Szkło kontaktowe Nowe wideo Fakty | Tagi: prawo, kultura 09:09, 01.01.2010 /tvn24.pl Witkacy, Dmowski, Freud - masz do nich prawaOKOŁO 250 TWÓRCÓW PRZECHODZI DO DOMENY PUBLICZNEJ![]() Fot. sxc.hu/ memoosaW Dzień Domeny Publicznej wygasają prawa autorskie do wielu dzieł Od 1 stycznia studenci psychologii nie muszą wydawać pieniędzy na książki Zygmunta Freuda, reżyserzy pytać o zgodę na wystawienie Witkacego, a fani Romana Dmowskiego kupować "Myśli nowoczesnego Polaka". Wszystko - legalnie, w oryginale - można ściągnąć z internetu. Ich dzieła przechodzą do domeny publicznej. Dzień domeny publicznej obchodzony jest pierwszego stycznia – wtedy do powszechnego, bezpłatnego i legalnego dostępu przechodzą dzieła twórców, którzy zmarli przed 70 laty. Po tym czasie – lub 70 lat od pierwszego rozpowszechniania danego dzieła - w Polsce wygasają prawa autorskie.W tym roku będzie to na przykład twórczość zmarłych w 1939 roku Józefa Czechowicza, Tadeusza Dołęgi-Mostowicza, Stanisława Ignacego Witkiewicza, Romana Dmowskiego, a także Zygmunta Freuda czy Williama Butlera Yeatsa. Nie dostęp, a prawo do wykorzystania Do 31 grudnia tego roku każdy, kto chciałby wystawić w teatrze Witkacego, musiał uzyskać zgodę spadkobierców oraz za to zapłacić. Od pierwszego stycznia będzie mógł zrobić z jego dziełami dowolnie wszystko, nie tylko wystawić bez niczyjej zgody, ale też z dużymi zmianami. Albo opublikować całą treść książek, na przykład zeskanować i legalnie zamieścić na swojej stronie internetowej. Kamil Śliwowski z Fundacji Nowe Media - Do 31 grudnia tego roku każdy, kto chciałby wystawić w teatrze Witkacego, musiał uzyskać zgodę spadkobierców oraz za to zapłacić. Od pierwszego stycznia będzie mógł zrobić z jego dziełami dowolnie wszystko, nie tylko wystawić bez niczyjej zgody, ale też z dużymi zmianami. Albo opublikować całą treść książek, na przykład zeskanować i legalnie zamieścić na swojej stronie internetowej - wyjaśnia Kamil Śliwowski z Fundacji Nowe Media. FNM wraz z Fundacją Nowoczesna Polska, Stowarzyszeniem Bibliotekarzy Polskich i Stowarzyszeniem Wikimedia Polska tworzą Koalicję Otwarta Edukacja, która przygotowała obchody Dnia Domeny Publicznej. Dlaczego domena publiczna jest ważna, pytam Jarosława Lipszyca z Fundacji Nowoczesna Polska. - Przecież książkę mogę sobie kupić, a jeśli mnie na to nie stać, to iść do biblioteki – zauważam. - Może pani w ten sposób tylko uzyskać dostęp, i to bardzo limitowany, ale nie uzyskuje pani żadnego prawa do ich wykorzystania. A społeczeństwo informacyjne to jest prawo ludzi, którzy czynnie wykorzystują utwory. Domena publiczna to otwarty zasób kultury - wyjaśnia. Przestarzałe prawo? Zdaniem Lipszyca obecne prawo autorskie, które niejako zamraża prawa do zasobów kultury na 70 lat, jest przestarzałe. Wynikać ma ono z dwudziestowiecznego modelu biznesowego, w którym treść dzieła była jednoznaczna z jego nośnikiem: książką, kasetą, rolką filmu czy płytą. Rozwój internetu zupełnie, według niego, zmienił ten model. - Treść dzieła