Szkło kontaktowe
Jeszcze nie raz
08.02| Były prezydent Aleksander Kwaśniewski wierzy, że... 

Innym razem
08.02| Na pierwszy mecz na Stadionie Narodowym musimy... 

Nie do końca
08.02| Zdradzamy, ile dróg będzie gotowych na Euro. 

Przejezdność
08.02| Minister Sławomir Nowak tłumaczy, czym jest... 

Konsultacje
08.02| Działacze wszystkich partii stawili się w Pałacu... 

Wymiana
08.02| Drobne nieporozumienie na szczytach (byłej)... 

Nowe wideo
Andrzej Gołota napisał wiersz dla Wisławy Szymborskiej
09.02| - Braknie mi ciebie w moim narożniku, mimo, że... 

Zamach bombowy w stolicy Somalii
09.02 | W centrum Mogadiszu, w pobliżu hotelu w którym... 

Capello rezygnuje i odjeżdża
8.02 | Cztery miesiące przed rozpoczęciem Euro 2012... 

Pytania bez odpowiedzi
08.02 | Obrońca chce zwolnienia z aresztu, rodzina... 

Daleko od szosy
08.02 | Miały być na Euro, będą po. W "Faktach" drogowy... 

Teraz prezydent
08.02 | Referendum, kłótnia czy porozumienie?... 

Druga wojna?
08.02 | Czy Wielka Brytania i Argentyna stoczą kolejną... 

Fakty
Pytania bez odpowiedzi
08.02 | Obrońca chce zwolnienia z aresztu, rodzina... 

Daleko od szosy
08.02 | Miały być na Euro, będą po. W... 

Teraz prezydent
08.02 | Referendum, kłótnia czy porozumienie?... 

Druga wojna?
08.02 | Czy Wielka Brytania i Argentyna stoczą kolejną... 

Stany skupienia
08.02 | Niespodziewany zwrot w amerykańskich... 

Super już było
08.02 | Miał być super mecz o Superpuchar. Kibice mają... 

 

Najważniejsze informacje

RSS
Tagi: historia
15:20, 23.06.2008 /TVN24, tvn24.pl

"Trzech kumpli": historia przyjaźni, śmierci i zdrady

OGLĄDAJ W PONIEDZIAŁEK I WTOREK O 21:55 W TVN

TVN
Bronisław Wildstein, Lesław Maleszka, Stanisław Pyjas - splecione życiorysy tych postaci jak w soczewce odbijają dramatyczne losy naszego kraju. TVN pokaże wieczorem dokument "Trzech kumpli" - wstrząsający film o śmierci Stanisława Pyjasa i życiu z piętnem zdrajcy.
Trzej kumple: Bronek, Leszek i Staszek


Dokument Ewy Stankiewicz i Anny Ferens to opowieść o bezdusznym, komunistycznym systemie. Tyle, że ta bezimienna machina przybiera w filmie twarze konkretnych osób.

Bronisław Wildstein, Lesław Maleszka, Stanisław Pyjas zaprzyjaźnili się w latach 70. Młodzi, inteligentni, indywidualiści, o silnej osobowości. Razem studiowali, razem waletowali w akademikach, razem się bawili, razem działali w opozycji. Ale ich losy potoczyły się zupełnie inaczej. Jeden z nich został zamordowany, drugi okazał się zdrajcą, a trzeci walczy o prawdę.

Mord sprzed ponad 30 lat
Śmierć Pyjasa

Stanisława Pyjasa znaleziono 7 maja 1977 roku przy ul. Szewskiej w centrum Krakowa. Z początku sprawą jego śmierci zajęła się krakowska sekcja zabójstw Milicji Obywatelskiej. Potem jednak przejęła ją Służba Bezpieczeństwa, a prokuratura przedstawiła własną wersję śmierci: pijany student spadł ze schodów, solidnie się potłukł i zmarł przez uduszenie własną krwią.

Ekspertyza o przyczynach śmierci Pyjasa
Medyczną ekspertyzę o przyczynach zgonu Pyjasa napisał dla SB Zdzisław Marek. Dotarły do niego autorki filmu "Trzech kumpli". - Czy pana ekspertyza posłużyła do tego, żeby umorzyć śledztwo ws. Pyjasa, żeby udowodnić, że on po prostu spadł ze schodów? - pytały. - Pani ma głęboko pokręconą głowę. Jest prawda, sama prawda, i gówno prawda. To, co pani mówi, to jest właśnie gówno prawda - denerwuje się Marek.

