Raporty » Nożycami po budżecie

Wielkie rządowe szukanie oszczędności ruszyło po wtorkowym posiedzeniu Rady Ministrów (27 stycznia). - W czasach zawieruchy dobrą metodą jest zbieranie zapasów. Rząd zakłada, że trzeba będzie znaleźć 17 mld zł oszczędności budżetowych, by być przygotowanym na gorszą ewentualność. Nie musi się ona zdarzyć, ale nie możemy tego wykluczyć – stwierdził wówczas premier i wezwał swoich ministrów do przeprowdzenia cięć w budżetach resortów. Ta "gorsza ewentualność", o której mówił premier to wzrost gospodarczy w 2009 r., który może wynieść zaledwie 1,7 proc., zamiast zapisanych w budżecie 3,7 proc.

Na tropie 17 mld zł

Gorączkowe poszukiwania 17 mld zł trwały kilka dni. W piątek i sobotę (30, 31 stycznia) szefowie resortów kolejno spotykali się z premierem i ministrem finansów i przedstawiali im planowane cięcia. Największe kłopoty miał szef MON Bogdan Klich - dysponując jednym z największych budżetów, musiał również znaleźć największą kwotę oszczędności. Media spekulował nawet, że jeżeli Klich nie wytnie z budżetu MON wystarczająco dużo, to sam zostanie "wycięty" z rządu.

Ostatecznie Klich okazał się - jak określił go premier - "dobrym zawodnikiem" i oszczędności znalazł. Znaleźli je także inni ministrowie. W sumie z budżetów resortów i urzędów wojewódzkich wycięto niemal 10 mld zł. Jak tłumaczył premier, najwięcej pieniędzy udało się oszczędzić przesuwając wydatki na rządowe programy wieloletnie.

Kto ile?

Najbardziej swój budżet uszczupliły MON (ok. 1 mld 947 mln zł), MSWiA (ok. 1 mld 215 mln zł) oraz resort nauki i szkolnictwa wyższego (872 mln zł). Ministerstwo infrastruktury zaoszczędzi ok. 191 mln zł, ministerstwo finansów - ok. 530 mln zł, gospodarki - ok. 58 mln zł, środowiska - ok. 61 mln zł, kultury - ok. 220 mln zł, sportu i turystyki - ok. 36 mln zł, edukacji narodowej - ok. 556 mln zł, pracy i polityki społecznej ok. 326 mln zł, rolnictwa 231 mln zł, rozwoju regionalnego - ok. 2 mln zł, skarbu - ok. 8 mln zł, sprawiedliwości - ok. 587 mln zł, MSZ - ok. 35 mln zł, a ministerstwo zdrowia - ok. 336 mln zł.

Cięcia kosztów administracyjnych na kwotę 0,5 mld zł przeprowadzone mają być także w ZUS.

Autostrady na kredyt

Kolejne 9,7 mld zł rząd zamierza zaoszczędzić na wprowadzeniu nowego system finansowania inwestycji drogowych. Jego centralnym punktem jest zmiana przepisów o Krajowym Funduszu Drogowym. Do tej pory finansowany był z budżetu, teraz ma stać się publicznym inwestorem w inwestycjach drogowych. Jego finansowanie zapewniać ma Bank Gospodarstwa Krajowego czerpiący środki z kredytów zaciąganych w instytucjach zagranicznych (np. w Europejskim Banku Inwestycyjnym) i emisji obligacji, w tym infrastrukturalnych.

Mechanizm jest prosty - skoro fundusz pożyczy pieniądze na budowę dróg, rząd nie będzie musiał ponieść tych wydatków z budżetu.

Nie ma cięć inwestycji

Premier zapowiadał, że zadba o to, żeby cięciom nie poddawać wydatków inwestycyjnych, a zwłaszcza tych inwestycji, które finansowane będą z funduszy unijnych.

Polska komisarz ds. regionalnych Danuta Huebner powiedziała w środę, że "uzyskała zapewnienie", że ogłoszone we wtorek przez polski rząd cięcia wydatków w wysokości 19,7 mld w budżecie, nie zmniejszą wykorzystania unijnych funduszy.

- Żaden rząd nie może sobie pozwolić na osłabienie zdolności wykorzystania środków. Wykluczam taką możliwość, to byłoby pozbawione sensu - powiedziała Huebner.

Biznes zadowolony

Decyzję rządu z zadowoleniem przyjęli eksperci gospodarczy. Zdaniem głównego ekonomisty Business Centre Club prof. Stanisława Gomułki rynki finansowe powinny zareagować pozytywnie na plan oszczędnościowy rządu. - Zapowiedziany przez rząd pakiet oszczędności na łączną sumę ok. 20 mld zł będzie traktowany przez rynki finansowe jako coś, co może urealnić program wchodzenia naszego kraju do strefy euro - powiedział Gomułka.

Z kolei prezes Krajowej Izby Gospodarczej Andrzej Arendarski podkreślił, że rząd wprowadza oszczędności w obszarach, które nie mają wpływu na funkcjonowanie gospodarki. Według niego, gdyby nie doszło do oszczędności, wzrost deficytu budżetowego groziłby "zdestabilizowaniem gospodarki finansowej kraju". - Obniżałoby to wiarygodność kraju, a Polska będzie poszukiwała kredytów, będzie musiała sprzedawać swoje papiery wartościowe - podkreślił ekonomista.

Ekspert Zespołu Doradców Gospodarczych TOR Adrian Furgalski uważa natomiast, że zaproponowana przez rząd nowa forma finansowania wydatków infrastrukturalnych uratuje zaplanowane przedsięwzięcia. - Pozyskanie tych pieniędzy jest realne. Jednak - według mnie - to rozwiązanie jest jedynie zamianą sposobów finansowania z bezpośrednich wpływów do budżetu na pieniądze pożyczone - powiedział Furgalski.

W podobnym duchu o panach rządu mówił wiceprezydent Centrum im. Adama Smitha Andrzej Sadowski. - Ogłoszone przez przedstawicieli rządu oszczędności budżetowe mają w znacznej mierze charakter odroczonych płatności, nie są natomiast oszczędnościami trwałymi - powiedział.

bgr ram