i fizyczny przedmiot są dziś od siebie oddzielone. Dlatego w czasach kultury cyfrowej ten niezmiernie wydłużony okres zaczyna być kulą u nogi – mówi Treść dzieła i fizyczny przedmiot są dziś od siebie oddzielone. Dlatego w czasach kultury cyfrowej ten niezmiernie wydłużony okres zaczyna być kulą u nogi Jarosław Lipszyc z Fundacji Nowoczesna Polska Według niego okres obowiązywania prawa autorskiego powinien być skrócony przynajmniej do 50 lat. Bo największym problemem jest nie tyle dostęp do danego dzieła – zawsze można je przecież nabyć – ale jego twórczego przetwarzania, któremu na przeszkodzie często stoją prawa autorskie. Casus Puchatka - Pewnego wykorzystania nie można sobie kupić. Przykład? Z desek polskich teatrów zdjęto 14 przedstawień o Kubusiu Puchatku, bo koncern Disneya miał inną politykę przedstawiania swoich postaci. Gdyby było tak, że twórca ma prawo wykorzystać dzieło i nie można mu było tego zabronić, to sytuacja byłaby dobra. Ale tak nie jest – dodaje Lipszyc. Sprawa Kubusia Puchatka była jednym z najgłośniejszych przypadków ochrony wizerunku produktu przez wielkie korporacje. Wszelkie prawa do tej dziecięcej klasyki autorstwa zmarłego w 1956 A.A. Milne'a ma The Walt Disney Company. A Kubuś Puchatek może i jest amatorem małego tylko conieco, ale zyski generuje ogromne – według szacunków ponad miliard dolarów rocznie. Cała ta suma zasila konta koncernu. Pewnego wykorzystania nie można sobie kupić. Przykład? Z desek polskich teatrów zdjęto 14 przedstawień o Kubusiu Puchatku, bo koncern Disneya miał inną politykę przedstawiania swoich postaci. Gdyby było tak, że twórca ma prawo wykorzystać dzieło i nie można mu było tego zabronić, to sytuacja byłaby dobra. Ale tak nie jest. Jarosław Lipszyc z Fundacji Nowoczesna Polska A Disney pilnuje swoich praw. Wymaga na przykład zezwolenia na użycie go na prywatnych stronach www i w przedstawieniach teatralnych. W 2000 roku z polskich teatrów zniknęły adaptacje „Kubusia Puchatka” i „Chatki Puchatka” – nawet te bardzo luźne, jak nagradzane przedstawienie Piotra Cieplaka „Kubuś P.” - bo Disney nie przedłużył licencji. - W Stanach prawa autorskie wydłużane są jeszcze bardziej niż na przykład w Unii Europejskiej. Disney jest głównym lobbystą, który się o to stara. Zastrzegł też sobie prawo do tego, żeby nie wystawać żadnych przedstawień teatralnych dla dzieci, które nie są przez nich autoryzowane. To uderzyło głównie w małe teatry – wyjaśnia Kamil Śliwowski. Grunt to mieć prawa Zgodnie z prawem autorskim, nawet niekomercyjne przedstawienie, na przykład w wykonaniu przedszkolaków, wymaga zezwolenia koncernu. Na tym ochrona wizerunku jednak się nie kończy. Na przykład prawie 2 tysiące dziecięcych kurtek, przechwyconych przez celników, już dwa lata leżą w magazynie i nie mogą być rozdane potrzebującym rodzinom, bo mają podrobiony wzór z Kubusiem Puchatkiem. I korporacja żąda ich zniszczenia. Natomiast Disney poczyna sobie z misiem i jego przyjaciółmi dowolnie. Od lat cukierkowe wizerunki zastąpiły