Śledztwo w następnych trzech dekadach było wznawiane kilkakrotnie. Prowadzący tę sprawę przez szereg lat prokurator Krzysztof Urbaniak uważa, że "funkcjonariusze SB co najmniej inspirowali zabójstwo Pyjasa i, że był to mord polityczny". Przed dwoma miesiącami Urbaniak zapowiedział wznowienie śledztwa przez Instytut Pamięci Narodowej.

Zdradzona przyjaźń

Początek filmu to opowieść przyjaźni trójki studentów. Szybko okazuje się jednak, że jeden z nich zdradził. Ewa Stankiewicz i Anna Ferens krok po kroku rekonstruują, w jakich okolicznościach Lesław Maleszka nawiązał współpracę z SB. Konfrontują jego wypowiedzi z ocenami prowadzących go esbeków oraz komentarzami dawnych opozycjonistów, w tym Bronisława Wildsteina. Ten ostatni o agenturalnej przeszłości kolegi dowiedział się siedem lat temu.

Latem 2001 roku "Tygodnik Powszechny" wydrukował obszerne fragmenty pracy magisterskiej pewnego esbeka. Dotyczyła ona agenturalnego rozpracowania Studenckiego Komitetu Solidarności, czyli organizacji, w której Wildstein i Maleszka aktywnie działali. Okazało się, że najcenniejsze informacje przekazywał SB jeden ze studentów - agent o pseudonimie "Ketman". Byli opozycjoniści nie mieli wątpliwości: rozpracowywał ich Maleszka.

Kim jest "TW Ketman"
Wildstein wspomina rozmowę z dawnym kumplem. - Zadzwoniłem do niego i powiedziałem mu: "Wiem, kim jest Ketman. Czy chcesz o tym porozmawiać?". A on lekkim głosem - ot tak - odpowiedział: Tak, to wpadnę do ciebie.

Ostatecznie spotkali się w knajpie na pl. na Rozdrożu. Maleszka miał wtedy powiedzieć, że swoją współpracę z SB zerwał w 1980 roku. Ale szybko okazało się, że donosił aż do upadku komunizmu. Przyjaciele proponowali mu, by publicznie wyznał swoje grzechy. Nie zrobił tego.

Zniewolony umysł Maleszki

Do 2001 roku Lesław Maleszka miał nieskazitelną etykietkę opozycyjnego działacza i był jednym z głównych publicystów "Gazety Wyborczej". W swoich artykułach ostro atakował ideę lustracji. Wildstein i inni uznali, że prawda o jego przeszłości musi ujrzeć światło dzienne. Napisali list otwarty, który rozesłali do redakcji gazet. "Wyborcza" odmówiła jego publikacji. 6 listopada 2001 roku list ukazał się na łamach "Rzeczpospolitej", wywołując burzę. 13 listopada w "Gazecie Wyborczej" tekstem "Byłem Ketmanem" Maleszka wyznał, że był tajnym współpracownikiem bezpieki.

      Ten tekst powinienem był napisać najpóźniej w roku 1990. Piszę go dziś, w 25 lat po podjęciu decyzji, która wyrządziła ogromną krzywdę wielu moim przyjaciołom i w jakiejś mierze zrujnowała również moje życie. Nazywam się Lesław Maleszka. To ja byłem "Ketmanem", tajnym współpracownikiem Służby Bezpieczeństwa.      
Fragment tekstu "Byłem Ketmanem"


- Kazali mi wybrać sobie pseudonim. Przypomniał mi się Ketman ze "Zniewolonego umysłu" Czesława Miłosza. Człowiek dwóch religii, który ukrywa swe prawdziwe poglądy, udając osobę lojalną wobec opresywnej władzy. Wydawało mi się, że taka gra będzie możliwa. Wtedy nie przyszło mi do głowy, że Ketman musi się pogrążyć w wewnętrznym kłamstwie, które w końcu przenika całą jego istotę. Że jest to droga w ślepy zaułek - tłumaczył Maleszka.

