił – dodał.

W instrukcji Fedorowicz – wymieniając nazwisko swojego kandydata – powoli i wyraźnie zademonstrował technikę głosowania przez skreślanie. Na końcu wrzucił głos do urny z komentarzem: - I tym sposobem oddaliłem się troszkę od PRL, a zbliżyłem do Polski.

Cenzura w TVP

W TVN24 zdradził, że klip był przemontowany, bo nagrywając go aktor skreślił całą listę krajową, co w filmie wycięto. Tym niemniej w powszechnej świadomości Fedorowicz zaistniał jako pierwszy namawiający do złamania ustaleń Okrągłego Stołu (który dawał opozycji 35 procent mandatów, a stronie rządowej 65 procent, w co wchodziły także nazwiska prominentów z listy krajowej), a to dzięki reakcji TVP.

"Ale nam się cudownie udało"

Jako odpowiedź na instruktaż Fedorowicza puściła klip, w którym smutny pan przestrzegał przed skreślaniem listy krajowej mówiąc, że – podobnie jak z umową o wynajęcie mieszkania – złamanie warunków przez jedną ze stron skutkuje anulowaniem porozumienia.

"Ale się udało"

- Ja z tą legendą walczyć nie będę, ani nie zamierzam dementować gratulacji – zastrzegł aktor. – A poza listą krajową najbardziej jestem dumny z tego, że wbijałem ludziom do głowy, że kto używa okularów do czytania, musi je wziąć na wybory, bo to pierwsze wybory na których naprawdę trzeba coś tam przeczytać. Ale się udało. Cudownie nam się udało – podsumował.

kaw