oryginalne ilustracje E. H. Sheparda, a ostatnio koncern ogłosił, że zamiast Krzysia w Stumilowym Lesie pojawi się dziewczynka o imieniu Darby. Według amerykańskiego prawa prawa autorskie wygasają po 95 latach - w tym przypadku od publikacji książki - czyli dopiero w 2021 Puchatek stanie się własnością publiczną. Czas obowiązywania ochrony praw autorskich był kilkakrotnie wydłużany. W pierwszym akcie prawnym, który o nim wspomina, angielskiej „Ustawie o zachęcaniu do zdobywania wiedzy” z 1710 roku, było to 14 lat od pierwszej publikacji. Konwencja Berneńska z 1886 roku wydłużyła ten okres do końca życia autora oraz 50 lat po jego śmierci. W latach 90-tych Unia Europejska dodała do tego okresu kolejne 20 lat. Katarzyna Wężyk//sk/kdj Lista twórców, których dzieła przechodzą do domeny publicznej, dostępna jest tu. Dodaj do: Witkacy, Dmowski, Freud - masz do nich prawahttp://www.tvn24.pl/-1,1636124,0,1,witkacy--dmowski--freud-_-masz-do-nich-prawa,wiadomosc.htmlPodyskutuj (13) 01.01.2010 | ~jar-gdaczłapy precz do Kubusia i Krzysia odebrać Disneyowi prawa do Kubusia, Krzyś może być tylko ... Pozostałe informacje "Zostaliśmy oszukani". Budowniczy A2 u Nowaka13:47 PREMIER CHCE POMÓC, ALE PIENIĘDZY NIE DA
Rozpoczęło się spotkanie podwykonawców na budowie autostrady A2 z ministrem transportu - Sławomirem Nowakiem. To druga próba...czytaj dalej » Bramka Sobiecha na wagę Euro? Brożek walczy z Kucharczykiem13:10 TRZY NAZWISKA OUTSIDERÓW SĄ JUŻ PEWNE?![]() Czy to była bramka na wagę wyjazdu na Euro? Wiele na to wskazuje. Artur Sobiech strzelonym golem w 81. minucie spotkania z Łotwą...czytaj dalej » Taksówkowy paraliż. Protest na ulicach, potem pod Sejmem12:54 PAPIEREM TOALETOWYM W DEREGULACJĘ ZAWODU
Papier toaletowy, opony i głośne okrzyki - tak wyglądał finał dzisiejszego protestu taksówkarzy w Warszawie. Protestowali oni...czytaj dalej » Zarzuty za atak na kebab. Bili, kopali, mieli widły12:41 POLICJA W OPOLU ZAPOWIADA KOLEJNE ZATRZYMANIA
Z czterech mężczyzn, podejrzanych o udział w bójce i atak na bar Kurdów na Rynku w Opolu, dwóch usłyszało już zarzuty. Jeden z...czytaj dalej » 12:46 NA IRLANDZKIM CELOWNIKU M.IN. ODRA I JAD KIEŁBASIANY![]() Ostrzegają kibiców: Polska siedliskiem choróbOdra, rozstrój żołądka, udar - takie niebezpieczeństwa mogą czyhać na kibiców w Polsce według irlandzkich organizacji ochrony...czytaj dalej » "Borusewicz traktuje Senat jak prywatny folwark"12:10 DUDA ("SOLIDARNOŚĆ") I GUZ (OPZZ) NIE WPUSZCZENI DO SENATU
- Marszałek Senatu traktuje ten budynek jak swój prywatny folwark, gdzie może robić co chce - stwierdził na konferencji przed...czytaj dalej » Czołowe zderzenie pociągów | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() ![]() |




![]() ![]() |


![]() ![]() |
![]() ![]() |
![]() ![]() |




| Kursy walut | ||
| USD/PLN | 0.0000 | - |
| EUR/PLN | 0.0000 | - |
| CHF/PLN | 0.0000 | - |
| EUR/USD | 0.0000 | - |
| Notowania | ||
| mWIG40 | 2267.37 | -0.19% |
| WIG | 37255.7 | +0.07% |
| WIG20 | 2060.99 | +0.19% |