Byli Esbecy o współpracy z "Ketmanem"
Esbecy wspominają, że był bardzo dobrym i zaangażowanym agentem. - W sensie jakościowym starczał nam za kilku innych źródeł informacji - opowiada Józef Bober, były funkcjonariusz Służby Bezpieczeństwa. A Marek Szmigielski - oficer prowadzący Maleszki - nie ukrywa, że był on jego najlepszym agentem: - Miał świetny zmysł obserwacji, umiał przelewać myśli na papier, był znakomitym psychologiem - przekonuje.

Wpływał na linię "Wyborczej"?

Po ujawnieniu agenturalnej przeszłości Maleszki, szefostwo "Wyborczej" nie zerwało z nim współpracy. Odsunęło go jedynie od pisania tekstów. Redaktor naczelny "Gazety" Adam Michnik zapewniał: - Maleszka zajmuje się tylko i wyłącznie aspektami technicznymi - poprawia cudze artykuły.

W dokumencie TVN jest jednak scena, z której jasno wynika, że Maleszka miał rzeczywisty, merytoryczny wpływ na linię "Wyborczej".
Maleszka o tym, jak pisać teksty w "GW"


"Gazeta" na dobre rozstała się z Maleszką zaledwie dwa dni temu. Na internetowej stronie dziennika pojawiła się informacja, że dziennikarz sam złożył wymówienie i zostało ono przyjęte. Szefostwo "Wyborczej" przyznaje, że widziało dokument TVN przed rozstaniem ze swoim redaktorem. (CZYTAJ WIĘCEJ)

      Lesław Maleszka zrezygnował 20 czerwca br. z pracy w "Gazecie Wyborczej". Kierownictwo redakcji przyjęło jego wniosek o zwolnienie. W listopadzie 2001 r. - gdy została ujawniona szokująca przeszłość Maleszki jako agenta SB, do czego się przyznał - zdecydowaliśmy, że nie może już publikować na naszych łamach. Zgodziliśmy się natomiast, by mógł on wykonywać niektóre prace redakcyjne dla "Gazety" w ograniczonym zakresie i poza siedzibą redakcji. Decyzja ta była wtedy trudna do przyjęcia dla naszego zespołu, podjęliśmy ją wyłącznie ze względów humanitarnych i socjalnych. Z chwilą, gdy Lesław Maleszka postanowił wystąpić o rozwiązanie stosunku pracy, zaakceptowaliśmy to.      
Oświadczenie "Gazety Wyborczej"


boa/ la
Dodaj do:
"Trzech kumpli": historia przyjaźni, śmierci i zdradyhttp://www.tvn24.pl/-1,1554685,wiadomosc.html
Powiadom znajomego
Podyskutuj (121)
15.02.2009 | ~loTo było dobre .Dwóch milicjantów w mundurach przywiozło ciało.To jak by chcieli
powiedziec świadkom,to my ,dobrze nas zapamiętajcie ...

Pozostałe informacje

Dziś klasyczna zima.
Mróz, chmury i śnieg

06:30

tvnmeteo.pl - PROGNOZA POGODY NA CZWARTEK

Dziś klasyczna zima. <BR>Mróz, chmury i śnieg
Dzisiaj klasyczny zimowy dzień, termometry pokażą od -14 do -6 st. C. Będzie pochmurno z przejaśnieniami i przelotnym deszczem.czytaj dalej »

Prezydent Warszawy hojnie nagradza. Głównie swoich

07:56
 

PREMIE BURMISTRZÓW Z PO SIĘGNĘŁY NAWET 36 TYS. ZŁ

Prezydent Warszawy hojnie nagradza. Głównie swoich
Nie wyniki finansowe, ale przynależność partyjna zdecydowały o wysokości ubiegłorocznych nagród dla burmistrzów stolicy,...czytaj dalej »
 
08:00
 

ANDRZEJ GOŁOTA ŻEGNA WISŁAWĘ SZYMBORSKĄ

"To raczej nie wiersz, to jest myśl"

"To raczej nie wiersz, to jest myśl"

- Skłoniła mnie do tego żona. Skleciłem parę słów, a ona złożyła to w całość. Czy to jest wiersz? To raczej nie jest wiersz, to...czytaj dalej »
 
07:07

EWAKUOWANO 45 MIESZKAŃCÓW

Wyciek gazu w kamienicach w Olsztynie

Wyciek gazu w kamienicach w Olsztynie

W środę wieczorem doszło do wycieku gazu w dwóch kamienicach przy ul. Orkana w Olsztynie. Z budynków ewakuowano 45 osób. czytaj dalej »
 

Misja specjalna. Odnaleźć misia

07:00

NURKOWIE SZUKALI PLUSZAKA W COSTA CONCORDII

Misja specjalna. Odnaleźć misia
Nurkowie penetrujący wrak Costa Concordii w poszukiwaniu ofiar katastrofy otrzymali misję specjalną. Odszukać pluszowego misia,...czytaj dalej »
 
07:58
 

Kontakt 24 - PRÓSZY NA POMORZU I W WIELKOPOLSCE

Od rana śnieg na zachodzie. Nawet 5 cm

Od rana śnieg na zachodzie. Nawet 5 cm

Siarczyste mrozy odpuściły, powróciła łagodniejsza wersja zimy. Niż znad Skandynawii przyniósł w północnej i zachodniej części...czytaj dalej »
 
07:17

DZIŚ DECYZJA MINISTRA TRANSPORTU

Ważą się losy Edmunda Klicha

Ważą się losy Edmunda Klicha

Minister transportu Sławomir Nowak zdecyduje dziś w sprawie wniosku o odwołanie Edmunda Klicha. Członkowie Państwowej Komisji...czytaj dalej »
 

Jak Polska negocjowała ACTA? Zobacz, co zablokowali hakerzy

08-02-2012

M.IN. "O POTRZEBIE ZAPEWNIENIA PRZEJRZYSTOŚCI"

Jak Polska negocjowała ACTA? Zobacz, co zablokowali hakerzy
Ministerstwo kultury ujawniło sześć kolejnych instrukcji dla polskiej delegacji, która w 2009 i 2010 r. brała udział w...czytaj dalej »
 
08-02-2012

tvnwarszawa.pl - JEDEN Z ZATRZYMANYCH JEST RANNY

Strzelanina pod Warszawą. Zatrzymani złodzieje aut

Strzelanina pod Warszawą. Zatrzymani złodzieje aut

Strzałami z broni palnej i zatrzymaniem dwóch znanych policji złodziei samochodów zakończyła się w środę pod Warszawą interwencja...czytaj dalej »
 
08-02-2012

TOŻSAMOŚĆ DZIECKA WCIĄŻ NIEUSTALONA

Jest ekspertyza DNA chłopczyka z Cieszyna

Jest ekspertyza DNA chłopczyka z Cieszyna

Śledczy, którzy prowadzą sprawę śmierci znalezionego w Cieszynie chłopca o nieznanej tożsamości, otrzymali ekspertyzę dotyczącą...czytaj dalej »
 

"Mama Kasi cały czas płacze. Ojciec rzadko bywa trzeźwy"

08-02-2012

DZIADKOWIE MADZI ZŁOŻYLI ŚLEDCZYM WYJAŚNIENIA

"Mama Kasi cały czas płacze. Ojciec rzadko bywa trzeźwy"
Rodzice ojca Madzi złożyli wyjaśnienia w prokuraturze. Nie chcieli jednak zdradzić, co powiedzieli śledczym. Wiadomo tylko, że...czytaj dalej »
 

Ładniejsze otoczenie domu kongresmena? Podatnik zapłaci

07:22
 

POLITYCY FORSUJĄ INWESTYCJE POD SWOJE POTRZEBY

Ładniejsze otoczenie domu kongresmena? Podatnik zapłaci
Wielu członków amerykańskiego Kongresu zgłasza lub popiera projekty ustaw, z których odnoszą prywatne korzyści materialne - pisze...czytaj dalej »
 
07:43
 

SAMOBÓJCZY ZAMACH W CENTRUM MOGADISZU

Celował w posłów, zabił 9 przechodniów

Celował w posłów, zabił 9 przechodniów

W centrum Mogadiszu, w pobliżu hotelu w którym zbierają się somalijcy parlamentarzyści, wybuchła silna bomba zdetonowana przez...czytaj dalej »
 
07:39
 

LEGALIZACJA MAŁŻEŃSTW HOMOSEKSUALNYCH

W Waszyngtonie mężczyzna wyjdzie za mężczyznę

W Waszyngtonie mężczyzna wyjdzie za mężczyznę

Waszyngton dołączy do sześciu innych stanów USA, które oficjalnie zezwalają na małżeństwa osób tej samej płci. Stosowne prawo...czytaj dalej »
 
06:20

RAPORT ORGANIZACJI LEKARZE BEZ GRANIC

"W Syrii ranni<BR> i lekarze są prześladowani"

"W Syrii ranni
i lekarze są prześladowani"

- W Syrii ranni i lekarze są prześladowani, a ze strony służb bezpieczeństwa grożą im aresztowania i tortury. Opieka medyczna w...czytaj dalej »
 

Grecji wyścig z czasem

05:54

MARATON ROZMÓW O EMERYTURACH

Grecji wyścig z czasem
Po północy w czwartek zakończyło się ponad siedmiogodzinne spotkanie premiera Lukasa Papademosa z przywódcami partii greckiej...czytaj dalej »
 

Olbrzymi kaszalot wyrzucony na belgijską plażę

08-02-2012

tvnmeteo.pl - 13-METROWEGO SSAKA NIE UDAŁO SIĘ URATOWAĆ

Olbrzymi kaszalot wyrzucony na belgijską plażę
Na plażę w pobliżu Knokke-Heist na północy Belgii fale wyrzuciły 13-metrowego kaszalota - podał w środę Królewski Instytut Nauk...czytaj dalej »
 
08-02-2012

ŻYJE W JASKINI OD 5 LAT

Przegonił wilki i wstawił drzwi

Przegonił wilki i wstawił drzwi

Pięć lat temu stracił dom i nie mając gdzie się podziać, zamieszkał w jaskini. Najpierw jednak musiał przepędzić z niej wilki i...czytaj dalej »
 
07:27
 

CACERES DAŁ ZWYCIĘSTWO JUVE

Dwa ciosy "Starej Damy"

Dwa ciosy "Starej Damy"

W środowy wieczór Juventus Turyn zrobił duży krok w kierunku finału Pucharu Włoch. "Stara Dama" pokonała AC Milan w pierwszym,...czytaj dalej »
 

"Afera teczkowa", czyli jak Dorn prawie uziemił Ćwiąkalskiego

08-02-2012

ZAMIENIONE TECZKI BYŁYCH MINISTRÓW

"Afera teczkowa", czyli jak Dorn prawie uziemił Ćwiąkalskiego
Były minister sprawiedliwości Zbigniew Ćwiąkalski omal nie spóźnił się na samolot do Krakowa po tym, jak były szef MSWiA Ludwik...czytaj dalej »
 
Sport
czytaj więcej z kategorii: sport »
Biznes
Kursy walut  
USD/PLN3.1422+0.0036%
EUR/PLN4.1773-
CHF/PLN3.4504+0.0001%
EUR/USD1.3296-
Notowania
mWIG402441.1+0.50%
WIG42044.5+0.31%
WIG202376.65+0.08%
czytaj więcej z kategorii: biznes »
XTB
Dane dostarcza www.xtb.pl
Świat
czytaj więcej z kategorii: Świat »
Polska
czytaj więcej z kategorii: polska »
Meteo
Kultura
czytaj więcej z kategorii: kultura »
Michałki
czytaj więcej z kategorii: michałki »
Magazyny

KROPKA NAD I

„Kropka nad i” to autorski program Moniki Olejnik, w którym dziennikarka...
czytaj dalej »

POLSKA I ŚWIAT

Polska i Świat to codzienny autorski program informacyjny, podsumowujący najważniejsze...
czytaj dalej »

FAKTY LUDZIE PIENIĄDZE

Program, którego pomysłodawcą jest Roman Młodkowski, prowadzi Rafał Wojda.
czytaj dalej »

PROSTO Z POLSKI

Program poświęcony sprawom i problemom, którymi Polacy żyją na co dzień. Autorzy...
czytaj dalej »

SUKCES PISANY SZMINKĄ

Program o tematyce biznesowej skierowany do kobiet, które realizują się zawodowo na...
czytaj dalej »

INNY PUNKT WIDZENIA

Program Grzegorza Miecugowa, w którym autor rozmawia z czołowymi postaciami świata nauki...
czytaj dalej »

SZKŁO KONTAKTOWE

Program, w którym w luźnej i żartobliwej formie komentowane są wydarzenia dnia.
czytaj dalej »

ROZMOWA RYMANOWSKIEGO

Program Bogdana Rymanowskiego, w którym autor rozmawia z bohaterami najważniejszych...
czytaj dalej »